User Tools


Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

Next revision
Previous revision
wiki:susrutaproject:03-su.sa:provisional-edition_sarirasthana [2026/07/17 17:01] – created - external edit 127.0.0.1wiki:susrutaproject:03-su.sa:provisional-edition_sarirasthana [2026/08/01 16:03] (current) – external edit 127.0.0.1
Line 4: Line 4:
             <titleStmt>             <titleStmt>
                 <title>The Nepalese Version of the Suśrutasaṃhitā, Śārīrasthāna, based on the                 <title>The Nepalese Version of the Suśrutasaṃhitā, Śārīrasthāna, based on the
-                    Nepalese MSS, new edition (NE)</title>+                    Nepalese MSS</title>
             </titleStmt>             </titleStmt>
  
Line 106: Line 106:
                         at which point the scribe stopped writing in mid-folio.</note>                         at which point the scribe stopped writing in mid-folio.</note>
  
-                    <xml:id="SS.3.1.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.1</label> +                        <l> athātaḥ sarvvabhūtacintāṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ ||<anchor 
-                        <caesura/> +                                xml:id="SS.3.1.1-n1"/></l> 
-                         athātaḥ sarvvabhūtacintāṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ ||<anchor n="SS.3.1.1-n1" +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.1]</trailer> 
-                        /></l>+                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.1" type="apparatus"> 
-                        <list type="Note"> 
-                            <item corresp="#SS.3.1.1-n1" xml:lang="en">Witness K breaks off here, 
-                                resuming only in the second chapter of the 
-                                    <title>Cikitsāsthāna</title>.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.2"/> 
  
-                    <xml:id="SS.3.1.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.2"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.3</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         sarvvabhūtānāṅ kāraṇam akāraṇaṃ sattvarajastamo<pc> </pc>lakṣaṇam aṣṭarūpam +
-                        akhilasyāsya jagataḥ saṃbhavahetur avyaktan nāma | tad ekam anekeṣāṃ +
-                        kṣetrajñānām adhiṣṭhānaṃ samudra ivodakaukasāṃ bhāvānām ||<anchor +
-                            n="SS.3.1.3-n1"/></l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.3" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.3"> 
-                        <list type="Emendation"> +                        <lsarvvabhūtānāṅ kāraṇam akāraṇaṃ sattvarajastamo<pc</pc>lakṣaṇam 
-                            <item corresp="#SS.3.1.3-n1" xml:lang="en">Witnesses N and H read +                            aṣṭarūpam akhilasyāsya jagataḥ saṃbhavahetur avyaktan nāma | tad ekam 
-                                    <foreign xml:lang="sa">samudra ivodakaujasāṃ bhāvānām</foreign>, +                            anekeṣāṃ kṣetrajñānām adhiṣṭhānaṃ samudra ivodakaukasāṃ bhāvānām 
-                                which is linguistically and semantically implausible. It might mean +                                ||<anchor xml:id="SS.3.1.3-n1"/></l
-                                "like the ocean is a support for creatures that take their strength +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.1.3]</trailer
-                                    (<foreign xml:lang="sa">ojas</foreign>) from water." But the +                    </lg>
-                                simile and the language remain obscure and unlikelyPhilipp Maas +
-                                has suggested the minimal emendation to +
-                                    <foreign>ivodakaukasāṃ</foreign> which is compelling +
-                                semantically and palaeographicallyIt relies only on the confusion +
-                                of the Nepalese characters <foreign xml:lang="ne">𑐖</foreignand +
-                                    <foreign xml:lang="ne">𑐎</foreign>. </item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.4</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tasmād avyaktān mahān utpadyate talliṅga eva | talliṅgāc ca mahatas 
-                        tallakṣaṇa evāhaṅkāra utpadyate | sa trividho vaikārikas taijaso bhūtādir 
-                        iti | tatra vaikārikād ahaṃkārāt tallakṣaṇāny evaikādaśendriyāṇy utpadyante 
-                        || tad yathā | śrotraṃ tvak cakṣur jjihvā ghrāṇo vāg<pc 
-                            > </pc>ghastopastha<pc> </pc>pāyu<pc> </pc>pāda<pc> </pc>manānsīti | 
-                        tatra pūrvvāṇi pañca buddhīndriyāṇi | itarāṇi pañca karmmendriyāṇi | 
-                        ubhayātmakam manaḥ | bhūtādes tallakṣaṇāny eva pañcatanmātrāṇy utpadyante || 
-                        tad yathā || śabdatanmātraṃ | sparśatanmātraṃ | rūpatanmātraṃ | 
-                        rasatanmātraṃ | gandhatanmātram iti | tebhyo bhūtāni vyomānilānalajalorvvyas 
-                        tebhyas tadviśeṣāḥ śabdasparśarūparasagandhāḥ | evam etāni caturvviṃśati 
-                        tattvāni vyākhyātāni bhavanti |</l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.5"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.5</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tatra buddhīndriyāṇāṃ śabdādayo viṣayāḥ | karmmendriyāṇāṃ yathāsaṃkhyaṃ 
-                        vacanādānānandavisarggaviharaṇāni |</l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.1.6"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.6</label> +                        <l> tasmād avyaktān mahān utpadyate talliṅga eva | talliṅgāc ca mahatas 
-                        <caesura/> +                            tallakṣaṇa evāhaṅkāra utpadyate | sa trividho vaikārikas taijaso 
-                         avyaktam mahān ahaṃkāraḥ pañca tanmātrāṇi cety aṣṭau prakṛtayaḥ | śeṣāḥ +                            bhūtādir iti | tatra vaikārikād ahaṃkārāt tallakṣaṇāny 
-                        ṣoḍaśa vikārāḥ |</l>+                            evaikādaśendriyāṇy utpadyante || tad yathā | śrotraṃ tvak cakṣur jjihvā 
 +                            ghrāṇo vāg<pc> </pc>ghastopastha<pc> </pc>pāyu<pc> </pc>pāda<pc 
 +                            > </pc>manānsīti | tatra pūrvvāṇi pañca buddhīndriyāṇi | itarāṇi pañca 
 +                            karmmendriyāṇi | ubhayātmakam manaḥ | bhūtādes tallakṣaṇāny eva 
 +                            pañcatanmātrāṇy utpadyante || tad yathā || śabdatanmātraṃ | 
 +                            sparśatanmātraṃ | rūpatanmātraṃ | rasatanmātraṃ | gandhatanmātram iti | 
 +                            tebhyo bhūtāni vyomānilānalajalorvvyas tebhyas tadviśeṣāḥ 
 +                            śabdasparśarūparasagandhāḥ | evam etāni caturvviṃśati tattvāni 
 +                            vyākhyātāni bhavanti |</l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.4]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.1.7"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.5"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.7</label> +                        <ltatra buddhīndriyāāṃ śabdādayo viayāḥ | karmmendriyāṇāṃ yathāsaṃkhyaṃ 
-                        <caesura/> +                            vacanādānānandavisarggaviharaṇāni |</l> 
-                         svaḥ svaś caiṣāṃ viṣayo 'dhibhūtam |<anchor n="SS.3.1.7-n1"/> svayam +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.5]</trailer
-                        adhyātmam | adhidevan tu |<anchor n="SS.3.1.7-n3"/> atha buddher brahmā | +                    </lg>
-                        ahakārasyeśvaraḥ | manasaś candramāḥ | diśaḥ śrotrasya | tvaco vāyuḥ | +
-                        sūryaś cakuṣaḥ | rasanasyāpaḥ | pṛthivī ghrāṇasya | vāco 'gniḥ | hastayor +
-                        indraḥ | pādayor vviṣuḥ | pāyor mmitraḥ | prajāpatir upasthasyeti |<anchor +
-                            n="SS.3.1.7-n2"/> +
-                    </l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.7" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.6"> 
-                        <list type="Emendation"> +                        <lavyaktam mahān ahakāraḥ pañca tanmātrāṇi cety aṭau prakṛtayaḥ | śeṣā 
-                            <item corresp="#SS.3.1.7-n1" xml:lang="en">We emend to the vulgate text, +                            oḍaśvikārāḥ |</l
-                                especially in the light of the other very rare instances of these +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.1.6]</trailer
-                                parallels in Sanskrit literature. It is hard to make grammatical or +                    </lg>
-                                semantic sense of the Nepalese readings <foreign>svaṃ svaṃ +
-                                    svaiām</foreign> (or <foreign>ścaiṣām</foreign> or +
-                                    <foreign>scaiām</foreign>). Perhaps the original reading +
-                                    <foreign>dhibhūtam</foreign> was first mistaken to be +
-                                    <foreign>vibhūtam</foreign>. This is plausible error since +
-                                    <foreign>dhi</foreign> and <foreign>vi</foreign> are similar in +
-                                early Nepalese orthography. Subsequently, scribe might have +
-                                normalized <foreign>vibhūtam</foreign> to +
-                                    <foreign>vibhutvam</foreign> in order to make sense in the light +
-                                of the following list of deities. If these conjectures are correct, +
-                                these changes must have happened very early in the transmission, in +
-                                an ancestor manuscript of both witnesses K and H. The word +
-                                    <foreign>vibhutva</foreign> occurs in +
-                                    <title>Sāṅkhyakārikā</title> 42, although in a quite different +
-                                context.</item+
-                        </list> +
-                        <list type="Testimonia"> +
-                            <item corresp="#SS.3.1.7-n2" xml:lang="en">Parallel to the homologies +
-                                described in <title>Mahābhārata</title> 14.42.27–40, which relate +
-                                ontological triples. </item> +
-                        </list> +
-                        <list type="Note"> +
-                            <item corresp="#SS.3.1.7-n3" xml:lang="en">The <foreign>tu</foreign> is +
-                                awkward. Witnesses N and H have daṇḍas after the +
-                                    <foreign>tu</foreign>.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.1.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.7"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.8</label+                        <l> svaḥ svaś caiṣāṃ viṣayo 'dhibhūtam |<anchor xml:id="SS.3.1.7-n1"/> 
-                        <caesura/> +                            svayam adhyātmam | adhidevan tu |<anchor xml:id="SS.3.1.7-n3"/> atha 
-                         tatra sarvva evācetanaḥ eṣa varggaḥ |<anchor n="SS.3.1.8-n1"/> puruṣaś ca +                            buddher brahmā | ahakārasyeśvaraḥ | manasaś candramāḥ | diśaḥ śrotrasya 
-                        pañcaviṃśatitamaś cetayitā | sa tu karaṇakāryasaṃprayuktaḥ | saty apy +                            | tvaco vāyuḥ | sūryaś cakuṣaḥ | rasanasyāpaḥ pṛthivī ghrāṇasya | 
-                        acaitanye pradhānasya puruakaivalyārthām pravṛttim upadiśanti kṣīrādīṃś +                            vāco 'gniḥ | hastayor indraḥ | pādayor vviṣṇuḥ pāyor mmitraḥ | 
-                        cātra hetūn udāharanti ||</l>+                            prajāpatir upasthasyeti |<anchor xml:id="SS.3.1.7-n2"/> 
 +                        </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.7]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.8" type="apparatus"> 
-                        <list type="Note"> 
-                            <item corresp="#SS.3.1.8-n1" xml:lang="en">It is tempting to emend 
-                                    <foreign>varga</foreign> to <foreign>sarga</foreign> ``the 
-                                emitted creation,'' given the use of the term in 
-                                    <title>Sāṅkhyakārikā</title> 24 et passim. However, the vulgate 
-                                text and Ḍalhaṇa's commentary unanimously read 
-                                    <foreign>varga</foreign>. </item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.9</label> 
-                        <caesura/> 
-                         ata ūrdhvam prakṛtipuruṣayoḥ sādharmmyavaidharmmye vyākhyāsyāmaḥ || ubhāv 
-                        apy anādī ubhāv apy anantau | ubhāv api nityau |<anchor n="SS.3.1.9-n1"/> 
-                        ubhāv apy aparau ubhāv apy aliṅgau ubhau ca sarvvagatāv iti ||<anchor 
-                            n="SS.3.1.9-n4"/> ekā tu prakṛtir acetanā triguṇā bījadharmmiṇī 
-                        prasavadharmminī amadhyasthadharmmiṇī<anchor n="SS.3.1.9-n2"/> ceti | 
-                        bahavas tu puruṣāś cetanāvantaḥ |<anchor n="SS.3.1.9-n3"/> aguṇā 
-                        abījadharmmiṇo 'prasavadharmmiṇo madhyasthadharmmiṇaś ceti |</l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.9" type="apparatus"> 
-                        <list type="Emendation"> 
-                            <item corresp="#SS.3.1.9-n1" xml:lang="en">It is unexpected to assert, 
-                                as the Nepalese witnesses do, that Puruṣa and Prakṛti are 
-                                impermanent. Perhaps at an earlier point in the text's transmission, 
-                                a scribe improperly repeated the initial alpha-privative that is 
-                                used in every other qualifier in the list. This emendation is 
-                                influenced by the very similar wording of <title>Mahābhārata</title> 
-                                Śāntiparvan 210.8ab: <foreign>ubhau nityau ....</foreign> (see note 
-                                on testimonia). Note also that the sequence of qualifiers in the 
-                                Nepalese manuscripts is different than the vulgate: 
-                                    <foreign>anitya-apara-aliṅga</foreign> rather than 
-                                    <foreign>aliṅga-nitya-anapara</foreign>.</item> 
-                        </list> 
-                        <list type="Notes"> 
-                            <item corresp="#SS.3.1.9-n2" xml:lang="en"> Note the sandhi hiatus, 
-                                    <foreign>-dharmiṇī - amadhya-</foreign> 
-                            </item> 
-                            <item corresp="#SS.3.1.9-n3" xml:lang="en"> The daṇḍa here breaks the 
-                                sentence but disambiguates the sandhi.</item> 
-                        </list> 
-                        <list type="Testimonia"> 
-                            <item corresp="#SS.3.1.9-n4" xml:lang="en"> Cf. 
-                                    <title>Mahābhārata</title> Śāntiparvan 210.7cd-8ab: <foreign> 
-                                    anādyantāv ubhāv etāv aliṅgau cāpy ubhāv api // 7 ubhau nityau 
-                                    sūkṣmatarau mahadbhyaś ca mahattarau /</foreign>. </item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.10</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tatra kāraṇānurūpaṃ kāryam iti kṛtvā sarvva evaite ca viśeṣāḥ 
-                        sattvarajastamomayā bhavanti | tadañjanatvāt tanmayatvāc ca tadguṇa eva 
-                        puruṣo bhavatīty eke bhāṣante |</l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.1.11"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.11</label> +                        <ltatra sarvva evācetanaḥ eṣa varggaḥ |<anchor xml:id="SS.3.1.8-n1"/> 
-                        <caesura/> +                            puruṣaś ca pañcaviṃśatitamaś cetayitā | sa tu karaṇakāryasaṃprayuktaḥ 
-                         vaidike tu ||<anchor n="SS.3.1.11-n1"/> +                            saty apy acaitanye pradhānasya puruṣakaivalyārthām pravṛttim upadiśanti 
-                        <caesura/> +                            kṣīrādīṃś cātra hetūn udāharanti ||</l> 
-                         svabhāvo niyatiḥ kālaḥ pariṇāmas tatheśvaraḥ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.8]</trailer
-                        <caesura/> +                    </lg>
-                         yadṛccheti ca manyante prakṛtim pṛthudarśiṇaḥ ||</l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.11" type="apparatus"> 
-                        <list type="Notes"> 
-                            <item corresp="#SS.3.1.11-n1" xml:lang="en">We read <foreign 
-                                    xml:lang="sa">vaidike</foreign> with witness N, against H and 
-                                the vulgate, because <foreign xml:lang="la">lectio dificilior 
-                                    potior</foreign>; see further discussion in the 
-                                translation.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.12</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tato jātāni bhūtāni tadguṇāny eva nirddiśet |<anchor n="SS.3.1.12-n1"/> 
-                        <caesura/> 
-                         tebhyas tallakṣaṇaḥ kṛtsno bhūtagrāmaḥ prajāyate ||</l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.12" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.9"> 
-                        <list type="Notes"+                        <lata ūrdhvam prakṛtipuruṣayoḥ sādharmmyavaidharmmye vyākhyāsyāmaḥ || 
-                            <item corresp="#SS.3.1.12-n1" xml:lang="en">According to Ḍalhaṇa (1938: +                            ubhāv apy anādī ubhāv apy anantau | ubhāv api nityau |<anchor 
-                                341), Gayadāsa also read <foreign>tato jātāni</foreign>, with the +                                xml:id="SS.3.1.9-n1"/> ubhāv apy aparau ubhāv apy aliṅgau ubhau ca 
-                                Nepalese version and against the vulgate.</item+                            sarvvagatāv iti ||<anchor xml:id="SS.3.1.9-n4"/ekā tu prakṛtir acetanā 
-                        </list+                            triguṇā bījadharmmiṇī prasavadharmminī amadhyasthadharmmiṇī<anchor 
-                    </ab>+                                xml:id="SS.3.1.9-n2"/ceti | bahavas tu puruṣāś cetanāvantaḥ 
 +                                |<anchor xml:id="SS.3.1.9-n3"/> aguṇā abījadharmmiṇo 
 +                            'prasavadharmmiṇo madhyasthadharmmiṇaś ceti |</l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.9]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.13"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.13</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tasyopayogo 'bhihitaś cikitsām prati sarvvadā | 
-                        <caesura/> 
-                         bhūtebhyo 'pi paran tasmān nāsti cintā cikitsite ||</l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.14"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.14</label> 
-                        <caesura/> 
-                         yato 'bhihitaṃ tatsambhavadravyasamūho bhūtādir ukta iti |<anchor 
-                            n="SS.3.1.14-n1"/> bhautikāni cendriyāṇy āyurvvede varṇṇyante 
-                        tathaivendriyārthāḥ ||</l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.14" type="apparatus"> 
-                        <list type="Parallels"> 
-                            <item corresp="#SS.3.1.14-n1" xml:lang="en">The passage referred to is 
-                                    <title>Suśrutasaṃhitā</title>, sūtrasthāna 1.38.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.15"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.15</label> 
-                        <caesura/> 
-                         bhavati cātra || 
-                        <caesura/> 
-                         indriyair indriyārthaṃ tu svaṃ svaṃ gṛhṇāti mānavaḥ | 
-                        <caesura/> 
-                         niyataṃ tulyayonitvān nānyenānyam iti sthitiḥ ||</l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.16"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.16</label> 
-                        <caesura/> 
-                         na cāyurvvedaśāstreṣūpadiśyante sarvvagatāḥ kṣetrajñā nityāś ca | 
-                        asarvvagateṣu ca kṣetrajñeṣu nityeṣu ca puruṣākhyāpakān hetūn udāharanti 
-                            āyurvvedasiddhāntāt|<anchor n="SS.3.1.16-n1"/> asarvvagatāḥ kṣetrajñā 
-                        nityāś ca tiryagyonimānuṣadeveṣu ca sañcaranti dharmmādharmmanimittaṃ 
-                            |<anchor n="SS.3.1.16-n2"/> ta ete 'numānagrāhyāś carāḥ paramasūkṣmāś 
-                        cetanāvantaḥ śāśvatāḥ śukrārttavayoḥ sannipāteṣv abhivyajyante | yato 
-                        'bhihitam pañcamahābhūtaśarīrisamavāyaḥ puruṣa iti |<anchor n="SS.3.1.16-n3" 
-                        /> sa khalv eṣa karmmapuruṣaś cikitsāyām adhikṛtaḥ |</l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.16" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.10"> 
-                        <list type="Emendations"> +                        <ltatra kāraṇānurūpaṃ kāryam iti kṛtvā sarvva evaite ca viśeāḥ 
-                            <item corresp="#SS.3.1.16-n1" xml:lang="en">We emend against the reading +                            sattvarajastamomayā bhavanti | tadañjanatvāt tanmayatvāc ca tadguṇeva 
-                                    <foreign xml:lang="sa">kṣetrajñeṣv anityeṣu</foreign> of +                            puruṣo bhavatīty eke bhāṣante |</l
-                                witnesses N and H, for the logic of the passage and following the +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.1.10]</trailer> 
-                                vulgate. The character <foreign xml:lang="sa">ṣva</foreign> is clear +                    </lg>
-                                in both N and H, but copying error from <foreign>-ṣu </foreign> is +
-                                not inconceivable. </item> +
-                            <item corresp="#SS.3.1.16-n3" xml:lang="en">We emend to <foreign +
-                                    xml:lang="sa">-śarīri-</foreign> against N and H, for sense and +
-                                because this is a quotation from <title>Suśrutasaṃhitā</title> +
-                                1.1.22.</item+
-                        </list> +
-                        <list type="Notes"> +
-                            <item corresp="#SS.3.1.16-n2" xml:lang="en">The <foreign xml:lang="sa" +
-                                    >ca</foreign> after <foreign xml:lang="sa" +
-                                    >tiryagyonimānuṣadeveṣu</foreign> unnecessarily conjoins the +
-                                members of the dvandvaWhile rare, this usage has been observed: +
-                                Wackernagel 1896--1964, II.1, para 70.</item> +
-                            <item corresp="#SS.3.1.16-n2" xml:lang="en"> This cites +
-                                    <title>Suśrutasaṃhitā</title1.1.22.</item>+
  
-                        </list+                    <lg xml:id="SS.3.1.11"> 
-                    </ab>+                        <l> vaidike tu ||<anchor xml:id="SS.3.1.11-n1"/> 
 +                            <caesura/> 
 +                             svabhāvo niyatiḥ kālaḥ pariṇāmas tatheśvaraḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             yadṛccheti ca manyante prakṛtim pṛthudarśiṇaḥ ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.11]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.17"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.17</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tasya khalu sukhaduḥkhecchādveṣaprayatnaḥ prāṇāpānau nimeṣonmeṣau buddhir 
-                        mmanaḥ saṃkalpo vicāraṇānusmṛtijñānam adhyavasāyo viṣayopalabdhiś ca guṇāḥ 
-                        |</l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.18"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.18</label> 
-                        <caesura/> 
-                         sāttvikās tu ānṛśaṃsyaṃ samvibhāgarucitā titikṣā satyan dharma āstikyaṃ 
-                        jñānaṃ buddhir medhā dhṛtir anabhiṣvaṅgatā ca || rājasās tu duḥkha<pc 
-                            > </pc>bahulatā<pc> </pc>pradānaṃ duḥśīlatvam akāruṇyam ānṛtikatvam 
-                        ahaṃkāro dambho māno harṣaḥ kāmakrodhaś ceti || tāmasās tu viṣāditvaṃ 
-                        nāstikyam adharmmaśīlatā buddhinirodho 'jñānaṃ durmedhastvam akarmmaśīlatā 
-                        nidrālutvañ ceti ||</l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.1.19"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.19</label+                        <l> tato jātāni bhūtāni tadguṇāny eva nirddiśet |<anchor 
-                        <caesura/> +                                xml:id="SS.3.1.12-n1"/> 
-                         āntarikās tu śabdaḥ śabdendriyaṃ sarvvacchidrasamūho viviktatā ca |<anchor +                            <caesura/> 
-                            n="SS.3.1.19-n1"/> vāyavyās tu sparśaḥ sparśendriyaṃ sarvvaceṣṭāsamūhaḥ +                             tebhyas tallakaṇaḥ kṛtsno bhūtagrāmaḥ prajāyate ||</l> 
-                        sarvvaśarīraspandanaṃ laghutā ca | taijasās tu rūpaṃ rūpendriyaṃ varṇṇaḥ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.12]</trailer
-                        santāpo bhrājiṣṇutā paktir amarṣas taikṣṇyañ ca | āpyās tu raso ca +                    </lg>
-                        rasendriyaṃ sarvvadravasamūho gurutā śaityaṃ sneho retaś ca | pārthivās tu +
-                        gandho gandhendriyaṃ sarvvamūrttisamūho gurutā ca |</l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.1.19" type="apparatus"> 
-                        <list type="Emendation"> 
-                            <item corresp="#SS.3.1.19-n1" xml:lang="en">We emend <foreign 
-                                    xml:lang="sa">antar-</foreign> to <foreign xml:lang="sa" 
-                                    >āntar-</foreign>, following the vulgate reading for sense. And 
-                                we separate <foreign xml:lang="sa">śabdaḥ</foreign> for the same 
-                                reason.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.20"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.20</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tatra sattvabahulam ākāśaṃ | rajobahulo vāyuḥ | sattvarajobahulo 'gniḥ | 
-                        sattvatamobahulā āpaḥ | tamobahulā pṛthivī ||</l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.1.21"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.13"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.21</label+                        <l> tasyopayogo 'bhihitaś cikitsām prati sarvvadā | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             bhūtebhyo 'pi paran tasmān nāsti cintā cikitsite ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.13]</trailer
-                         anyonyāni praviṣṭāni sarvvāṇy etāni nirdiśet | +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         sve sve dravyeṣu sarvveṣāṃ vyaktalakṣaṇam iṣyate ||</l>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.22"> +                    <lg xml:id="SS.3.1.14"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.1.22</label+                        <l> yato 'bhihitaṃ tatsambhavadravyasamūho bhūtādir ukta iti |<anchor 
-                        <caesura/+                                xml:id="SS.3.1.14-n1"/> bhautikāni cendriyāṇy āyurvvede varṇṇyante 
-                         aṣṭau prakṛtayaḥ proktā vikārāś caiva ṣoḍaśa | +                            tathaivendriyārthāḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.14]</trailer
-                         kṣetrajñaś ca samāsena svatantraparatantrata iti ||</l>+                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.1.trailer">śārīrasya prathamo 'dhyāyaḥ || </l>+ 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.1.15"> 
 +                        <l> bhavati cātra || 
 +                            <caesura/> 
 +                             indriyair indriyārthaṃ tu svaṃ svaṃ gṛhṇāti mānavaḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             niyataṃ tulyayonitvān nānyenānyam iti sthitiḥ ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.15]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.1.16"> 
 +                        <l> na cāyurvvedaśāstreṣūpadiśyante sarvvagatāḥ kṣetrajñā nityāś ca | 
 +                            asarvvagateṣu ca kṣetrajñeṣu nityeṣu ca puruṣākhyāpakān hetūn udāharanti 
 +                                āyurvvedasiddhāntāt|<anchor xml:id="SS.3.1.16-n1"/> asarvvagatāḥ 
 +                            kṣetrajñā nityāś ca tiryagyonimānuṣadeveṣu ca sañcaranti 
 +                            dharmmādharmmanimittaṃ |<anchor xml:id="SS.3.1.16-n2"/> ta ete 
 +                            'numānagrāhyāś carāḥ paramasūkṣmāś cetanāvantaḥ śāśvatāḥ śukrārttavayoḥ 
 +                            sannipāteṣv abhivyajyante | yato 'bhihitam pañcamahābhūtaśarīrisamavāyaḥ 
 +                            puruṣa iti |<anchor xml:id="SS.3.1.16-n3"/> sa khalv eṣa karmmapuruṣaś 
 +                            cikitsāyām adhikṛtaḥ |</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.16]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.1.17"> 
 +                        <l> tasya khalu sukhaduḥkhecchādveṣaprayatnaḥ prāṇāpānau nimeṣonmeṣau 
 +                            buddhir mmanaḥ saṃkalpo vicāraṇānusmṛtijñānam adhyavasāyo 
 +                            viṣayopalabdhiś ca guṇāḥ |</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.17]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.1.18"> 
 +                        <l> sāttvikās tu ānṛśaṃsyaṃ samvibhāgarucitā titikṣā satyan dharma āstikyaṃ 
 +                            jñānaṃ buddhir medhā dhṛtir anabhiṣvaṅgatā ca || rājasās tu 
 +                                duḥkha<pc> </pc>bahulatā<pc> </pc>pradānaṃ duḥśīlatvam akāruṇyam 
 +                            ānṛtikatvam ahaṃkāro dambho māno harṣaḥ kāmakrodhaś ceti || tāmasās tu 
 +                            viṣāditvaṃ nāstikyam adharmmaśīlatā buddhinirodho 'jñānaṃ durmedhastvam 
 +                            akarmmaśīlatā nidrālutvañ ceti ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.18]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.1.19"> 
 +                        <l> āntarikṣās tu śabdaḥ śabdendriyaṃ sarvvacchidrasamūho viviktatā ca 
 +                                |<anchor xml:id="SS.3.1.19-n1"/> vāyavyās tu sparśaḥ sparśendriyaṃ 
 +                            sarvvaceṣṭāsamūhaḥ sarvvaśarīraspandanaṃ laghutā ca | taijasās tu rūpaṃ 
 +                            rūpendriyaṃ varṇṇaḥ santāpo bhrājiṣṇutā paktir amarṣas taikṣṇyañ ca | 
 +                            āpyās tu raso ca rasendriyaṃ sarvvadravasamūho gurutā śaityaṃ sneho 
 +                            retaś ca | pārthivās tu gandho gandhendriyaṃ sarvvamūrttisamūho gurutā 
 +                            ca |</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.19]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.1.20"> 
 +                        <l> tatra sattvabahulam ākāśaṃ | rajobahulo vāyuḥ | sattvarajobahulo 'gniḥ | 
 +                            sattvatamobahulā āpaḥ | tamobahulā pṛthivī ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.20]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.1.21"> 
 +                        <l> bhavati cātra || 
 +                            <caesura/> 
 +                             anyonyāni praviṣṭāni sarvvāṇy etāni nirdiśet | 
 +                            <caesura/> 
 +                             sve sve dravyeṣu sarvveṣāṃ vyaktalakṣaṇam iṣyate ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.21]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.1.22"> 
 +                        <l> aṣṭau prakṛtayaḥ proktā vikārāś caiva ṣoḍaśa | 
 +                            <caesura/> 
 +                             kṣetrajñaś ca samāsena svatantraparatantrata iti ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.1.22]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.1.trailer"> 
 +                        <l>śārīrasya prathamo 'dhyāyaḥ || </l
 +                    </lg>
                 </div>                 </div>
  
Line 450: Line 330:
                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 2]</head>                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 2]</head>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.1</label> +                        <l> athātaḥ śukraśoṇitaviśuddhiṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ ||<anchor 
-                        <caesura/> +                                xml:id="SS.3.2.1-n1"/> 
-                         athātaḥ śukraśoṇitaviśuddhiṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ ||<anchor +                        </l
-                            n="SS.3.2.1-n1"/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.1]</trailer> 
-                    </l>+                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.1" type="apparatus"> 
-                        <list type="Notes"> 
-                            <item corresp="#SS.3.2.1-n1" xml:lang="en">Witness N omits <foreign 
-                                    xml:lang="sa">śārīraṃ</foreign>, which offers a clearer syntax. 
-                                Note that the 1931 and 1938 editions of the vulgate text offer two 
-                                different solutions to the awkward phrase.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.2"/> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.2"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.3</label> +                        <l/> 
-                        <caesura/> +                    </lg>
-                         vāta<pc> </pc>pitta<pc> </pc>śleṣma<anchor n="SS.3.2.3-n1"/><pc +
-                            > </pc>śoṇita<pc> </pc>kuṇapa<pc> </pc>granthi<pc> </pc>pūti<pc +
-                            > </pc>pūya<pc> </pc>kṣīṇa<pc> </pc>mūtra<pc> </pc>purīṣa<pc +
-                        </pc>retāṃsi prajotpādaneṣv asamarthāni bhavanti | </l+
-                    <ab corresp="#SS.3.2.3" type="apparatus"> +
-                        <list type="Notes"> +
-                            <item corresp="#SS.3.2.3-n1" xml:lang="en">The 1931 and 1938 editions of +
-                                the SS by Ācārya have different readings at this point. <foreign +
-                                    xml:lang="sa">śonita</foreign> is included in the 1931 edition +
-                                but omitted in the 1938 edition. There also seems to be some textual +
-                                confusion between <foreign xml:lang="sa">granthi</foreign> and +
-                                    <foreign xml:lang="sa">gandhi</foreign> in the next +
-                                passage.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.4"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.4</label> +                        <l> vāta<pc> </pc>pitta<pc> </pc>śleṣma<anchor xml:id="SS.3.2.3-n1" 
-                        <caesura/> +                                /><pc> </pc>śoṇita<pc> </pc>kuṇapa<pc> </pc>granthi<pc 
-                         teṣu vātavarṇṇavedanaṃ vātena | pittavarṇṇavedanaṃ pittena | +                                > </pc>pūti<pc> </pc>pūya<pc> </pc>kṣīṇa<pc> </pc>tra<pc 
-                        śleṣmavarṇṇavedanaṃ śleṣmaṇā | śoṇitavarṇṇam pittavedanaṃ śoṇitena | kuṇapañ +                                > </pc>purīṣa<pc> </pc>retāṃsi prajotpādaneṣv asamarthāni bhavanti | </l
-                        ca raktena | granthibhūtaṃ śleṣmavātābhyāṃ | pūtipūyanibhaṃ pittaśoṇitābhyāṃ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.3]</trailer> 
-                        | kṣīṇaśukraṃ pittamārutābhyāṃ | mūtrapurīṣagandhi sannipātena | teṣu +                    </lg>
-                            kuṇapa<pc> </pc>granthi<pc> </pc>pūti<pc> </pc>pūya<pc> </pc>retasaḥ +
-                        kṛcchrasādhyāḥ | trapurīṣaretasas tv asādhyā iti | </l>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.5"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.5</label> 
-                        <caesura/> 
-                         ārttavam api tribhir ddoṣaiḥ śoṇitacaturthaih pṛthak dvandvais tribhiḥ 
-                        samastaiś copasṛṣṭam abījan bhavati | tad api doṣavarṇṇavedanābhir vvijñeyaṃ 
-                        | teṣu kuṇapagranthi<pc> </pc>pūtipūya<pc> </pc>prakāśan tad asādhyaṃ 
-                        sādhyam anyac ceti || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.6"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.6</label+                        <lteṣu vātavarṇṇavedanaṃ vātena | pittavarṇṇavedanaṃ pittena | 
-                        <caesura/> +                            śleṣmavarṇṇavedanaṃ śleṣmaṇā | śoṇitavarṇṇam pittavedanaṃ śoṇitena 
-                         bhavati cātra || +                            kuṇapañ ca raktena | granthibhūtaṃ ślemavātābhyāṃ | pūtipūyanibhaṃ 
-                        <caesura/> +                            pittaśoṇitābhyāṃ | kṣīṇaśukraṃ pittamārutābhyāṃ mūtrapurīṣagandhi 
-                         teādyāñ śukradoṣāṃs trīn snehasvedādibhir jjayet +                            sannipātena | teṣu kuṇapa<pc> </pc>granthi<pc> </pc>pūti<pc 
-                        <caesura/> +                                > </pc>pūya<pc> </pc>retasaḥ kṛcchrasādhyāḥ | mūtrapurīṣaretasas tv 
-                         kriyāviśeṣair mmatimān tathaivottarabastibhiḥ || </l>+                            asādhyā iti | </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.4]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.6.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.5"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.6.1</label+                        <lārttavam api tribhir ddoṣaiḥ śoṇitacaturthaih pṛthak dvandvais tribhiḥ 
-                        <caesura/> +                            samastaiś copasṛṣṭam abījan bhavati | tad api doavarṇṇavedanābhir 
-                         tatra vātātmake retasi bilvavidārīkīram āsthāpanam madhūka<pc +                            vvijñeyaṃ teṣu kuṇapagranthi<pc> </pc>pūtipūya<pc> </pc>prakāśan tad 
-                            > </pc>rāsnā<pc> </pc>devadāru<pc> </pc>sarala<pc> </pc>vipakvan tailan +                            asādhyaṃ sādhyam anyac ceti || </l
-                        tad uttarabastiṣu vidadhyā|| dāḍima<pc> </pc>mātuluṅga<pc +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.5]</trailer
-                            > </pc>phala<pc> </pc>saindhava<pc> </pc>kṣāra<pc +                    </lg>
-                            > </pc>vasukavasira<pc> </pc>siddhaṃ sarppiḥ pāyayet || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.6.2"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.6"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.6.2</label+                        <lbhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         pittātmake retasi payasyāśrīparṇṇīmadhukavipakvaṃ kīram āsthāpanaṃ +                             teṣv ādyāñ śukradoṣāṃs trīn snehasvedādibhir jjayet 
-                        sarjjadhavakalkaṃ yonyā dhārayet | madhukavipakvaṃ tailam anuvāsanaṃ tad +                            <caesura/> 
-                        evottarabastiñ ca vidadhyāt | kāṇḍekṣu<pc> </pcvadaṃtrā<pc +                             kriyāviśeair mmatimān tathaivottarabastibhiḥ || </l> 
-                            > </pc>guḍūcī<pc> </pc>madhuparṇṇī<pc> </pc>bhṛṅga<pc +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.6]</trailer
-                            > </pc>pañcamūla<pc> </pc>siddhaṃ sarppiḥ pāyayet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.6.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.6.1"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.6.3</label> +                        <ltatra vātātmake retasi bilvavidākṣīram āsthāpanam madhūka<pc 
-                        <caesura/> +                                > </pc>rāsnā<pc> </pc>devadāru<pc> </pc>sarala<pc> </pc>vipakvan 
-                         śleṣmātmake retasi rājavṛkṣakaṣāyam āsthāpanaṃ +                            tailan tad uttarabastiṣu vidadhyāt || dāḍima<pc 
-                        pippalīviḍaṅgamadhuvipakvan tailam anuvāsanan | tad evottarabastiñ ca +                                > </pc>mātuluṅga<pc> </pc>phala<pc> </pc>saindhava<pc 
-                        vidadhyāt | pāṣaṇabheda<pc> </pc>kāśmaryāmalaka<pc> </pc>pippalī<pc +                                > </pc>kṣāra<pc> </pc>vasukavasira<pc> </pc>siddhaṃ sarppiḥ yayet 
-                            > </pc>vasuka<pc> </pc>vasira<pc> </pc>siddhaṃ ghṛtam prayacchet +                            || </l
-                        nārthaṃ || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[3.2.6.1]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.7"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.6.2"
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.7</label+                        <lpittātmake retasi payasyāśrīparṇṇīmadhukavipakvaṃ kṣīram āsthāpanaṃ | 
-                        <caesura/> +                            sarjjadhavakalkaṃ yonyā dhārayet | madhukavipakvaṃ tailam anuvāsanaṃ 
-                         bhavanti cātra ślokāḥ || +                            tad evottarabastiñ ca vidadhyāt | kāṇḍekṣu<pc> </pc>śvadaṃṣtrā<pc 
-                        <caesura/> +                                > </pc>guḍūcī<pc> </pc>madhuparṇṇī<pc> </pc>bhṛṅga<pc 
-                         pāyayen manujaṃ sarpir bhiak śoṇita<pc> </pc>retasi | +                                > </pc>pañcamūla<pc> </pc>siddhaṃ sarppiḥ pāyayet || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.6.2]</trailer> 
-                         dhātakīpuṣpakhadira<pc> </pc>dāḍimārjjuna<pc> </pc>sādhitam || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.6.3"
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.8</label+                        <l> śleṣmātmake retasi javṛkṣakaṣāyam āsthāpanaṃ | 
-                        <caesura/> +                            pippalīviḍaṅgamadhuvipakvan tailam anuvāsanan tad evottarabastiñ ca 
-                         kuṇapākhye pibet sarppiḥ śālasādisādhitaṃ || +                            vidadhyāt | pāṣaṇabheda<pc> </pc>śmaryāmalaka<pc 
-                        <caesura/> +                                > </pc>pippalī<pc> </pc>vasuka<pc> </pc>vasira<pc> </pc>siddhaṃ 
-                         granthibhūte 'śmabhiḥ siddhaṃ pālāśe cāpi bhasmani || </l>+                            ghṛtam prayacchet nārthaṃ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.6.3]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.9"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.7"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.9</label+                        <lbhavanti cātra ślokāḥ || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         parūakavaṭādibhyām pūyābhe cāpi sādhitam || +                             pāyayen manujaṃ sarpir bhiṣak śoṇita<pc> </pc>retasi | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         prāguktaṃ vakṣyate yac ca tat kāryaṃ kṣīṇaretasi || </l>+                             dhātakīpupakhadira<pc> </pc>dāḍimārjjuna<pc> </pc>sādhitam || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.7]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10ab"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.10ab</label+                        <l> kuṇapākhye pibet sarppiḥ śālasārādisādhitaṃ || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         viṭprabhe pāyayet sarppiś citrakośīrahiṅgubhiḥ |<anchor n="SS.3.2.10-n-1" +                             granthibhūte 'śmabhiḥ siddhaṃ pālāśe cāpi bhasmani || </l> 
-                        /></l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.8]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10cd"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.9"
 +                        <l> parūṣakavaṭādibhyām pūyābhe cāpi sādhitam || 
 +                            <caesura/> 
 +                             prāguktaṃ vakṣyate yac ca tat kāryaṃ kṣīṇaretasi || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.9]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.10ab" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10ab"> 
-                        <list type="Notes"+                        <lviṭprabhe pāyayet sarppiś citrakośīrahiṅgubhiḥ |<anchor 
-                            <item corresp="#SS.3.2.10ab-n1" xml:lang="en"> The vulgate and Nepalese +                                xml:id="SS.3.2.10-n-1"/></l
-                                texts diverge again this point. The vulgate adds a half-śloka +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.2.10ab]</trailer
-                                    <foreign xml:lang="sa">snigdhaṃ vāntaṃ ...</foreign> that is not +                    </lg>
-                                present in the Nepalese version. The Nepalese version then has about +
-                                eleven passages that are absent in the vulgate. The vulgate's verses +
-                                3.2.11cd then appears after 3.2.32. </item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10.add1"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10cd"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add1</label> +                        <l/> 
-                        <caesura/> +                    </lg>
-                         snehādīnāṃ kramaṃ kuryāt ṣaṭsv eteṣu paṇḍitaḥ ||<anchor +
-                            n="SS.3.2.10.add1-n1"/> +
-                    </l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.10.add1" type="apparatus"> 
-                        <list type="Notes"> 
-                            <item corresp="#SS.3.2.10.add1-n1" xml:lang="en">Although not printed in 
-                                the vulgate editions, the editor Y. T. Ācārya noted that words to 
-                                this effect were present in some sources (1931 ed., p. 290, note 2; 
-                                1938 ed., p. 345, note 3).</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.10.add2"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add2</label> 
-                        <caesura/> 
-                         asevanāc ciraṃ strīṇāṃ kriyāyogāt tathaiva ca | 
-                        <caesura/> 
-                         kaṣāyakaṭutiktānāṃ dravyāṇām atisevanāt || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10.add3"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add1"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add3</label+                        <l> snehādīnāṃ kramaṃ kuryāt ṣaṭsv eteṣu paṇḍitaḥ ||<anchor 
-                        <caesura/> +                                xml:id="SS.3.2.10.add1-n1"/> 
-                         tathāmlaṃ lavaṇaṃ rūkṣaṃ śuktaṃ paryuṣitan tathā | +                        </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add1]</trailer
-                         vegāghātāc ca yonīnāṃ gamanāc ca praduṣyati || </l>+                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.10.add4"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add4</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tathārttavadoṣe ca snehādikarmam upadiśet | 
-                        <caesura/> 
-                         yathaivoktan tathaivottarabastiñ ca vidadhyāt | </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.10.add5"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add5</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tatrāśaṇavātātmake bhaṅgābhadradārukāśmaryaphalasiddhaṃ ghṛtam pāyayet | 
-                        <caesura/> 
-                         payasyā kāśmarya<pc> </pc>phala<pc> </pc>kṣīra<pc> </pc>vidārī<pc 
-                            > </pc>kṣīrodaka<pc> </pc>siddhaṃ vā kṛsarapāyasapiṇḍaṃ yonyān dhārayet 
-                        | </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10.add6"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add2"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add6</label+                        <l> asevanāc ciraṃ strīṇāṃ kriyāyogāt tathaiva ca | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         madhukamuṅgaparṇṇīkaṣāyam ācamanaṃ pittātmake cārttave | </l>+                             kaṣāyakaṭutiktānāṃ dravyāṇām atisevanāt || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add2]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10.add7"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add3"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add7</label> +                        <ltathāmlaṃ lavaṇaṃ rūkṣaṃ śuktaṃ paryuṣitan tathā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         kākolīkṣīravidārīkvāthaṃ śarkkarāyuktam pāyayet +                             vegāghātāc ca yonīnāṃ gamanāc ca praduyati || </l> 
-                        madhūkapuṣpakāśmaryaphalakvātham phānitayuktam vā candanapayasyākalkaṃ +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add3]</trailer> 
-                        yonyān dhārayet | nimbagairikakaṣāyam ācamanaṃ || śleṣmātmake +                    </lg>
-                        bhadraśriyakaṭukarohiṇīkaāyam pāyayet kṣīravṛkṣaprabālakalkam vā +
-                        tindukakapithaśalāṭucūrṇṇam vā kṣaudreṇa lehayet | sarjjadhavakalkaṃ yonyān +
-                        dhārayet | lodhratindukakaṣāyam ācamanaṃ || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10.add8"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add4"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add8</label+                        <l> tathārttavadoṣe ca snehādikarmam upadiśet | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         granthibhūte śṛṅgaverapāṭhācūrṇṇayuktaṃ śvetasurasām prayacchet | +                             yathaivoktan tathaivottarabastiñ ca vidadhyāt | </l> 
-                        kuṣṭhabhadradārukalkaṃ yonyān dhārayet | teṣām eva kaṣāyam ācamanaṃ || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add4]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10.add9"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add5"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add9</label+                        <ltatrāśaṇavātātmake bhaṅgābhadradārukāśmaryaphalasiddhaṃ ghṛtam pāyayet | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         kuṇapākhye mañjiṣṭhābhadraśriyakaṣāyaṃ pāyayet || +                             payasyā kāśmarya<pc> </pc>phala<pc> </pc>kīra<pc 
-                        kuṭajaphalabhadraśriyacandanam vā śarkkarāyuktaṃ || pūyābhe vā tad eva +                                > </pc>vidārī<pc> </pc>kṣīrodaka<pc> </pc>siddhaṃ vā 
-                        prayacchet |</l>+                            kṛsarapāyasapiṇḍaṃ yonyān dhārayet | </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add5]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10.add10"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add6"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add10</label+                        <l> madhukamuṅgaparṇṇīkaṣāyam ācamanaṃ pittātmake cārttave | </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add6]</trailer
-                         khadirārjjunakalkaṃ yonyāṃ hārayet | tayor eva kaṣāyam ācamanaṃ || +                    </lg>
-                        krimijāte vidañgapāribhadrakamañjiṣṭhākaṣāyam pāyayet | </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.10.add11"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add7"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.10.add11</label> +                        <lkākolīkṣīravidārīkvāthaṃ śarkkarāyuktam pāyayet | 
-                        <caesura/> +                            madhūkapupakāśmaryaphalakvātham phānitayuktam vā candanapayasyākalkaṃ 
-                         kṣaudrayuktaṃ surāṣāṣṭrārocanākalkam bhadraśriyakalkaṃ yonyān dhāryet | +                            yonyān dhārayet | nimbagairikakaṣāyam ācamanaṃ || śleṣmātmake 
-                        tayor eva kaṣāyam ācamanam bhavati || </l>+                            bhadraśriyakaṭukarohiṇīkaṣāyam pāyayet | kṣīravṛkṣaprabālakalkam vā | 
 +                            tindukakapithaśalāṭucūrṇṇam vā kṣaudreṇa lehayet | sarjjadhavakalka 
 +                            yonyān dhārayet lodhratindukakaṣāyam ācamanaṃ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add7]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.12cd"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf1938 ed. 3.2.12cd</label+                        <l> granthibhūte śṛṅgaverapāṭhācūrṇṇayuktaṃ śvetasurasām prayacchet | 
-                        <caesura/> +                            kuṣṭhabhadradārukalkaṃ yonyān dhārayet | teṣām eva kaṣāyam ācamanaṃ || </l> 
-                         bhavati cātra || +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add8]</trailer> 
-                        <caesura/> +                    </lg> 
-                         vidhim uttarabastyantaṃ kuryād ārtavaśuddhaye | </l>+ 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add9"> 
 +                        <l> kuṇapākhye mañjiṣṭhābhadraśriyakaṣāyaṃ pāyayet || 
 +                            kuṭajaphalabhadraśriyacandanam vā śarkkarāyuktaṃ || pūyābhe vā tad eva 
 +                            prayacchet |</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add9]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add10"> 
 +                        <l> khadirārjjunakalkaṃ yonyāṃ hārayet | tayor eva kaṣāyam ācamanaṃ || 
 +                            krimijāte vidañgapāribhadrakamañjiṣṭhākaṣāyam pāyayet | </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add10]</trailer
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.10.add11"> 
 +                        <l> kṣaudrayuktaṃ surāṣṭāṣṭrārocanākalkam bhadraśriyakalkaṃ yonyān dhāryet | 
 +                            tayor eva kaṣāyam ācamanam bhavati || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.10.add11]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.12cd"> 
 +                        <l> bhavati cātra || 
 +                            <caesura/> 
 +                             vidhim uttarabastyantaṃ kuryād ārtavaśuddhaye | </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.12cd]</trailer> 
 +                    </lg>
  
                     <!--                      <!-- 
Line 683: Line 536:
                         <l xml:id="SS.3.2.12ab"/>-->                         <l xml:id="SS.3.2.12ab"/>-->
  
-                    <xml:id="SS.3.2.13ab"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.13ab"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.13cd"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.13cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.13cd</label> +                        <l> kuryāt kalkam picūṃś cāpi pathyāny ācamanāni ca || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.13cd]</trailer> 
-                         kuryāt kalkam picūṃś cāpi pathyāny ācamanāni ca || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.14cd"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.14cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.14cd</label+                        <l> durggandhapūtisaṃkāśe majjābhe vāpi śoṇite | </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.14cd]</trailer
-                         durggandhapūtisaṃkāśe majjābhe vāpi śoṇite | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.15ab"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.15ab"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.15ab</label+                        <l> pibed bhadraśriyakvāthañ candanakvātham eva vā || </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.15ab]</trailer
-                         pibed bhadraśriyakvāthañ candanakvātham eva vā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.15cd"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.15cd"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.14ab"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.14ab"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.14ab</label> +                        <l> granthibhūte pibet pāṭhāṃ tryūṣaṇaṃ vṛkṣakāṇi ca | </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.14ab]</trailer> 
-                         granthibhūte pibet pāṭhāṃ tryūṣaṇaṃ vṛkṣakāṇi ca | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.14.add1"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.14.add1"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.14.add1</label> +                        <l> kṣāranāgarahiṅgūnān niḥkvāthaṃ surasām pibet || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.14.add1]</trailer> 
-                         kṣāranāgarahiṅgūnān niḥkvāthaṃ surasām pibet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.16"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.16"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.24"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.24"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.24</label> +                        <l> evam aduṣṭaśukraḥ śuddhārtavā || <anchor xml:id="SS.3.2.2-24"/> 
-                        <caesura/> +                        </l
-                         evam aduṣṭaśukraḥ śuddhārtavā || <anchor n="SS.3.2.2-24"/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.24]</trailer> 
-                    </l>+                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.24" type="apparatus"> 
-                        <list type="Emendation"> 
-                            <item corresp="#SS.3.2.24-n1" xml:lang="en">We emend against all the 
-                                manuscript witnesses. MS H adds a Newa comma after ṛtau in the next 
-                                section, suggesting that the scribe thought that was the start of a 
-                                new section of text.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.25"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.25</label> 
-                        <caesura/> 
-                         ṛtau prathama<pc> </pc>divasāt prabhṛti brahmacāriṇī 
-                            snānānulepanālaṅkāra<pc> </pc>vilekhana<pc> </pc>virahitā 
-                            divāsvapnāñjanāśru<pc> </pc>pātābhyaṅga<pc> </pc>nakha<pc 
-                            > </pc>cchedana<pc> </pc>pradhāvana<pc> </pc>hasana<pc 
-                            > </pc>kathanātiśabda<pc> </pc>śravaṇāyāsam pariharet | 
-                        <caesura/> 
-                         kiṃ kāraṇaṃ | divā svapatyā badhiraḥ | añjanād andhaḥ | rodanād 
-                        vikṛtadṛṣṭiḥ | snānānulepanād duḥśīlaḥ | tailābhyaṅgāt kuṣṭhī | 
-                        nakhāvakarttanāt kunakhaḥ | pralepanāt khalatiḥ | mārutāyāsasevanād unmatto 
-                        garbhbho bhavatīty evam etān<anchor n="SS.3.2.25-n1"/> pariharet || 
-                        <caesura/> 
-                         darbha<pc> </pc>saṃstaraṇa<pc> </pc>śāyinīṃ karatala<pc 
-                            > </pc>śarāva<pc> </pc>parṇṇānām anyatama<pc> </pc>bhojinīṃ haviṣyaṃ 
-                        tryahaṃ bharttā rakṣet | tataḥ śuddhasnātān tu caturthyām anāhata<pc 
-                        > </pc>vastravāsinīm alaṅkṛtāṃ kṛtamaṅgalasvasti<pc> </pc>vācanām bharttāran 
-                        darśayed | 
-                        <caesura/> 
-                         api tat kasya hetoḥ || </l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.25" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.25"> 
-                        <list type="Emendation"+                        <lṛtau prathama<pc> </pc>divasāt prabhṛti brahmacāriṇī 
-                            <item corresp="#SS.3.2.25-n1" xml:lang="en"We emend from <foreign +                                snānānulepanālaṅkāra<pc> </pc>vilekhana<pc> </pc>virahitā 
-                                    xml:lang="sa">etām</foreignto the vulgate'<foreign +                                divāsvapnāñjanāśru<pc> </pc>pātābhyaṅga<pc> </pc>nakha<pc 
-                                    xml:lang="sa">etān</foreignfor sense.</item+                                > </pc>cchedana<pc> </pc>pradhāvana<pc> </pc>hasana<pc 
-                        </list+                                > </pc>kathanātiśabda<pc> </pc>śravaṇāyāsam pariharet | 
-                    </ab>+                            <caesura/> 
 +                             kiṃ kāraṇaṃ | divā svapatyā badhiraḥ | añjanād andhaḥ | rodanād 
 +                            vikṛtadṛṣṭiḥ | snānānulepanād duḥśīlaḥ | tailābhyaṅgāt kuṣṭhī | 
 +                            nakhāvakarttanāt kunakhaḥ | pralepanāt khalatiḥ | mārutāyāsasevanād 
 +                            unmatto garbhbho bhavatīty evam etān<anchor xml:id="SS.3.2.25-n1"/> 
 +                            pariharet || 
 +                            <caesura/> 
 +                             darbha<pc> </pc>saṃstaraṇa<pc</pc>śāyinīṃ karatala<pc 
 +                                > </pc>śarāva<pc> </pc>parṇṇānām anyatama<pc> </pc>bhojinīṃ haviṣyaṃ 
 +                            tryahaṃ bharttā rakṣet | tataḥ śuddhasnātān tu caturthyām 
 +                                anāhata<pc> </pc>vastravāsinīm alaṅkṛtāṃ kṛtamaṅgalasvasti<pc 
 +                            </pc>vācanām bharttāran darśayed | 
 +                            <caesura/> 
 +                             api tat kasya hetoḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.25]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.26"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.26</label> 
-                        <caesura/> 
-                         bhavati cātra || 
-                        <caesura/> 
-                         pūrvvam paśyed ṛtusnātā yādṛśan naram aṅganā | 
-                        <caesura/> 
-                         tādṛśañ janayet putram bharttāran darśayet tataḥ || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.27"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.27</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tato vidheyaṃ putrīyam upādhyāyaḥ samācaret | 
-                        <caesura/> 
-                         karmānte ca kramaṃ hy etam avekṣyeta vicakṣaṇaḥ || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.28"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.26"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.28</label+                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tato 'parāhṇe pumān sarppiḥkṣīrābhyāṃ śālyodanam abhiprāśya māsaṃ +                             pūrvvam paśyed ṛtusnātā yādṛśan naram aṅganā | 
-                        brahmacārī tailamāṣottāhārān nārīm upagacched rātrau sāmabhir abhiviśvāsya +                            <caesura/> 
-                        vikalpyam evaṃ caturthyāṃ ṣāṣṭhyām aṣṭamyān daśamyāṃ dvādaśyāñ copeyād +                             tādṛśañ janayet putram bharttāran darśayet tataḥ || </l> 
-                            |<anchor n="SS.3.2.28-n1"/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.26]</trailer> 
-                    </l>+                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.27"
 +                        <l> tato vidheyaṃ putrīyam upādhyāyaḥ samācaret | 
 +                            <caesura/> 
 +                             karmānte ca kramaṃ hy etam avekṣyeta vicakṣaṇaḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.27]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.28"> 
 +                        <l> tato 'parāhṇe pumān sarppiḥkṣīrābhyāṃ śālyodanam abhiprāśya māsaṃ 
 +                            brahmacārī tailamāṣottāhārān nārīm upagacched rātrau sāmabhir 
 +                            abhiviśvāsya vikalpyam evaṃ caturthyāṃ ṣāṣṭhyām aṣṭamyān daśamyāṃ 
 +                            dvādaśyāñ copeyād |<anchor xml:id="SS.3.2.28-n1"/> 
 +                        </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.28]</trailer> 
 +                    </lg> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.28" type="apparatus"> 
-                        <list type="Notes"> 
-                            <item corresp="#SS.3.2.28-n1" xml:lang="en">Witness N inserts a 
-                                misplaced folio at this point, image A 1267_11_67.jpg, covering 
-                                SS.3.2.22bis, 23, 33, 34, 35, 30.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
                     <!--    Witness N inserts a misplaced folio at this point,                      <!--    Witness N inserts a misplaced folio at this point, 
Line 798: Line 639:
                     <!-- 29, 30 and most of 31 missing  -->                     <!-- 29, 30 and most of 31 missing  -->
  
-                    <xml:id="SS.3.2.29"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.29"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.30"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.30"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.31a"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.31a"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.31b"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.31b"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.31b</label> +                        <l> ataḥ paraṃ<anchor xml:id="SS.3.2.31b-n1"/> māsād upeyāl | </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.31b]</trailer> 
-                         ataḥ paraṃ<anchor n="SS.3.2.31b-n1"/> māsād upeyāl | </l>+                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.31b" type="apparatus"> 
-                        <list type="Notes"> 
-                            <item corresp="#SS.3.2.31b.add-n1" xml:lang="en">Witnesses H and N make 
-                                a saut du même au même from <foreign xml:lang="sa">ataḥ 
-                                    paraṃ</foreign> at the start of 30 to the end of 31.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.32"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.32</label> 
-                        <caesura/> 
-                         labdhagarbhā<anchor n="SS.3.2.32-n1"/> teṣv evāhaḥsu lakṣmaṇā<pc 
-                            > </pc>vaṭa<pc> </pc>śuṅgā<pc> </pc>sahadevā<pc> </pc>viśva<pc 
-                        > </pc>devānām anyatamam abhiṣūyāt | trīṃś caturo vā bindūn dadyād dakṣiṇe 
-                        nāsāpuṭe putrakāmāyai vāme strīkāmāyai na cainan niṣṭhīved iti || </l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.32" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.32"> 
-                        <list type="Notes"> +                        <llabdhagarbhā<anchor xml:id="SS.3.2.32-n1"/teṣv evāhaḥsu 
-                            <item corresp="#SS.3.2.32-n1" xml:lang="en">Witness N is faint and +                                lakṣmaṇā<pc> </pc>vaṭa<pc> </pc>śuṅgā<pc> </pc>sahadevā<pc 
-                                written close to the abraded top of the folio so that superscript +                                </pc>viśva<pc> </pc>devānām anyatamam abhiṣūyāt | trīṃś caturo vā 
-                                vowels are uncertain. Witness H has scribal correction of the +                            bindūn dadyād dakṣiṇe nāsāpuṭe putrakāmāyai vāme strīkāmāyai na cainan 
-                                vowel <foreign xml:lang="sa">i</foreign>. The reading adopted here, +                            niṣṭhīved iti || </l
-                                with a feminine sentence subject, is neither the Nepalese nor the +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.32]</trailer
-                                vulgate and is almost certainly unoriginal. Without further evidence +                    </lg>
-                                it is not possible to recover the oldest reading.</item+
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.11ab"/> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.11cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.11cd</label> 
-                        <caesura/> 
-                         ślokāḥ || 
-                        <caesura/> 
-                         sphaṭikābhaṃ dravaṃ snigdhaṃ madhuram madhugandhi ca | </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.12ab"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.11ab"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.12ab</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         śukram icchanti kecit tu kṣaudratailasamaprabham || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.17"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.11cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.17</label+                        <l> ślokāḥ || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         śaśāsṛkpratimaṃ yat tu yad vā lākṣārasopamaṃ | +                             sphaṭikābhaṃ dravaṃ snigdhaṃ madhuram madhugandhi ca | </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.11cd]</trailer
-                         tad ārtavam praśansanti yac ca na virajyate || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.18"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.12ab"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.18</label+                        <l> śukram icchanti kecit tu kṣaudratailasamaprabham || </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.12ab]</trailer
-                         tad evātiprasaṅgena pravṛttam anṛtāv api | +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         asṛgdaram vijānīyād raktalakṣaṇalakṣitaṃ || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.19"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.17"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.19</label+                        <l> śaśāsṛkpratimaṃ yat tu yad vā lākṣārasopamaṃ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         asṛgdaraṃ bhavet sarvvan sāṅgamarddan savedanaṃ | +                             tad ārtavam praśansanti yac ca na virajyate || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.17]</trailer
-                         atipravṛttau daurbbalyam bhramamūrcchā tamas tṛṣā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.20"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.18"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.20</label+                        <l> tad evātiprasaṅgena pravṛttam anṛtāv api | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         dāhaḥ pralāpaḥ pāṇḍutvan tandrā rogāś ca vātajāḥ | +                             asṛgdaram vijānīyād raktalakṣaṇalakṣitaṃ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.18]</trailer
-                         taruṇyā hitasevinyās tad alpopadravam bhavet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.21ab"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.19"
 +                        <l> asṛgdaraṃ bhavet sarvvan sāṅgamarddan savedanaṃ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             atipravṛttau daurbbalyam bhramamūrcchā tamas tṛṣā || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.19]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.21cd"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.20"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.21cd</label+                        <l> dāhaḥ pralāpaḥ pāṇḍutvan tandrā rogāś ca vātajāḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         doṣair āvṛtamārggatvād ārttavan naśyati striyāḥ | </l>+                             taruṇyā hitasevinyās tad alpopadravam bhavet || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.20]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.22"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.21ab"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.22</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         tatra māṃsa<pc> </pc>kulatthāmla<pc> </pc>tilamāṣasurā hitāḥ || +
-                        <caesura/> +
-                         pāne mūtram udaśvic ca dadhiśuktañ ca bhojane | </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.23"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.21cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.23</label+                        <l> doṣair āvṛtamārggatvād ārttavan naśyati striyāḥ | </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.21cd]</trailer
-                         kṣīṇam prāgīritaṃ raktaṃ salakṣa-ṇacikitsitaṃ || +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         tathāpy asya vidhātavyam vidhānaṃ raktapittavat | </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.33"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.22"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.33</label> +                        <l> tatra māṃsa<pc> </pc>kulatthāmla<pc> </pc>tilamāṣasurā hitāḥ || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         dhruvañ caturṇṇāṃ sānnidhye garbhbhaḥ syād vidhipūrvvakaḥ || +                             pāne mūtram udaśvic ca dadhiśuktañ ca bhojane | </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.22]</trailer> 
-                         kṣettrabījodakatṛṇāṃ sāmagryād aṅkuro yathā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.34"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.23"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.34</label+                        <l> kṣīṇam prāgīritaṃ raktaṃ salakṣa-ṇacikitsitaṃ || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         evaṃ jātā rūpavanto mahāsattvāś cirāyuṣaḥ || +                             tathāpy asya vidhātavyam vidhānaṃ raktapittavat | </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.23]</trailer
-                         bhavanty ṛṇapramoktāras saputrāḥ putriṇāṃ hitāḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.35"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.33"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.35</label> +                        <ldhruvañ caturṇṇāṃ sānnidhye garbhbhaḥ syād vidhipūrvvakaḥ |
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tatra tejodhātur varṇṇānām prabhavaḥ iti kṛtvā yadā garbhotpattāv +                             kṣettrabījodakatṛṇāṃ sāmagryād aṅkuro yathā |</l> 
-                        apāndhātuprāyam āhāram bhavati tadā garbhbhasya gauratvaṃ |<anchor +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.33]</trailer
-                            n="SS.3.2.35-n1"/> pṛthivīdhātuprāyaḥ katvaṃ +                    </lg>
-                        pṛthivyākāśadhātuprāyaḥ śyāmatvaṃ | yādṛdvarṇṇam āhāram upasevate garbhbhiṇī +
-                        tadvarṇṇaḥ prasavo bhavatīty eke bhāṣante yathā kṛṣṇapītaśvetāsu bhūmiṣu +
-                            sarppa<pc> </pc>vṛścika<pc> </pc>galagoḍikādayaḥ<anchor n="SS.3.2.35-n3" +
-                        /satvāḥ kṛṣṇapītaśvetā iti ||<anchor n="SS.3.2.35-n2"/> tatra dṛṣṭibhāgam +
-                        apratipannan tejodhātur jjātyandhaṃ karoti | tad eva raktānugataṃ raktākṣaṃ +
-                        | śleṣmānugataṃ śuklākṣaṃ | pittānugatam piṅgākṣaṃ | vātānugatam vikṛtākṣaṃ +
-                        || </l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.35" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.34"> 
-                        <list type="Notes"+                        <levaṃ jātā rūpavanto mahāsattvāś cirāyuṣaḥ || 
-                            <item corresp="#SS.3.2.35-n1" xml:lang="en">Note the slightly unusual +                            <caesura/
-                                form <foreign xml:lang="sa">apān-dhātu-prāyam</foreignwith the +                             bhavanty ṛṇapramoktāras saputrāḥ putriṇāṃ hitāḥ || </l
-                                inflected genitive pl. of the first member of the compound (Whitney +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.2.34]</trailer
-                                1250e).</item> +                    </lg>
-                            <item corresp="#SS.3.2.35-n2" xml:lang="en"><foreign xml:lang="sa" +
-                                    >galagoṇḍikādayaḥ</foreign> in witness H is likely to be a +
-                                variant pronunciation rather than a scribal error.</item> +
-                            <item corresp="#SS.3.2.35-n3" xml:lang="en">Witness N breaks off at this +
-                                point and is unavailable for the remainder of the +
-                                    <title>Suśrutasaṃhitā</title>.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.35.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.35"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.35.1</label+                        <l> tatra tejodhātur varṇṇānām prabhavaḥ iti kṛtvā yadā garbhotpattāv 
-                        <caesura/> +                            apāndhātuprāyam āhāram bhavati tadā garbhbhasya gauratvaṃ |<anchor 
-                         bhavanti cātra || +                                xml:id="SS.3.2.35-n1"/> pṛthivīdhātuprāyaḥ kṛṣṇatvaṃ | 
-                        <caesura/> +                            pṛthivyākāśadhātuprāyaḥ śyāmatvaṃ yādṛdvarṇṇam āhāram upasevate 
-                         viśuddhaḥ pavano yasya nayane pratipadyate | +                            garbhbhiṇī tadvarṇṇaḥ prasavo bhavatīty eke bhāṣante yathā 
-                        <caesura/> +                            kṛṣṇapītaśvetāsu bhūmiṣu sarppa<pc> </pc>vṛścika<pc 
-                         jāyete nayane tasya nimne kṛṣṇe 'site tathā<anchor n="SS.3.2.35.1-n1"/> || </l>+                                > </pc>galagoḍikādayaḥ<anchor xml:id="SS.3.2.35-n3"/> satvāḥ 
 +                            kṛṣṇapītaśvetā iti ||<anchor xml:id="SS.3.2.35-n2"/> tatra dṛṣṭibhāgam 
 +                            apratipannan tejodhātur jjātyandhaṃ karoti | tad eva raktānugataṃ 
 +                            raktākṣaṃ | śleṣmānugataṃ śuklākṣaṃ | pittānugatam piṅgākṣaṃ | 
 +                            vātānugatam vikṛtākṣaṃ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.35]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.35.1" type="apparatus"> 
-                        <list type="Notes"> 
-                            <item corresp="#SS.3.2.35.1-n1" xml:lang="en">Witness H appears to read 
-                                    <foreign xml:lang="sa">jāyate</foreign> but we emend to the 
-                                dual.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.35.2"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.35.2</label> 
-                        <caesura/> 
-                         pittaṃ kaphayutaṃ yasya nirmmalaṃ yāti locane | 
-                        <caesura/> 
-                         haripiṅglasamjñā vai jāyete tasya locane || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.35.3"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.35.3</label> 
-                        <caesura/> 
-                         vinirddhūtamalaḥ śleṣmā yadā vrajati locane | 
-                        <caesura/> 
-                         tasya netre prakāśete śuklamaṇḍalamaṇḍale || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.35.4"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.35.4</label> 
-                        <caesura/> 
-                         raktaṅ kaphayutaṃ yasya yadā vrajati locane || 
-                        <caesura/> 
-                         kapotanīle nayane rakte vā jāyete nṛṇāṃ<anchor n="SS.3.2.35.4-n1"/> || </l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.35.4" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.35.1"> 
-                        <list type="Notes"+                        <lbhavanti cātra || 
-                            <item corresp="#SS.3.2.35.4-n1" xml:lang="en">Witness H appears to read +                            <caesura/> 
-                                    <foreign xml:lang="sa">jāyate</foreign> but we emend to the +                             viśuddhaḥ pavano yasya nayane pratipadyate | 
-                                dual.</item> +                            <caesura/> 
-                        </list+                             jāyete nayane tasya nimne kṛṣṇe 'site tathā<anchor 
-                    </ab>+                                xml:id="SS.3.2.35.1-n1"/> || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.35.1]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.36"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.36</label> 
-                        <caesura/> 
-                         ghṛtakumbho yathā hy agnim āśritaḥ pravilīyate | 
-                        <caesura/> 
-                         prasarpped ārttavan nāryāḥ puruṣasya samāgamāt || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.37"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.37</label> 
-                        <caesura/> 
-                         bīje tu vāyunā bhinne dvau jīvau kukṣim āgatau | 
-                        <caesura/> 
-                         yamāv ity abhidhīyete dharmmetarapurā kṛtau || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.37.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.35.2"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.37.1</label+                        <l> pittaṃ kaphayutaṃ yasya nirmmalaṃ yāti locane | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         miśrībhāve yadā puṃso retas subahunirmmalaṃ | +                             haripiṅglasamjñā vai jāyete tasya locane || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.35.2]</trailer
-                         tadā prasūyate nārī garbhbhiṇī dārakadvayaṃ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.37.2"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.35.3"> 
-                        <label xml:lang="en">3.2.37.2</label+                        <l> vinirddhūtamalaḥ śleṣmā yadā vrajati locane | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         miśrībhāve striyāś caiva bahuśukraṃ yadā bhavet | +                             tasya netre prakāśete śuklamaṇḍalamaṇḍale || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.35.3]</trailer
-                         kanyādvayan tadā nārī sūyate nātra saṃśayaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.38"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.35.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.38</label> +                        <l> raktaṅ kaphayutaṃ yasya yadā vrajati locane || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         āsekyo nāma bhavati strīpuṃsor alpabījayoḥ || +                             kapotanīle nayane rakte vā jāyete nṛṇāṃ<anchor xml:id="SS.3.2.35.4-n1" 
-                        <caesura/> +                            /> || </l
-                         sa śuklaṃ prāśya labhate dhvajocchrāyam asaṃśayaḥ ||</l>+                        <trailer xml:lang="en">[3.2.35.4]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.39"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.39</label> 
-                        <caesura/> 
-                         yaḥ pūtiyonau jāyeta sa saugandhikasaṃjñitaḥ || 
-                        <caesura/> 
-                         sa yoniśephasor ggandham āghrāya labhate balam || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.40"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.40</label> 
-                        <caesura/> 
-                         sve gude brahmacaryād yaḥ strīṣu svāsu pravartate | 
-                        <caesura/> 
-                         kumbhīkaḥ sa tu vijñeya īrṣyakaṃ śṛṇu cāparaṃ || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.41"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.36"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.41</label+                        <l> ghṛtakumbho yathā hy agnim āśritaḥ pravilīyate | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         dṛṣṭvā vyavāyam anyeṣāṃ vyavāyāya pravarttate | +                             prasarpped ārttavan nāryāḥ puruṣasya samāgamāt || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.36]</trailer
-                         īrṣyakaḥ sa tu vijñeyaḥ ṣaṇḍhakaṃ śṛṇu pañcamaṃ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.42"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.37"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.42</label+                        <l> bīje tu vāyunā bhinne dvau jīvau kukṣim āgatau | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         kaumāryāṃ yas tv ṛtau mohād aṅganeva pravartate | +                             yamāv ity abhidhīyete dharmmetarapurā kṛtau || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.37]</trailer
-                         tatra strīceṣṭitākāro jāyate ṣaṇḍhasaṃjñakaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.43"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.37.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.43</label+                        <l> miśrībhāve yadā puṃso retas subahunirmmalaṃ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         ṛtau puruṣavac cāpi yadi yoṣit prapadyate | +                             tadā prasūyate nārī garbhbhiṇī dārakadvayaṃ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.37.1]</trailer
-                         tatra kanyā yadi bhavet sā bhaven naraceṣṭitā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.44"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.37.2"
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.44</label+                        <lmiśrībhāve striyāś caiva bahuśukraṃ yadā bhavet 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         āsekyaś ca sugandhī ca kumbhīkaś cerṣyakas tathā | +                             kanyādvayan tadā nārī sūyate nātra saṃśayaḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[3.2.37.2]</trailer> 
-                         saśukrakās tv amī jñeyā hy aśukraḥ ṣaṇḍhasaṃjñakaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.45"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.38"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.45</label> +                        <l> āsekyo nāma bhavati strīpusor alpabījayoḥ || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         anayor vviprakṛtyā tu teṣāṃ śukravahā sirā || +                             sa śuklaṃ prāśya labhate dhvajocchrāyam asaṃśayaḥ ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.38]</trailer
-                         harṣāt sphuṭatvam āyāti dhvajocchrāyan tato bhavet ||<anchor +                    </lg>
-                            n="SS.3.2.45-n1"/> +
-                    </l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.45" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.39"> 
-                        <list type="Emendation"+                        <lyaḥ pūtiyonau jāyeta sa saugandhikasaṃjñitaḥ || 
-                            <item corresp="#SS.3.2.45-n1" xml:lang="en">We emend H's reading +                            <caesura/
-                                    <foreign xml:lang="sa">āyānti</foreignto the singular. There +                             sa yoniśephasor ggandham āghrāya labhate balam || </l
-                                are two semen-carrying vessels in the +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed3.2.39]</trailer
-                                <title>Suśrutasaṃhitā</title>'s anatomical theory (śārīrasthāna +                    </lg>
-                                9.12), not many.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.2.46"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.40"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.46</label+                        <l> sve gude brahmacaryād yaḥ strīṣu svāsu pravartate | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         ākārācāracintābhir yādṛśībhiḥ samanvitau | +                             kumbhīkaḥ sa tu vijñeya īrṣyakaṃ śṛṇu cāparaṃ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.40]</trailer
-                         strīpuṃsau tu bhaveyātāṃ tayor ggarbbho 'pi tādṛśaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.47"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.41"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.47</label+                        <l> dṛṣṭvā vyavāyam anyeṣāṃ vyavāyāya pravarttate | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         yadā tu nārī nārī ca maithunāyopakalpataḥ | +                             īrṣyakaḥ sa tu vijñeyaḥ ṣaṇḍhakaṃ śṛṇu pañcamaṃ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.41]</trailer
-                         muñcataḥ śukram anyonyam anasthis tatra jāyate || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.48"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.42"
 +                        <l> kaumāryāṃ yas tv ṛtau mohād aṅganeva pravartate | 
 +                            <caesura/> 
 +                             tatra strīceṣṭitākāro jāyate ṣaṇḍhasaṃjñakaḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.42]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.49"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.43"
 +                        <l> ṛtau puruṣavac cāpi yadi yoṣit prapadyate | 
 +                            <caesura/> 
 +                             tatra kanyā yadi bhavet sā bhaven naraceṣṭitā || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.43]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.50"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.44"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.50</label+                        <l> āsekyaś ca sugandhī ca kumbhīkaś cerṣyakas tathā | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         sarppa<pc> </pc>vṛścika<pc> </pc>kuṣmāṇḍa<pc> </pc>vikṛtākṛtayas tu te | +                             saśukrakās tv amī jñeyā hy aśukraḥ ṣaṇḍhasaṃjñakaḥ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.44]</trailer
-                         garbhbhā evamvidhāś cānye jñeyāḥ pāpakṛto bhṛśaṃ || </l>+                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.51"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.45"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.51</label+                        <l> anayor vviprakṛtyā tu teṣāṃ śukravahā sirā || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         garbhbho vātaprakopeṇa dauhṛdena vimānitaḥ | +                             harṣāt sphuṭatvam āyāti dhvajocchrāyan tato bhavet ||<anchor 
-                        <caesura/> +                                xml:id="SS.3.2.45-n1"/
-                         bhavet kubjo 'thavā kūniḥ paṅgur mmūko 'tha mirmmiṇaḥ || </l>+                        </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.45]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.52"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.52</label> 
-                        <caesura/> 
-                         mātāpitror anācārād aśubhaiś ca purākṛtaiḥ | 
-                        <caesura/> 
-                         vātādīnām prakopeṇa garbhbho vaikṛtam āpnuyāt || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.53"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.53</label> 
-                        <caesura/> 
-                         malālpatvād ayogāc ca vāyoḥ pakvāśayasya ca | 
-                        <caesura/> 
-                         vātamūtrapurīṣāṇi na garbhbhasthaḥ karoti ha || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.54"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.46"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.54</label+                        <l> ākārācāracintābhir yādṛśībhiḥ samanvitau | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         jarāyunā mukhe cchanne kaṇṭhe ca kaphaveṣṭite | +                             strīpuṃsau tu bhaveyātāṃ tayor ggarbbho 'pi tādṛśaḥ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.46]</trailer
-                         vāyor ggatinirodhāc ca na garbhbhasthaḥ praroditi || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.55"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.47"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.55</label+                        <l> yadā tu nārī nārī ca maithunāyopakalpataḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         niśvāsocchvāsa<pc> </pc>saṃkṣobha<pc> </pc>svapnāṅ garbhbho 'tha gacchati | +                             muñcataḥ śukram anyonyam anasthis tatra jāyate || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.47]</trailer
-                         mātur nniḥśvasitocchvāsasaṃkṣobhasvapnasaṃbhavān || </l>+                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.56"> +                    <lg xml:id="SS.3.2.48"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.56</label+                        <l/> 
-                        <caesura/> +                    </lg> 
-                         sanniveśaḥ śarīrāṇāṃ dantānāṃ patanodbhavau | + 
-                        <caesura/> +                    <lg xml:id="SS.3.2.49"> 
-                         taleṣv asaṃbhavo yac ca romnām etat svabhāvataḥ || </l>+                        <l/> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.50"> 
 +                        <l> sarppa<pc> </pc>vṛścika<pc> </pc>kuṣmāṇḍa<pc> </pc>vikṛtākṛtayas tu te | 
 +                            <caesura/> 
 +                             garbhbhā evamvidhāś cānye jñeyāḥ pāpakṛto bhṛśaṃ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.50]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.51"
 +                        <l> garbhbho vātaprakopeṇa dauhṛdena vimānitaḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             bhavet kubjo 'thavā kūniḥ paṅgur mmūko 'tha mirmmiṇaḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.51]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.52"> 
 +                        <l> mātāpitror anācārād aśubhaiś ca purākṛtaiḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             vātādīnām prakopeṇa garbhbho vaikṛtam āpnuyāt || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.52]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.53"> 
 +                        <l> malālpatvād ayogāc ca vāyoḥ pakvāśayasya ca | 
 +                            <caesura/> 
 +                             vātamūtrapurīṣāṇi na garbhbhasthaḥ karoti ha || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.53]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.54"> 
 +                        <l> jarāyunā mukhe cchanne kaṇṭhe ca kaphaveṣṭite | 
 +                            <caesura/> 
 +                             vāyor ggatinirodhāc ca na garbhbhasthaḥ praroditi || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.54]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.55"> 
 +                        <l> niśvāsocchvāsa<pc> </pc>saṃkṣobha<pc> </pc>svapnāṅ garbhbho 'tha 
 +                            gacchati | 
 +                            <caesura/> 
 +                             mātur nniḥśvasitocchvāsasaṃkṣobhasvapnasaṃbhavān || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.55]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.56"> 
 +                        <l> sanniveśaḥ śarīrāṇāṃ dantānāṃ patanodbhavau | 
 +                            <caesura/> 
 +                             taleṣv asaṃbhavo yac ca romnām etat svabhāvataḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.56]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.2.57"> 
 +                        <l> bhāvitāḥ pūrvvadeheṣu satataṃ śāstrabuddhayaḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             bhavanti sattva<pc> </pc>bahulāḥ pūrvvajātismarā narāḥ || <anchor 
 +                                xml:id="SS.3.2.57-n1"/> 
 +                        </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.2.57]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.2.57"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.2.57</label> 
-                        <caesura/> 
-                         bhāvitāḥ pūrvvadeheṣu satataṃ śāstrabuddhayaḥ | 
-                        <caesura/> 
-                         bhavanti sattva<pc> </pc>bahulāḥ pūrvvajātismarā narāḥ || <anchor 
-                            n="SS.3.2.57-n1"/> 
-                    </l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.2.57" type="apparatus"> 
-                        <list type="Emendation"> 
-                            <item corresp="#SS.3.2.57-n1" xml:lang="en">Witness H has a strange 
-                                conjunct consonant after <foreign xml:lang="sa">bhavanti</foreign>, 
-                                followed by <foreign xml:lang="sa">na</foreign>. The whole looks 
-                                like <foreign xml:lang="sa">sttāna</foreign>, which is not visually 
-                                similar to <foreign xml:lang="sa">sattva</foreign>. We have followed 
-                                witness L, which at least make good sense.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <xml:id="SS.3.2.58"/>+                    <lg xml:id="SS.3.2.58"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.2.trailer">iti śārīraṃ dvitīyo 'dhyāyaḥ || ||</p>+                    <lg xml:id="SS.3.2.trailer"><l>iti śārīraṃ dvitīyo 'dhyāyaḥ || ||</l></lg>
  
                 </div>                 </div>
Line 1182: Line 988:
                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 3]</head>                     <head xml:lang="en">[Adhyāya 3]</head>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.1</label> +                        <l> athāto garbbhāvakrāntiṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.1]</trailer> 
-                         athāto garbbhāvakrāntiṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.2"/>+                    <lg xml:id="SS.3.3.2"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.3</label> +                        <l> saumyaṃ śukram ārttavam āgneyam itareṣām apy atra bhūtānāṃ sānnidhyam 
-                        <caesura/> +                            asty aṇunā viśeṣeṇa parasparopakārāt parasparānupraveśāc ca || <anchor 
-                         saumyaṃ śukram ārttavam āgneyam itareṣām apy atra bhūtānāṃ sānnidhyam asty +                                xml:id="SS.3.3.3-n1"/> 
-                        aṇunā viśeṣeṇa parasparopakārāt parasparānupraveśāc ca || <anchor +                        </l
-                            n="SS.3.3.3-n1"/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.3]</trailer> 
-                    </l>+                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.3.3" type="apparatus"> 
-                        <list type="Emendation"> 
-                            <item corresp="#SS.3.3.3-n1" xml:lang="en">In both Nepalese witnesses, 
-                                the dental <foreign xml:lang="sa">na</foreign> in <foreign 
-                                    xml:lang="sa">anunā</foreign> is unambiguous, but we have to 
-                                emend to the retroflex for grammar and sense. In 
-                                    <title>Suśrutasaṃhitā</title> sūtrasthāna 14.16, a similar 
-                                phrase, <foreign xml:lang="sa">aṇunā viśeṣeṇa-</foreign> has the 
-                                retroflex in the witnesses K and N, so the emendation is 
-                                certain.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.4</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tatra dampatyoḥ samprayoge tejaḥ śarīrād vāyus samīrayati | tatra 
-                            tejonila<pc> </pc>sannipātāc chukraṃ cyutaṃ yonim abhiprapadyate | 
-                        saṃsṛjyate cārttavena | tato 'gnīṣomasaṃyogāt saṃsṛjyamāno garbbhāśayam 
-                        anuprapadyate | kṣettrajñaś cetayitā spraṣṭā ghrātā draṣṭā śrotā rasayitā 
-                        puruṣo gantā sākṣī dhātā vaktā yaḥ ko 'sāv ādya āyur ity evam ādibhiḥ 
-                        paryāyavācakair nnāmabhir abhidhīyate | daivasaṃyogād akṣayo 'vyayo 'cintyo 
-                        bhūtātmā satvarajastamobhir ddevāsurair aparaiś ca saha bhāvair vvāyunā 
-                        preryamāṇo garbbhāśayam anupraviśati || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.3.5"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.5</label> +                        <ltatra dampatyoḥ samprayoge tejaḥ śarīrād vāyus samīrayati | tatra 
-                        <caesura/> +                                tejonila<pc> </pc>sannipātāc chukraṃ cyutaṃ yonim abhiprapadyate | 
-                         tatra śukrabāhulyāt pumāārttavabāhulyāt strī sāmyād ubhayor napuṃsakaṃ || </l>+                            saṃsṛjyate cārttavena | tato 'gnīṣomasaṃyogāt saṃsṛjyamāno garbbhāśayam 
 +                            anuprapadyate | kṣettrajñaś cetayitā spraṣṭā ghrātā draṣṭā śrotā 
 +                            rasayitā puruṣo gantā sākṣī dhātā vaktā yaḥ ko 'ādya āyur ity evam 
 +                            ādibhiḥ paryāyavācakair nnāmabhir abhidhīyate | daivasayogād akṣayo 
 +                            'vyayo 'cintyo bhūtātmā satvarajastamobhir ddevāsurair aparaiś ca saha 
 +                            bhāvair vvāyunā preryamāṇo garbbhāśayam anupraviśati || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.4]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.6ab"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.5"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.6ab</label+                        <l> tatra śukrabāhulyāt pumān ārttavabāhulyāt strī sāmyād ubhayor napuṃsakaṃ 
-                        <caesura/+                            || </l> 
-                         tatra ṛtudvādaśarātraṃ bhavati |</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.5]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.6.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.6ab"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.6.1</label> +                        <l> tatra ṛtudvādaśarātraṃ bhavati |</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.6ab]</trailer
-                         tatra prathame divase tumatyāṃ maithunagamanam anāyuṣyam puso bhavati +                    </lg>
-                            |<anchor n="SS.3.3.6.1-n1"/> yac ca tatrādhīyate garbbhaḥ saprasavato +
-                        vipadyate | †dvitīye <damage extent="4unit="char"/>gṛhe vipadyate† | +
-                        tṛtīye 'py evam asampūrṇṇo 'ṅgo 'lpāyuś ca bhavati | tasmāt trirātram +
-                        pariharet | na ca pravarttati raktabījaṃ pradiṣṭaṃ guṇakaraṃ bhavati | yathā +
-                        nadyām †pratisrotasi<damage extent="4" unit="char"/>ci†dravyaṃ pratikṣiptaṃ +
-                        na pratinivarttate | tadvad bījaṃ draṣṭavyan | tasmāt trirātran niyamavantīm +
-                        pariharet | tatra ṛtudvādaśarātran dṛṣṭvānārttavā bhavati || </l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.3.6.1" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.6.1"> 
-                        <list type="Notes"+                        <ltatra prathame divase ṛtumatyāṃ maithunagamanam anāyuṣyam puṃso bhavati 
-                            <item corresp="#SS.3.5.6.1-n1" xml:lang="en"><foreign xml:lang="sa" +                                |<anchor xml:id="SS.3.3.6.1-n1"/> yac ca tatrādhīyate garbbhaḥ 
-                                    >puṃso</foreign(m.) <foreign xml:lang="sa">bhavati</foreign+                            saprasavato vipadyate | †dvitīye <damage extent="4unit="char"/>gṛhe 
-                                needs to be read as a separate sentence because of the gender +                            vipadyate† | tṛtīye 'py evam asampūrṇṇo 'ṅgo 'lpāyuś ca bhavati | tasmāt 
-                                difference with <foreign xml:lang="sa">anāyuṣyam</foreign> +                            trirātram pariharet | na ca pravarttati raktabījaṃ pradiṣṭaṃ guṇakaraṃ 
-                                (n.).</item> +                            bhavati | yathā nadyā†pratisrotasi<damage extent="4unit="char" 
-                        </list+                            />ci†dravyaṃ pratikṣiptaṃ na pratinivarttate | tadvad bījaṃ draṣṭavyan | 
-                    </ab>+                            tasmāt trirātran niyamavantīm pariharet | tatra ṛtudvādaśarātran 
 +                            dṛṣṭvānārttavā bhavati || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed3.3.6.1]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.6cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.6cd</label> 
-                        <caesura/> 
-                         adṛṣṭārttavās tā eke bhāṣante || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.9</label> 
-                        <caesura/> 
-                         bhavati cātra || 
-                        <caesura/> 
-                         dine vyatīte niyamaṃ saṃkucaty ambujaṃ yathā | 
-                        <caesura/> 
-                         ṛtau vyatīte nāryās tu yoniḥ saṃkucatis tathā || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.3.7"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.6cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.7</label+                        <l> adṛṣṭārttavās tā eke bhāṣante || </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.6cd]</trailer
-                         pīnaprasannavadanām praklinnātmamukhadvijāṃ | +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         narakāmām priyakathāṃ srastakukṣyakṣimūrddhajām || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.3.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.8</label+                        <lbhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         sphuradbhujakucaśroṇinābhyūru<pc> </pc>jaghana<pc> </pc>sphicāṃ |+                             dine vyatīte niyamaṃ saṃkucaty ambujaṃ yathā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         harṣautsukyaparāṃś caiva vidyād tumatīṃ striyam || </l>+                             tau vyatīte nāryās tu yoniḥ sakucatis tathā || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.9]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.10"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.7"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.10</label+                        <l> pīnaprasannavadanām praklinnātmamukhadvijāṃ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         māsenopacitaṃ kāle dhamanībhyāṃ yad āgataṃ || +                             narakāmām priyakathāṃ srastakukṣyakṣimūrddhajām || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.7]</trailer
-                         īṣatkṛṣṇam vigandhañ ca vāyur yonimukhan nayet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.11"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.11</label> +                        <l> sphuradbhujakucaśroṇinābhyūru<pc> </pc>jaghana<pc> </pc>sphicāṃ |
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tad varṣād dvādaśāt kāle varttamānam asṛk punaḥ +                             harṣautsukyaparāś caiva vidyād ṛtumatīṃ striyam || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.8]</trailer> 
-                         jarāpakvaśarīrāṇām pañcāśād vinivarttate || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.12"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.12</label+                        <l> māsenopacitaṃ kāle dhamanībhyāṃ yad āgataṃ || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         yugmeṣu tu pumān prokto divaseṣv anyathābalā | +                             īṣatkṛṣṇam vigandhañ ca vāyur yonimukhan nayet || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.10]</trailer
-                         puṣpakāle śucis tasmād apatyārthī striyaṃ vrajet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.13"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.11"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.13</label+                        <l> tad varṣād dvādaśāt kāle varttamānam asṛk punaḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         tatra sadyo<pc> </pc>gṛhītagarbbhāyāḥ śramo glāniḥ pipāsā sakthi<pc +                             jarāpakvaśarīrāṇām pañcāśād vinivarttate || </l> 
-                        > </pc>sadanam āṭopaḥ śukraśoṇitayor anubandhaḥ kharasphuraṇaṃ yonyāḥ || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.11]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.14ab"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.14ab</label+                        <l> yugmeṣu tu pumān prokto divaseṣv anyathābalā | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             puṣpakāle śucis tasmād apatyārthī striyaṃ vrajet || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.12]</trailer
-                         stanayoḥ kṛṣṇamukhatā romarājyudgamas tathā |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.14cd"/>+                    <lg xml:id="SS.3.3.13"
 +                        <l> tatra sadyo<pc> </pc>gṛhītagarbbhāyāḥ śramo glāniḥ pipāsā 
 +                                sakthi<pc> </pc>sadanam āṭopaḥ śukraśoṇitayor anubandhaḥ 
 +                            kharasphuraṇaṃ yonyāḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.13]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.15ab"/>+                    <lg xml:id="SS.3.3.14ab"
 +                        <l> bhavati cātra || 
 +                            <caesura/> 
 +                             stanayoḥ kṛṣṇamukhatā romarājyudgamas tathā |</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.14ab]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.15cd"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.14cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.15cd</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         prasekaḥ sadanañ cāpi garbbhiṇyā liṅgam ucyate || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.3.16"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.15ab"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.16</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         tataḥ prabhṛty eva ca vyavāyaṃ vyāyāmam atikarśanaṃ divāsvapnaṃ +
-                        rātrijāgaraṇaṃ śokaṃ yānārohaṇam bhayam utkaṭakāsanañ caikāntataḥ +
-                        snehādikramaṃ śoṇitamokṣaṇañ cākāle na seveta |<anchor n="SS.3.3.16-n1" +
-                        /></l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.3.16" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.15cd"> 
-                        <list type="Emendation"> +                        <lprasekaḥ sadanañ cāpi garbbhiyā liṅgam ucyate || </l
-                            <item corresp="#SS.3.3.16-n1" xml:lang="en">We emend <foreign +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed3.3.15cd]</trailer
-                                    xml:lang="sa">atikarṣaaṃ</foreignin witness H for sense and +                    </lg>
-                                because of the instability of <foreign xml:lang="sa">ṣa</foreign> +
-                                and <foreign xml:lang="sa">ṇa</foreign> in H.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.17"/>+                    <lg xml:id="SS.3.3.16"> 
 +                        <l> tataḥ prabhṛty eva ca vyavāyaṃ vyāyāmam atikarśanaṃ divāsvapnaṃ 
 +                            rātrijāgaraṇaṃ śokaṃ yānārohaṇam bhayam utkaṭakāsanañ caikāntataḥ 
 +                            snehādikramaṃ śoṇitamokṣaṇañ cākāle na seveta |<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.3.16-n1"/></l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.16]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.18"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.18</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tatra prathame māse kalalañ jāyate || 
-                        <caesura/> 
-                         dvitīye śoṇitoṣṇānilaiḥ pacyamāno mahābhūtānāṃ saṃjāto ghanañ jāyate | 
-                        granthir yadi pumān | strī cet peśī | napuṃsakaṃ ced arbbudam bhavati || 
-                        <caesura/> 
-                         tṛtīye hastapādaśirasām pañca piṭakā abhinirvarttante | 
-                        sarvvāṅgapratyaṅgavibhāgaś ca sūkṣmo bhavati || 
-                        <caesura/> 
-                         caturthe sarvvāṅgapratyaṅgavibhāgaś ca pravyakto bhavati || 
-                        <caesura/> 
-                         pañcame sarvvāṅgapratyaṅgavibhāgaś ca pravyaktataro bhavati | 
-                        garbbhahṛdapravyaktibhāvāc cetanādhātur abhivyakto <anchor n="SS.3.3.18-n1" 
-                        /> | kasmāt | tatsthānatvād | garbbhaś caturthe māse abhiprāyam 
-                        indriyārtheṣu karoti |<anchor n="SS.3.3.18-n2"/> dvihṛdayā ca nārī bhavati 
-                        nimittāny ācakṣate | dvauhṛdayavimānanāt kubjakūniṃ ṣaṇḍam vāmanavikṛtākṣam 
-                        anakṣam vā nārī sutañ janayati | tasmāt sā yad icchet tat tasmai dāpayet | 
-                        labdhadauhṛdā hi vīryavantaṃ cirāyuṣañ janayati || </l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.3.18" type="apparatus"> 
-                        <list type="Emendation"> 
-                            <item corresp="#SS.3.3.18-n1" xml:lang="en">We emend H's reading 
-                                    <foreign xml:lang="sa">abhivyakte</foreign> to <foreign 
-                                    xml:lang="sa">abhivyakto</foreign> for sense and following the 
-                                vulgate. MS H, our only witness to the Nepalese version at this 
-                                point, is badly damaged here and while it looks as if the akṣara is 
-                                    <foreign xml:lang="sa">kte</foreign>, it is just possible that a 
-                                vertical line after the character has been destroyed. The damaged 
-                                portion may have supported the word <foreign xml:lang="sa" 
-                                    >bhavati</foreign></item> 
-                            <item corresp="#SS.3.3.18-n2" xml:lang="en">Note the absence of sandhi 
-                                between <foreign xml:lang="sa">māse</foreign> and <foreign 
-                                    xml:lang="sa">abhiprāyam</foreign>.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <xml:id="SS.3.3.19"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.17"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.19</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         bhavati cātra || +
-                        <caesura/> +
-                         indriyārthāṃs tu yān yāṃ sā bhoktum icchati garbbhiṇī | +
-                        <caesura/> +
-                         garbbhābādhabhayāt tāṃs tām bhiṣag āhṛtya dāpayet || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.3.20"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.18"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.20</label+                        <ltatra prathame māse kalalañ jāyate || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         samprāptadauhdā putram prajāyeta guṇānvitaṃ +                             dvitīye śoṇitoṣṇānilaiḥ pacyamāno mahābhūtānāṃ saṃjāto ghanañ jāyate | 
-                        <caesura/> +                            granthir yadi pumān | strī cet peśī | napuṃsakaṃ ced arbbudam bhavati || 
-                         alabdhadauhdā garbbhe labhate tmani vā bhayam ||<anchor n="SS.3.3.20-n1+                            <caesura/> 
-                        /></l>+                             ttīye hastapādaśirasām pañca piṭakā abhinirvarttante 
 +                            sarvvāṅgapratyaṅgavibhāgaś ca sūkṣmo bhavati || 
 +                            <caesura/> 
 +                             caturthe sarvvāṅgapratyaṅgavibhāgaś ca pravyakto bhavati || 
 +                            <caesura/> 
 +                             pañcame sarvvāṅgapratyaṅgavibhāgaś ca pravyaktataro bhavati | 
 +                            garbbhahdapravyaktibhāvāc cetanādhātur abhivyakto <anchor 
 +                                xml:id="SS.3.3.18-n1"/> kasmāt | tatsthānatvād | garbbhaś caturthe 
 +                            māse abhiprāyam indriyārtheṣu karoti |<anchor xml:id="SS.3.3.18-n2"/> 
 +                            dvihṛdayā ca nārī bhavati nimittāny ācakṣate | dvauhṛdayavimānanāt 
 +                            kubjakūniṃ ṣaṇḍam vāmanavikṛtākṣam anakṣam vā nārī sutañ janayati | 
 +                            tasmāt sā yad icchet tat tasmai dāpayet | labdhadauhṛdā hi vīryavantaṃ 
 +                            cirāyuṣañ janayati || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.18]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.3.20" type="apparatus"> 
-                        <list type="Emendation"> 
-                            <item corresp="#SS.3.3.20-n1" xml:lang="en">We emend to the feminine 
-                                    <foreign xml:lang="sa">samprāptadauhṛdā</foreign> for sense and 
-                                because of symmetry with the second half of the verse.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.21"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.21</label> 
-                        <caesura/> 
-                         yeṣu yeṣv indriyārtheṣu dauhṛde yā vimānitā | 
-                        <caesura/> 
-                         prajāyeta sutaṃ sārttin tasmin tasmin tathendriye || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.22"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.22</label> 
-                        <caesura/> 
-                         rājasandarśane yasyā dauhṛdañ jāyate striyāḥ | 
-                        <caesura/> 
-                         arthavantam mahābhāgaṃ kumāraṃ sā prasūyate ||<anchor n="SS.3.3.22-n1" 
-                        /></l> 
  
-                    <ab corresp="#SS.3.3.22" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.19"> 
-                        <list type="Emendation"+                        <lbhavati cātra || 
-                            <item corresp="#SS.3.3.22-n1" xml:lang="en">We emend to <foreign +                            <caesura/> 
-                                    xml:lang="sa">rāja-</foreignand <foreign xml:lang="sa" +                             indriyārthāṃs tu yān yāṃ sā bhoktum icchati garbbhiṇī | 
-                                    >striyāḥ</foreign> for sense, following the vulgate.</item> +                            <caesura/> 
-                        </list+                             garbbhābādhabhayāt tāṃs tām bhiṣag āhṛtya dāpayet || </l> 
-                    </ab>+                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.3.19]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.23"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.20"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.23</label+                        <l> samprāptadauhṛdā putram prajāyeta guṇānvitaṃ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         dukūlapaṭṭa<pc> </pc>kauṣeya<pc> </pc>bhūṣaṇādiṣu dauhṛdā | +                             alabdhadauhṛdā garbbhe labhate cātmani vā bhayam ||<anchor 
-                        <caesura/> +                                xml:id="SS.3.3.20-n1"/></l
-                         alaṅkāraiṣiṇam putraṃ lalitaṃ sā prasūyate || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.20]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.24"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.24</label> 
-                        <caesura/> 
-                         āśrame saṃyatātmānaṃ dharmmaśīlaṃ prajāyate | 
-                        <caesura/> 
-                         devatāpratimāyāṃ tu prasūte harṣadopamam || 
-                        <caesura/> 
-                         darśane vyāḍajātīnāṃ hiṃsāśīlaṃ prajāyate || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.25"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.25</label> 
-                        <caesura/> 
-                         godhāmāṃsāśinī putraṃ suṣupsur mmāraṇātmakaṃ || 
-                        <caesura/> 
-                         gavāṃ māṃsena balinaṃ sarvvakleśasahaṃ sutaṃ | </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.3.26ab"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.21"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.26ab</label+                        <l> yeṣu yeṣv indriyārtheṣu dauhṛde yā vimānitā | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         māhiṣe daurhṛdāc chūraṃ raktākṣaṃ lomaśaṃ sutaṃ || </l>+                             prajāyeta sutaṃ sārttin tasmin tasmin tathendriye || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.21]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.26cd"/>+                    <lg xml:id="SS.3.3.22"> 
 +                        <l> rājasandarśane yasyā dauhṛdañ jāyate striyāḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             arthavantam mahābhāgaṃ kumāraṃ sā prasūyate ||<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.3.22-n1"/></l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.22]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.27"/> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.28"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.28</label> 
-                        <caesura/> 
-                         ato 'nukteṣu yā nārīm abhidhyāyati dauhṛdam || 
-                        <caesura/> 
-                         śarīrāhāraśīlaiḥ sā samānañ janayiṣyati || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.3.29"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.23"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.29</label> +                        <l> dukūlapaṭṭa<pc> </pc>kauṣeya<pc> </pc>bhūṣaṇādiṣu dauhṛdā 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         karmmaṇā coditañ jantor bbhavitavyam punar bbhavet +                             alaṅkāraiṣiṇam putraṃ lalitaṃ sā prasūyate || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.23]</trailer> 
-                         yathā tathā daivayogād dauhṛdañ janayed dhṛdi || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.30"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.24"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.30</label+                        <lāśrame saṃyatātmānaṃ dharmmaśīlaṃ prajāyate | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         pañcame manaḥ pratibuddhataram bhavati || aṣṭhe buddhiḥ || saptame +                             devatāpratimāyāṃ tu prasūte haradopamam || 
-                        sarvvapravyaktaṃ śarīraṃ || aṣṭame 'sthirībhavaty ojas tatra jāto na jīvati +                            <caesura/> 
-                        || nairṛtabhāgadheyatvāt tato balim māṃsodanaṃ bhāgadheyan tasmai dāpayet || +                             darśane vyāḍajātīnāṃ hisāśīlaṃ prajāyate || </l> 
-                        navamadaśamaikādaśadvādaśānām anyatamasmiñ jāyate | ato 'nyathā vikārī +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.24]</trailer> 
-                        bhavati || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.3.31"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.25"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.31</label> +                        <lgodhāmāṃsāśinī putraṃ suupsur mmāraṇātmakaṃ || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         mātus tu khalu rasavahāyān nābhyāṃ garbbhanāḍī pratibaddhā bhavati | sya +                             gavāṃ māṃsena balinaṃ sarvvakleśasahaṃ sutaṃ | </l> 
-                        mātur āhārarasavīryam abhyavaharati || tenopasnehenābhivṛddhir asya bhavati +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.25]</trailer
-                        | asañjātāṅgavibhāgam api niḥekāt prabhṛti sarvvaśarīrānusāriīnāṃ +                    </lg>
-                        rasavahānāṃ tiryaggatīnān dhamanīnām upasnehena jīvayati ||<anchor +
-                            n="SS.3.3.31-n1"/> +
-                    </l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.3.31" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.26ab"> 
-                        <list type="Emendation"> +                        <lmāhiṣe daurhṛdāc chūraṃ raktākṣaṃ lomaśaṃ sutaṃ || </l
-                            <item corresp="#SS.3.3.31-n1" xml:lang="en">We emend the H reading +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.3.26ab]</trailer
-                                    <foreign xml:lang="sa">niḥṣekān</foreign> to the ablative, +                    </lg>
-                                following the sense of the passage and the vulgate reading.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.3.32"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.26cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.32</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         garbbhasya khalu sambhavataḥ || pūrvvaṃ śiraḥ sambhavatīty āha śaunakas +
-                        tanmūlatvāt || pradhānendriyāṇāṃ hṛdayam iti kṛtavīryaḥ buddher manasaś ca +
-                        sthānaṃ || nābhir iti pārāśaryas tato varddhate dehadehinaḥ prāṇaḥ | +
-                        pāṇipādam iti mārkkaṇḍeyas tanmūlatvāc ceṣṭāyāḥ | garbbhasya śarīram iti +
-                        subhūtigautamas tatra nibandhatvāt sarvvagātrasambhavasya | tat tu na samyak +
-                        | sarvvāṇy aṅgapratyaṅgāni yugapat sambhavanti | kāle garbbhasya sūkṣmatvān +
-                        nopalabhyante | vaṃśāṅkuravac cūtaphalavac ca | tad yathā cūtaphale vipakve +
-                            keśara<pc> </pc>māṃsāsthi<pc> </pc>majjānaḥ pṛthak pṛthag dṛśyante +
-                        kālaprakarṣāt tāny eva taruṇe nopalabhyante sūkṣmatvāt | teṣāṃ sūkṣmāṇāṃ +
-                        keśarādīnām pravyaktaṃ kālaḥ karoti | etenaiva vaṃśāṅkuro vyākhyātaḥ | evaṃ +
-                        garbbhasya tāruṇye sarvveṣv aṅgapratyaṅgeṣu satsv api saukṣmyād anupalabdhis +
-                        tāny eva kālaprakarṣāt pravyaktāni bhavanti | pūrvvottarakālayogo nāstīti +
-                        kevalan tu saukṣmyān nābhivyajyante | yathākālaṃ pravyaktāni bhavanti +
-                            |<anchor n="SS.3.3.32-n1"/></l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.3.32type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.27"> 
-                        <list type="Note"> +                        <l/> 
-                            <item corresp="#SS.3.3.32-n1" xml:lang="en">The last two sentences, +                    </lg>
-                                which are not present in the vulgate, paraphrase the preceding +
-                                sentence and may be a gloss.</item+
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.3.33"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.28"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.33</label+                        <lato 'nukteṣu yā nārīm abhidhyāyati dauhṛdam || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tatra pitṛjamātṛja<pc> </pc>rasajātmaja<pc> </pc>satvasātmyajāni śarīre +                             śarīrāhāraśīlaiḥ sā samānañ janayiṣyati || </l
-                        lakṣaṇāni vakṣyāmaḥ || tatra keśaśmaśru<pc> </pc>danta<pc +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.28]</trailer
-                            > </pc>nakha<pc> </pc>romāsthi<pc> </pc>reta<pc> </pc>prabhṛtīni +                    </lg>
-                        pitṛjāni || māṃsaśoṇitamedomajjā<pc> </pc>hṛnnābhi<pc +
-                        > </pc>yakṛtplīhāntragudaprabhṛtīni mṛdūni mātṛjāni | śarīropacayo +
-                        balavṛddhir vvarṇṇasthitihāniś ca rasajāni | indriyāṇi jñānam āyuḥ +
-                        sukhaduḥkhādikaṃ cātmanaḥ | satvajāny uttaratra vakṣyāmaḥ | vīryam ārogyam +
-                        balaṃ varṇṇo medhā ca sātmyajaṃ || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.3.34"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.29"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.34</label+                        <l> karmmaṇā coditañ jantor bbhavitavyam punar bbhavet | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         tatra yasyā dakṣiṇe stane prāk payaso darśanaṃ dakṣiṇakukṣimahatvañ ca +                             yathā tathā daivayogād dauhṛdañ janayed dhṛdi || </l> 
-                        pūrvvadakṣiṇaṃ sakthi utkarṣayati bāhulyāc ca punnāmadheyeṣu dravyeṣu +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.29]</trailer
-                        dauhṛdam abhidhyāyati svapne copalabhate padmotpalakumudāmrāmrātakādīni +                    </lg>
-                        punnāmany eva vā prasannamukhavarṇṇā ca bhavetāṃ brūyāt putram iyam +
-                        prajanayiṣyatīti | tadviparyaye kanyāṃ | yasyāḥ pārśvadvayam avanatam +
-                        purastān nirggatam udaraṃ prāgabhihitañ ca lakṣaṇan tasyāḥ napuṃsakam iti +
-                        vidyāt | yasyā madhye nimno droṇīprabhūtam udaraṃ sā yugmaṃ prasūyata iti || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.3.35"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.30"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.35</label> +                        <lpañcame manaḥ pratibuddhataram bhavati || ṣaṣṭhe buddhiḥ || saptame 
-                        <caesura/> +                            sarvvapravyaktaṃ śarīraṃ || aṣṭame 'sthirībhavaty ojas tatra jāto na 
-                         bhavati cātra || +                            jīvati || nairṛtabhāgadheyatvāt tato balim māṃsodanaṃ bhāgadheyan tasmai 
-                        <caesura/> +                            dāpayet || navamadaśamaikādaśadvādaśānām anyatamasmiñ jāyate ato 
-                         devatābrāhmaṇaparāḥ śucyo hitamitāśanāḥ |<anchor n="SS.3.3.35-n1"/> +                            'nyathā vikārī bhavati || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.30]</trailer
-                         mahāguṇāḥ prasūyante viparītās tu nirgguṇāḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.3.35" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.3.31"> 
-                        <list type="Note"+                        <lmātus tu khalu rasavahāyān nābhyāṃ garbbhanāḍī pratibaddhā bhavati | 
-                            <item corresp="#SS.3.3.35-n1" xml:lang="en">The form <foreign +                            sāsya mātur āhārarasavīryam abhyavaharati || tenopasnehenābhivṛddhir 
-                                    xml:lang="sa">śucyaḥ</foreignappears to be a contraction of +                            asya bhavati | asañjātāṅgavibhāgam api niḥṣekāt prabhṛti 
-                                    <foreign xml:lang="sa">śucayaḥ</foreign>, <foreign xml:lang="la" +                            sarvvaśarīrānusāriṇīnāṃ rasavahānāṃ tiryaggatīnān dhamanīnām upasnehena 
-                                    >metri causa</foreign>. It could be seen as a transfer of an +                            jīvayati ||<anchor xml:id="SS.3.3.31-n1"/> 
-                                    <foreign xml:lang="sa">-i</foreign> stem to an <foreign +                        </l
-                                    xml:lang="sa">-ī</foreign> stem (Oberlies 2003: 83-84).</item> +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.3.31]</trailer
-                        </list+                    </lg>
-                    </ab>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.36"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.3.36</label> 
-                        <caesura/> 
-                         aṅgapratyaṅganirvṛttiḥ svabhāvād eva jāyate | 
-                        <caesura/> 
-                         aṅgapratyaṅganirvṛttā ye bhavanti guṇāguṇāḥ || 
-                        <caesura/> 
-                         te vai garbbhasya vijñeyā dharmmādharmmanimittajāḥ ||</l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.3.trailer"> iti śārīratṛtīyo 'dhyāyaḥ || </l>+ 
 +                    <lg xml:id="SS.3.3.32"> 
 +                        <l> garbbhasya khalu sambhavataḥ || pūrvvaṃ śiraḥ sambhavatīty āha śaunakas 
 +                            tanmūlatvāt || pradhānendriyāṇāṃ hṛdayam iti kṛtavīryaḥ buddher manasaś 
 +                            ca sthānaṃ || nābhir iti pārāśaryas tato varddhate dehadehinaḥ prāṇaḥ | 
 +                            pāṇipādam iti mārkkaṇḍeyas tanmūlatvāc ceṣṭāyāḥ | garbbhasya śarīram iti 
 +                            subhūtigautamas tatra nibandhatvāt sarvvagātrasambhavasya | tat tu na 
 +                            samyak | sarvvāṇy aṅgapratyaṅgāni yugapat sambhavanti | kāle garbbhasya 
 +                            sūkṣmatvān nopalabhyante | vaṃśāṅkuravac cūtaphalavac ca | tad yathā 
 +                            cūtaphale vipakve keśara<pc> </pc>māṃsāsthi<pc> </pc>majjānaḥ pṛthak 
 +                            pṛthag dṛśyante kālaprakarṣāt tāny eva taruṇe nopalabhyante sūkṣmatvāt | 
 +                            teṣāṃ sūkṣmāṇāṃ keśarādīnām pravyaktaṃ kālaḥ karoti | etenaiva 
 +                            vaṃśāṅkuro vyākhyātaḥ | evaṃ garbbhasya tāruṇye sarvveṣv aṅgapratyaṅgeṣu 
 +                            satsv api saukṣmyād anupalabdhis tāny eva kālaprakarṣāt pravyaktāni 
 +                            bhavanti | pūrvvottarakālayogo nāstīti kevalan tu saukṣmyān 
 +                            nābhivyajyante | yathākālaṃ pravyaktāni bhavanti |<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.3.32-n1"/></l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.32]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.3.33"> 
 +                        <l> tatra pitṛjamātṛja<pc> </pc>rasajātmaja<pc> </pc>satvasātmyajāni śarīre 
 +                            lakṣaṇāni vakṣyāmaḥ || tatra keśaśmaśru<pc> </pc>danta<pc 
 +                                > </pc>nakha<pc> </pc>romāsthi<pc> </pc>retaḥ<pc> </pc>prabhṛtīni 
 +                            pitṛjāni || māṃsaśoṇitamedomajjā<pc> </pc>hṛnnābhi<pc 
 +                            > </pc>yakṛtplīhāntragudaprabhṛtīni mṛdūni mātṛjāni | śarīropacayo 
 +                            balavṛddhir vvarṇṇasthitihāniś ca rasajāni | indriyāṇi jñānam āyuḥ 
 +                            sukhaduḥkhādikaṃ cātmanaḥ | satvajāny uttaratra vakṣyāmaḥ | vīryam 
 +                            ārogyam balaṃ varṇṇo medhā ca sātmyajaṃ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.33]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.3.34"> 
 +                        <l> tatra yasyā dakṣiṇe stane prāk payaso darśanaṃ dakṣiṇakukṣimahatvañ ca 
 +                            pūrvvadakṣiṇaṃ sakthi utkarṣayati bāhulyāc ca punnāmadheyeṣu dravyeṣu 
 +                            dauhṛdam abhidhyāyati svapne copalabhate padmotpalakumudāmrāmrātakādīni 
 +                            punnāmany eva vā prasannamukhavarṇṇā ca bhavetāṃ brūyāt putram iyam 
 +                            prajanayiṣyatīti | tadviparyaye kanyāṃ | yasyāḥ pārśvadvayam avanatam 
 +                            purastān nirggatam udaraṃ prāgabhihitañ ca lakṣaṇan tasyāḥ napuṃsakam 
 +                            iti vidyāt | yasyā madhye nimno droṇīprabhūtam udaraṃ sā yugmaṃ 
 +                            prasūyata iti || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.34]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.3.35"> 
 +                        <l> bhavati cātra || 
 +                            <caesura/> 
 +                             devatābrāhmaṇaparāḥ śucyo hitamitāśanāḥ |<anchor xml:id="SS.3.3.35-n1"/> 
 +                            <caesura/> 
 +                             mahāguṇāḥ prasūyante viparītās tu nirgguṇāḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.35]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 + 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.3.36"> 
 +                        <l> aṅgapratyaṅganirvṛttiḥ svabhāvād eva jāyate | 
 +                            <caesura/> 
 +                             aṅgapratyaṅganirvṛttā ye bhavanti guṇāguṇāḥ || 
 +                            <caesura/> 
 +                             te vai garbbhasya vijñeyā dharmmādharmmanimittajāḥ ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.3.36]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.3.trailer"> 
 +                        <l> iti śārīratṛtīyo 'dhyāyaḥ || </l
 +                    </lg>
                 </div>                 </div>
  
Line 1590: Line 1343:
                         5-333.</note>                         5-333.</note>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.1</label> +                        <l> athāto garbhavyākaraṇaṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.1]</trailer> 
-                         athāto garbhavyākaraṇaṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.2"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.2"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.3</label> +                        <l> agnīṣomo vāyuḥ sattvaṃ rajas tamaḥ pañcendriyāṇi bhūtātmā manaś ceti 
-                        <caesura/> +                            prāṇāḥ |<anchor xml:id="SS.3.4.3-n1"/> 
-                         agnīṣomo vāyuḥ sattvaṃ rajas tamaḥ pañcendriyāṇi bhūtātmā manaś ceti prāṇāḥ +                        </l> 
-                            |<anchor n="SS.3.4.3-n1"/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed3.4.3]</trailer
-                    </l+                    </lg>
-                    <ab corresp="#SS.3.4.3" type="apparatus"+
-                        <list type="Notes"> +
-                            <item corresp="#SS.3.4.3-n1" xml:lang="en">Gayadāsa's commentary +
-                                discusses the word <foreign xml:lang="sa">manas</foreign>, which is +
-                                not present in the vulgateSee MS Cambridge Add.2491, f.34r.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.4</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tasya khalu śukraśoṇitasyābhipacyamānasya kṣīrasyeva hi santānikāḥ sapta 
-                        tvaco bhavanti || tāsāṃ prathamāvabhāsinī nāma yā sarvvavarṇṇān avabhāsayati 
-                        | pañcavidhāñ ca cchāyām prakāśayati | sā vrīher aṣṭādaśabhāgapramāṇā | 
-                        dvitīyā lohitā nāma ṣoḍaśabhāgapramāṇā | tṛtīyā śvetā dvādaśabhāgapramāṇā | 
-                        carurthī tāmrāṣṭabhāgapramāṇā | pañcamī vedanī nāma pañcabhāgapramāṇā | 
-                        ṣaṣṭhī rohiṇī nāma vrīhipramāṇā | saptamī śukradharā nāma vrīhidvayapramāṇā 
-                        || yato vakṣyaty udare "vrīhimukhenāṅgulam aṅguṣṭhodaramātram vāvagāhyeti" 
-                            |<anchor n="SS.3.4.4-n1"/> 
-                    </l> 
-                    <ab corresp="#SS.3.4.4" type="apparatus"> 
-                        <list type="Testimonia"> 
-                            <item corresp="#SS.3.4.4-n1" xml:lang="en">This is a citation from 
-                                    <title>Cikitsāsthāna</title> 14.18.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.5"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.5</label+                        <l> tasya khalu śukraśoṇitasyābhipacyamānasya kṣīrasyeva hi santānikāḥ sapta 
-                        <caesura/+                            tvaco bhavanti || tāsāṃ prathamāvabhāsinī nāma yā sarvvavarṇṇān 
-                         kalāḥ khalv api sapta sambhavanti dhātvāntarāśayamaryādāḥ || </l>+                            avabhāsayati | pañcavidhāñ ca cchāyām prakāśayati | sā vrīher 
 +                            aṣṭādaśabhāgapramāṇā | dvitīyā lohitā nāma ṣoḍaśabhāgapramāṇā | tṛtīyā 
 +                            śvetā dvādaśabhāgapramāṇā | carurthī tāmrāṣṭabhāgapramāṇā | pañcamī 
 +                            vedanī nāma pañcabhāgapramāṇā | ṣaṣṭhī rohiṇī nāma vrīhipramāṇā | 
 +                            saptamī śukradharā nāma vrīhidvayapramāṇā || yato vakṣyaty udare 
 +                            "vrīhimukhenāṅgulam aṅguṣṭhodaramātram vāvagāhyeti" |<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.4.4-n1"/
 +                        </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.4]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.6"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.6</label> 
-                        <caesura/> 
-                         ślokau || 
-                        <caesura/> 
-                         yathā hi sāraḥ kāṣṭheṣu chidyamāneṣu dṛśyate | 
-                        <caesura/> 
-                         tathā hi dhātur mmāṃseṣu cchidyamāneṣu dṛśyate || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.4.7"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.5"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.7</label+                        <l> kalāḥ khalv api sapta sambhavanti dhātvāntarāśayamaryādāḥ || </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.5]</trailer
-                         snāyubhiś ca praticchannān santatāṃś ca jarāyuṇā | +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         śleṣmaṇā veṣṭitāṃś cāpi kalābhāgān vidur bbudhāḥ || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.6"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.8</label+                        <lślokau || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tāsāṃ prathamā māṃsadhārā nāma | tasyā māṃse sirāsnāyudhamanīsrotasāṃ +                             yathā hi raḥ kāṣṭheṣu chidyamāneṣu dṛśyate | 
-                        navanavapratānāni bhavanti ||<anchor n="SS.3.4.8-n1"/><anchor +                            <caesura/> 
-                            n="SS.3.4.8-n2"/></l>+                             tathā hi dhātur mmāṃseṣu cchidyamāneṣu dṛśyate || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.6]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.4.8" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.7"> 
-                        <list type="Testimonia"+                        <lsnāyubhiś ca praticchannān santatāṃś ca jarāyuṇā | 
-                            <item corresp="#SS.3.4.8-n1" xml:lang="en"> The word <foreign +                            <caesura/> 
-                                    xml:lang="sa">pratāna</foreignis normally masculine, but here +                             śleṣmaṇā veṣṭitāś cāpi kalābhāgān vidur bbudhāḥ || </l
-                                and in the <title>Aṣṭāṅgasaṅgraha</title> it is neuter (As. +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.7]</trailer
-                                śārīrasthāna 5.20).</item+                    </lg>
-                        </list> +
-                        <list type="Emendation"> +
-                            <item corresp="#SS.3.4.8-n2" xml:lang="en">We emend to <foreign +
-                                    xml:lang="sa">māṃse</foreign> for sense, with the vulgate, and +
-                                in the light of the of the <foreign xml:lang="sa">māṃse</foreign> in +
-                                3.4.9.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.9"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.9</label> +                        <l> tāsāṃ prathamā māṃsadhārā nāma | tasyā māṃse sirāsnāyudhamanīsrotasāṃ 
-                        <caesura/> +                            navanavapratānāni bhavanti ||<anchor xml:id="SS.3.4.8-n1"/><anchor 
-                         bhavati cātra || +                                xml:id="SS.3.4.8-n2"/></l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.8]</trailer
-                         yathā bisamṛṇālāni vivarddhante samantataḥ | +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         bhūmau paṅkodakasthāni tathā māṃse sirādayaḥ || </l>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.10</label> 
-                        <caesura/> 
-                         dvitīyā raktadharā nāma māṃsasyābhyantaratas tasyāḥ śoṇitam viśeṣataḥ 
-                        sirāsu ca yakṛtplīhnoś ca bhavati || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.11"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.11</label> 
-                        <caesura/> 
-                         bhavati cātra || 
-                        <caesura/> 
-                         vṛkṣād yathā hi prahatāt kṣīriṇaḥ kṣīram āsravet | 
-                        <caesura/> 
-                         māṃsād evaṃ kṣatāt kṣipraṃ śoṇitaṃ sampravartate || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.12</label> 
-                        <caesura/> 
-                         tṛtīyā medodharā nāma medas tu khalu sarvvabhūtānām udareṣv asthiṣu ca 
-                        mahatsu cāntar mmajjā ca bhavati || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.4.13"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.13</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             yathā bisamṛṇālāni vivarddhante samantataḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         sthūlāsthiṣu viśeṣea majjā tv abhyantarāśritaḥ | +                             bhūmau paṅkodakasthāni tathā māse sirādayaḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.9]</trailer> 
-                         athetareṣu sarvveṣu saraktaṃ meda ucyate ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.14"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.14</label+                        <l> dvitīyā raktadharā nāma māṃsasyābhyantaratas tasyāḥ śoṇitam viśeṣataḥ 
-                        <caesura/+                            sirāsu ca yakṛtplīhnoś ca bhavati || </l> 
-                         caturthī śleṣmadharā nāma yā sarva<pc> </pc>sandhiṣu sarvvaprāṇabhṛtām +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.10]</trailer
-                        bhavati || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.15"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.11"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.15</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             vṛkṣāyathā hi prahatāt kīriṇaḥ kṣīram āsravet 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         snehābhyakte yathā hy ake cakraṃ sādhu pravarttate +                             māṃd evaṃ katāt kipraṃ śoitaṃ sampravartate || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.11]</trailer> 
-                         sandhayaḥ dhu varttante saśliāḥ ślemaā tathā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.16"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.16</label+                        <l> tṛtīyā medodharā nāma medas tu khalu sarvvabhūtānām udareṣv asthiṣu ca 
-                        <caesura/+                            mahatsu cāntar mmajjā ca bhavati || </l> 
-                         pañcamī purīṣadharā nāma yā caturvvidham apy annam āmāśayāt pracyutam +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.12]</trailer
-                        pakvāśayopasthitaṃ dhārayati | koṣṭham vibhajati pakvāśayasthā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.17"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.13"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.17</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             sthūlāsthiu viśeṣea majjā tv abhyantarāśritaḥ 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yakṛt samantāt koṭhañ ca tathāntrāi samāśritā | +                             athetareṣsarvveṣu saraktaṃ meda ucyate ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.13]</trailer
-                         uṇḍukastham vibhajate malam maladharā kalā ||<anchor n="SS.3.4.17-n1"/> +                    </lg>
-                    </l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.4.17" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.14"> 
-                        <list type="Emendation"> +                        <lcaturthī śleṣmadharā nāma yā sarva<pc> </pc>sandhiṣu sarvvaprāṇabhṛtām 
-                            <item corresp="#SS.3.4.17-n1" xml:lang="en">We emend from plurals to +                            bhavati || </l
-                                feminine singular, with the vulgate, for <foreign>kalā</foreign> and +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.4.14]</trailer
-                                its qualifiers because of sense, because other passages describe +                    </lg>
-                                single <foreign>kalā</foreign>s, because +
-                                    <foreign>vibhajate</foreign> is singular and because a plural +
-                                would break the metre.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.18"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.15"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.18</label+                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         ṣaṣṭhī pittadharā nāma yā caturvvidham aśitapītakhāditalīḍham iti pacati || </l>+                             snehābhyakte yathā hy akṣe cakraṃ sādhu pravarttate | 
 +                            <caesura/> 
 +                             sandhayaḥ sādhu varttante saṃśliṣṭāḥ śleṣmaṇā tathā || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.15]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.19"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.16"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.19</label+                        <l> pañcamī purīṣadharā nāma yā caturvvidham apy annam āmāśayāt pracyutam 
-                        <caesura/+                            pakvāśayopasthitaṃ dhārayati | koṣṭham vibhajati pakvāśayasthā || </l> 
-                         bhavati cātra || +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.16]</trailer
-                        <caesura/> +                    </lg>
-                         aśitaṃ khāditaṃ pītaṃ līḍhaṃ yat koṣṭhagataṃ || +
-                        <caesura/> +
-                         taj jīryati yathākālaṃ śoṣitam pittatejasā || </l>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.20"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.17"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.20</label+                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         saptamī śukradharā nāma yā sarvvaprāṇināṃ sarvvaśarīravyāpinī bhavati +                             yakṛt samantāt koṣṭhañ ca tathāntrāṇi samāśritā | 
-                        ||</l>+                            <caesura/> 
 +                             uṇḍukastham vibhajate malam maladharā kalā ||<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.4.17-n1"/
 +                        </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.17]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.21"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.21</label> 
-                        <caesura/> 
-                         bhavati cātra || 
-                        <caesura/> 
-                         yathā payasi sarppis tu guḍaś cekṣurase yathā | 
-                        <caesura/> 
-                         śarīreṣu tathā śukraṃ nṛṇām vidyād bhiṣagvaraḥ || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.22"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.22</label> 
-                        <caesura/> 
-                         dvyaṅgule dakṣiṇe pārśve bastidvārasya cāpy avāṅ | 
-                        <caesura/> 
-                         mūtrasrotas tataḥ śukraṃ puruṣasya pravarttate || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.4.23"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.18"
 +                        <l> ṣaṣṭhī pittadharā nāma yā caturvvidham aśitapītakhāditalīḍham iti pacati 
 +                            || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.18]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.24"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.19"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.24</label+                        <lbhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         gṛhītagarbbhāṇām ārttavavahānāṃ srotasāṃ vartmāṇy uparuddhāni garbheṇa +                             aśitaṃ khāditaṃ pītaṃ līḍhaṃ yat koṣṭhagataṃ |
-                        bhavanti | tasmād gṛhītagarbbhāṇām ārttavaṃ na tu dṛśyate tatas tad +                            <caesura/> 
-                        adhaḥpratihatagaty ūrddhvabhāgam upari copacīyamānam udare mucyate | śeaṃ +                             taj jīryati yathākālaṃ śoitam pittatejasā || </l> 
-                        corddhvatarabhāgam āgatam payodharāv abhiprapadyate tasmād garbbhiṇyaḥ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.19]</trailer> 
-                        pīnonnatapayodharā bhavanti || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.25"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.20"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.25</label+                        <l> saptamī śukradharā nāma yā sarvvaprāṇināṃ sarvvaśarīravyāpinī bhavati 
-                        <caesura/+                            ||</l> 
-                         yakṛtplīhānau śoṇitajau | śoṇitaphenaprabhavaḥ phupphusaḥ | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.20]</trailer
-                        śoṇitakiṭṭaprabhavaḥ uṇḍukaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.26"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.21"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.26</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             yathā payasi sarppis tu guḍaś cekurase yathā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         asṛjaḥ ślemaṇaś cāpi yaḥ prasādaḥ paro mataḥ +                             śarīreṣu tathā śukraṃ nṛṇām vidyād bhiṣagvaraḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.21]</trailer> 
-                         taṃ pacyamānaṃ pittena vātaś cāpy anudhāvati || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.27"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.22"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.27</label> +                        <ldvyaṅgule dakṣiṇe pārśve bastidvārasya cāpy avāṅ 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tato 'syāntrāṇi jāyante gudaṃ bastiś ca dehinaḥ +                             mūtrasrotas tataḥ śukraṃ puruṣasya pravarttate || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed3.4.22]</trailer
-                         tatrāsya mathyamānasya dhāmyamānasya rukmavat ||<anchor n="SS.3.4.27-n1"/> +                    </lg>
-                    </l+
-                    <ab corresp="#SS.3.4.27" type="apparatus"+
-                        <list type="Emendation"> +
-                            <item corresp="#SS.3.4.27-n1" xml:lang="en">We emend H's reading +
-                                    <foreign xml:lang="sa">rugmat</foreign> because the sandhi +
-                                    <foreign xml:lang="sa">-km-</foreign> is awkward and likely to +
-                                have been corrected by a scribe<foreign xml:lang="la" +
-                                    >Pace</foreign> the unique occurrence of <foreign xml:lang="sa" +
-                                    >rugma</foreign> in the <title>Mañjūśrīmūlakalpa</title> +
-                                (Edgerton, <title>Dictionary</title>, 455). </item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.28ab"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.23"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.28</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         jantoḥ saṃjāyate jihvā yayā vedayate rasān || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.28cd"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.24"
 +                        <l> gṛhītagarbbhāṇām ārttavavahānāṃ srotasāṃ vartmāṇy uparuddhāni garbheṇa 
 +                            bhavanti | tasmād gṛhītagarbbhāṇām ārttavaṃ na tu dṛśyate | tatas tad 
 +                            adhaḥpratihatagaty ūrddhvabhāgam upari copacīyamānam udare mucyate | 
 +                            śeṣaṃ corddhvatarabhāgam āgatam payodharāv abhiprapadyate | tasmād 
 +                            garbbhiṇyaḥ pīnonnatapayodharā bhavanti || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.24]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.29"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.25"
 +                        <l> yakṛtplīhānau śoṇitajau | śoṇitaphenaprabhavaḥ phupphusaḥ | 
 +                            śoṇitakiṭṭaprabhavaḥ uṇḍukaḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.25]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.30"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.26"
 +                        <l> bhavati cātra || 
 +                            <caesura/> 
 +                             asṛjaḥ śleṣmaṇaś cāpi yaḥ prasādaḥ paro mataḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             taṃ pacyamānaṃ pittena vātaś cāpy anudhāvati || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.26]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.31.1"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.27"> 
 +                        <l> tato 'syāntrāṇi jāyante gudaṃ bastiś ca dehinaḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             tatrāsya mathyamānasya dhāmyamānasya rukmavat ||<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.4.27-n1"/
 +                        </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.27]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.31.2"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.31</label> 
-                        <caesura/> 
-                         śoṇitakaphaprasādajaṃ hṛdayaṃ | yadāśrayā hi dhamanyaḥ prāṇavahās 
-                        tadviśeṣeṇa cetanāsthānam uktam || tasmiṃs tamasāvṛte sarvvaprāṇinaḥ 
-                        svapanti || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.4.32"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.28ab"
 +                        <l> jantoḥ saṃjāyate jihvā yayā vedayate rasān || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.28]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.33"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.28cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.33</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         nidrān tu vaiṣṇavīṃ pāpmānam upadiśanti | sā svabhāvataḥ sarvvaprāṇino +
-                        nispṛśati | tatra yadā saṃjñāvahāni srotānsi tamobhūyiṣṭhaḥ śleṣmā +
-                        pratipadyate tadā tāmasī nāma nidrā bhavaty | anavabodhinī sā pralayakāle | +
-                        tamobhūyiṣṭhānām ahaḥsu ca niśāsu bhavati | rajobhūyiṣṭhānām animittaṃ | +
-                        sattvabhūyiṣṭhānām ardharātre | kṣīṇaśleṣmaṇām anilabahulānām manobhighātāc +
-                        ca vaikārikī || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.34"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.29"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.34</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         bhavanti cātra || +
-                        <caesura/> +
-                         hṛdayañ cetanāsthānam uktaṃ suśruta dehinām | +
-                        <caesura/> +
-                         tamobhibhūte tasmiṃs tu nidrā viśati dehinaḥ || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.35"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.30"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.35</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         nidrāhetus tamaḥ sattvaṃ bodhane hetur ucyate | +
-                        <caesura/> +
-                         svabhāva eva vā hetur ggarīyān parikīrtyate || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.36"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.31.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.36</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         pūrvvadehānubhūtāṃs tu bhūtātmā svapiti prabhuḥ || +
-                        <caesura/> +
-                         rajoyuktena manasā gṛhṇīte 'rthāñ śubhāśubhān || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.37"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.31.2"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.37</label+                        <l> śoṇitakaphaprasādajaṃ hṛdayaṃ | yadāśrayā hi dhamanyaḥ prāṇavahās 
-                        <caesura/+                            tadviśeṣeṇa cetanāsthānam uktam || tasmiṃs tamasāvṛte sarvvaprāṇinaḥ 
-                         karaṇānāṃ tu vaiguṇye tamasābhipravarttite | +                            svapanti || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.31]</trailer
-                         asvapann api bhūtātmā prasupta iti cocyate || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.38"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.32"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.38</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         sarvvarttuṣu ca divāsvapnaḥ pratiṣiddho 'nyatra grīṣmāt | pratiṣiddheṣv api +
-                        pratiṣiddhaṃ bāla<pc> </pc>vṛddha<pc> </pc>kṣatakṣīṇa<pc +
-                            > </pc>madya<pc> </pc>pīta<pc> </pc>strī<pc> </pc>yāna<pc +
-                            > </pc>vāhanādhva<pc> </pc>karmm<pc> </pc>apariśrāntānām abhuktavatāṃ +
-                        medomārutakapharasakṣīṇānāṃ muhūrttam praśaṃsanti | rātrāv api khalu +
-                        jāgaritavatāṃ jāgaraṇakālārddhan divā svapet | vikṛtis tu divāsvapno nāma | +
-                        tatra svapatām adharmmaḥ sarvvadoṣaprakopaś ca tatprakopāt +
-                        kāsaśvāsapratiśyāyaśirogauravāṅgamarddārocakāgnidaurvvalyāni bhavanti | +
-                        rātrāv api khalu jāgaritavatān tannimittās ta eva doṣāḥ prādur bhavanti || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.39"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.33"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.39</label> +                        <lnidrān tu vaiṣṇavīṃ pāpmānam upadiśanti | sā svabhāvataḥ sarvvaprāṇino 
-                        <caesura/> +                            nispṛśati tatra yadā saṃjñāvahāni srotānsi tamobhūyiṣṭhaḥ śleṣmā 
-                         bhavanti cātra ślokāḥ || +                            pratipadyate tadā tāmasī ma nidrā bhavaty | anavabodhinī sā 
-                        <caesura/> +                            pralayakāle | tamobhūyiṣṭhānām ahaḥsu ca niśāsu bhavati 
-                         tasmān na jāgṛyād rātrau divāsvapnañ ca varjjayet +                            rajobhūyiṣṭhānām animittaṃ | sattvabhūyiṭhānām ardharātre | 
-                        <caesura/> +                            kṣīṇaśleṣmaṇām anilabahulānām manobhighātāc ca vaikārikī || </l
-                         jñātvā doakarāv etau budhaḥ svapnaṃ mitañ caret || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.33]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.40"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.34"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.40</label+                        <lbhavanti cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tathā hy arogaḥ sumanā balavarṇṇānvito bhṛśaṃ +                             hṛdayañ cetanāsthānam uktaṃ suśruta dehinā
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         nātisthūlakṛśaḥ śrīmān naro jīvet samāśataṃ || </l>+                             tamobhibhūte tasmiṃs tu nidrā viśati dehinaḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.34]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.56"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.35"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.56</label+                        <l> nidrāhetus tamaḥ sattvaṃ bodhane hetur ucyate | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         mūrcchā pittatamaḥprāyā rajaḥpittānilād bhramaḥ | +                             svabhāva eva vā hetur ggarīyān parikīrtyate || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.35]</trailer
-                         tamovātakaphāt tandrā nidrā śleṣmatamobhavā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.41"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.36"
 +                        <l> pūrvvadehānubhūtāṃs tu bhūtātmā svapiti prabhuḥ || 
 +                            <caesura/> 
 +                             rajoyuktena manasā gṛhṇīte 'rthāñ śubhāśubhān || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.36]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.42"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.37"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.42</label+                        <l> karaṇānāṃ tu vaiguṇye tamasābhipravarttite | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         nidrānāśo nilāt pittān manastāpāt kṣayād api | +                             asvapann api bhūtātmā prasupta iti cocyate || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.37]</trailer
-                         abhighātāc ca bhavati pratyanīkaiḥ sa śāmyati || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.43"/+                    <lg xml:id="SS.3.4.38"> 
-                    <l xml:id="SS.3.4.44"/> +                        <l> sarvvarttuṣu ca divāsvapnaḥ pratiṣiddho 'nyatra grīṣmāt | pratiṣiddheṣv 
-                    <l xml:id="SS.3.4.45"/> +                            api pratiṣiddhaṃ bāla<pc> </pc>vṛddha<pc> </pc>kṣatakṣīṇa<pc 
-                    <l xml:id="SS.3.4.46"/>+                                > </pc>madya<pc> </pc>pīta<pc> </pc>strī<pc> </pc>yāna<pc 
 +                                > </pc>vāhanādhva<pc> </pc>karmm<pc> </pc>apariśrāntānām 
 +                            abhuktavatāṃ medomārutakapharasakṣīṇānāṃ muhūrttam praśaṃsanti | rātrāv 
 +                            api khalu jāgaritavatāṃ jāgaraṇakālārddhan divā svapet | vikṛtis tu 
 +                            divāsvapno nāma | tatra svapatām adharmmaḥ sarvvadoṣaprakopaś ca 
 +                            tatprakopāt kāsaśvāsapratiśyāyaśirogauravāṅgamarddārocakāgnidaurvvalyāni 
 +                            bhavanti | rātrāv api khalu jāgaritavatān tannimittās ta eva doṣāḥ 
 +                            prādur bhavanti || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.38]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.47"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.39"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.47</label+                        <lbhavanti cātra ślokāḥ || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         nidrātiyoge vamanaṃ hitaṃ saṃśodhanāni ca | +                             tasmān na jāgṛyād rātrau divāsvapnañ ca varjjayet 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         laṅghanaṃ raktamokṣaś ca manovyākulanāni ca || </l>+                             jñātvā doṣakarāv etau budhaḥ svapnaṃ mitañ caret || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.39]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.48"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.40"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.48</label+                        <l> tathā hy arogaḥ sumanā balavarṇṇānvito bhṛśaṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         kaphamedoviṣārttānāṃ rātrau jāgaraṇaṃ hitam | +                             nātisthūlakṛśaḥ śrīmān naro jīvet samāśataṃ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.40]</trailer> 
-                         divāsvapnaś ca tṛṭchūlahikkājīrṇṇātisāriṇāṃ || </l>+                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.56"> 
 +                        <l> mūrcchā pittatamaḥprāyā rajaḥpittānilād bhramaḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             tamovātakaphāt tandrā nidrā śleṣmatamobhavā || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.56]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.41"
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.42"> 
 +                        <l> nidrānāśo nilāt pittān manastāpāt kṣayād api | 
 +                            <caesura/> 
 +                             abhighātāc ca bhavati pratyanīkaiḥ sa śāmyati || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.42]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.43"> 
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.44"> 
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.45"> 
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.46"> 
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.47"> 
 +                        <l> nidrātiyoge vamanaṃ hitaṃ saṃśodhanāni ca | 
 +                            <caesura/> 
 +                             laṅghanaṃ raktamokṣaś ca manovyākulanāni ca || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.47]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.48"> 
 +                        <l> kaphamedoviṣārttānāṃ rātrau jāgaraṇaṃ hitam | 
 +                            <caesura/> 
 +                             divāsvapnaś ca tṛṭchūlahikkājīrṇṇātisāriṇāṃ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.48]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.49"> 
 +                        <l> indriyārtheṣv asaṃvittir jjṛmbhanaṃ gauravaṃ klamaḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             nidrārttasyaiva yasyeha tasya tandrāṃ vinirddiśet ||<anchor 
 +                                xml:id="SS.3.4.49-n1"/> 
 +                        </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.49]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.49"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.49</label> 
-                        <caesura/> 
-                         indriyārtheṣv asaṃvittir jjṛmbhanaṃ gauravaṃ klamaḥ | 
-                        <caesura/> 
-                         nidrārttasyaiva yasyeha tasya tandrāṃ vinirddiśet ||<anchor 
-                            n="SS.3.4.49-n1"/> 
-                    </l> 
-                    <ab corresp="#SS.3.4.49" type="apparatus"> 
-                        <list type="Note"> 
-                            <item corresp="#SS.3.4.49-n1" xml:lang="en">The vulgate has an 
-                                additional six verses at this point that do not appear in witness H. 
-                                Or they may be a scribal omission by a saut du même au même by the 
-                                scribe of witness H from the word <foreign xml:lang="sa" 
-                                    >vinirdiśet</foreign> at the end of 49 to the same word at the 
-                                end of 55. The sense of these verses does not fit well in the 
-                                context; in the eleventh--twelfth centuries the commentators 
-                                Gayadāsa and Ḍalhaṇa recorded doubts about their inclusion. Further 
-                                evidence from manuscripts that transmit early readings may clarify 
-                                this issue.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <xml:id="SS.3.4.50"/> +                    <lg xml:id="SS.3.4.50"
-                    <xml:id="SS.3.4.51"/> +                        <l/> 
-                    <xml:id="SS.3.4.52"/> +                    </lg> 
-                    <xml:id="SS.3.4.53"/> +                    <lg xml:id="SS.3.4.51"
-                    <xml:id="SS.3.4.54"/> +                        <l/> 
-                    <xml:id="SS.3.4.55"/>+                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.52"
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.53"
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.54"
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.55"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
  
Line 2036: Line 1775:
                     <!-- SS.3.4.56 appears above, after 3.4.40 -->                     <!-- SS.3.4.56 appears above, after 3.4.40 -->
  
-                    <xml:id="SS.3.4.57"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.57"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.57</label> +                        <l> garbhasya khalu rasaguṇanimittān mātur āhāranimittāc ca parivṛddhir 
-                        <caesura/> +                            bhavati || <anchor xml:id="SS.3.4.57-n1"/> 
-                         garbhasya khalu rasaguṇanimittān mātur āhāranimittāc ca parivṛddhir bhavati +                        </l> 
-                        || <anchor n="SS.3.4.57-n1"/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.57]</trailer
-                    </l+                    </lg>
-                    <ab corresp="#SS.3.4.57" type="apparatus"+
-                        <list type="Emendation"> +
-                            <item corresp="#SS.3.4.57-n1" xml:lang="en">We emend the final consonant +
-                                    <foreign xml:lang="sa">-t</foreign> of H in <foreign +
-                                    xml:lang="sa">rasaguṇanimittān</foreign> for correct +
-                                sandhi.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.58"/> 
  
-                    <xml:id="SS.3.4.59"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.58"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.60"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.59"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.60</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         bhavati cātra || +
-                        <caesura/> +
-                         dṛṣṭiś ca romakūpāś ca varddhante na kadācana | +
-                        <caesura/> +
-                         dhruvāṇy etāni marttyānām iti dhanvantarer mmataṃ || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.61"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.60"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.61</label+                        <lbhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         śarīre kṣīyamāṇe 'pi varddhete dvāv imau sadā | +                             dṛṣṭiś ca romakūpāś ca varddhante na kadācana 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         svabhāvam prakṛtiṅ kṛtvā nakhakeśāiti sthitiḥ || </l>+                             dhruvāṇy etāni marttyānām iti dhanvantarer mmataṃ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.60]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.62"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.61"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.62</label+                        <l> śarīre kṣīyamāṇe 'pi varddhete dvāv imau sadā | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         tisraḥ prakṛtayo bhavanti vātapittakaphanimittāḥ || </l>+                             svabhāvam prakṛtiṅ kṛtvā nakhakeśāv iti sthitiḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.61]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.63"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.62"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.63</label+                        <l> tisraḥ prakṛtayo bhavanti vātapittakaphanimittāḥ || </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.62]</trailer
-                         śuklaśoṇitasaṃyoge yo doṣas tūtkaṭo bhavet | +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         prakṛtir jjāyate tena tāsāṃ me lakṣaṇaṃ śṛṇu || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.64"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.63"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.64</label+                        <l> śuklaśoṇitasaṃyoge yo doṣas tūtkaṭo bhavet | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         tatra vātaprakṛtir jāgarūkaḥ śītadveṣī durbhagasteno 'nāryo matsaro +                             prakṛtir jjāyate tena tāsāṃ me lakṣaṇaṃ śṛṇu || </l> 
-                        gāndharvvaḥ sphuṭitacaraṇo rūkṣālpakeśasmaśruḥ kaṭhinakrodhī dantakhādī +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.63]</trailer
-                        alpabalo 'lpāyuś ca bhavati || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.65met="pupitāgrā"+                    <lg xml:id="SS.3.4.64"
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.65</label+                        <l> tatra vātaprakṛtir jāgarūkaḥ śītadveī durbhagasteno 'nāryo matsaro 
-                        <caesura/+                            gāndharvvaḥ sphuṭitacaraṇo rūkṣālpakeśasmaśruḥ kaṭhinakrodhī dantakhādī 
-                         bhavati cātra || +                            alpabalo 'lpāyuś ca bhavati || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.64]</trailer
-                         adhṛtir adṛḍhasauhṛdaḥ kṛtaghnaḥ<anchor n="SS.3.4.65-n1"/> +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         kṛṣaparuṣo dhamanītataḥ pralāpī | +
-                        <caesura/> +
-                         drutagatir aṭano 'navasthitātmā +
-                        <caesura/> +
-                         nabhasi ca gacchati saṃbhrameṇa suptaḥ || </l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.4.65" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.65"> 
-                        <list type="Emendation"> +                        <l met="puṣpitāgrā"> bhavati cātra || 
-                            <item corresp="#SS.3.4.65-n1" xml:lang="en">We emend to the vulgate's +                            <caesura/> 
-                                    <foreign xml:lang="sa">-asauhdaḥ</foreignfor the <foreign +                             adhṛtir adṛḍhasauhṛdaḥ kṛtaghnaḥ<anchor xml:id="SS.3.4.65-n1"/
-                                    xml:lang="sa">Puṣpitāgrā</foreignmetre.</item+                            <caesura/> 
-                        </list+                             kṣaparuṣo dhamanītataḥ pralāpī | 
-                    </ab>+                            <caesura/> 
 +                             drutagatir aṭano 'navasthitātmā 
 +                            <caesura/> 
 +                             nabhasi ca gacchati saṃbhrameṇa suptaḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.65]</trailer
 +                    </lg>
  
  
-                    <l met="svāgatā" xml:id="SS.3.4.66"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.66</label> 
-                        <caesura/> 
-                         avyavasthitamatiś calacitto 
-                        <caesura/> 
-                         mandadantadhanasañcayamitraḥ || 
-                        <caesura/> 
-                         kiñcid eva vilapaty anibaddhaṃ 
-                        <caesura/> 
-                         mārutaprakṛtir eṣa manuṣyaḥ || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.67"/> 
  
-                    <xml:id="SS.3.4.68"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.66"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.68</label+                        <l met="svāgatā"> avyavasthitamatiś calacitto 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         pittaprakṛtis tu svedanaḥ śītasaho durggandhī pītaḥ kālo vā | śithilāṅgas +                             mandadantadhanasañcayamitraḥ || 
-                        tāmranakhanayanatālujihvauṣṭhapādapāṇitalo durbhago valīpalitasṛṣṭo bahubhug +                            <caesura/> 
-                        uṣṇadveṣī kiprakrodhaprasādaśīlo madhyamāyuś ca bhavati || </l>+                             kiñcid eva vilapaty anibaddhaṃ 
 +                            <caesura/> 
 +                             mārutapraktir ea manuyaḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.66]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.69" met="praharṣiṇī"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.67"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.69</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         bhavati cātra || +
-                        <caesura/> +
-                         medhāvī nipuṇamatir nnigṛhyavaktā +
-                        <caesura/> +
-                         tejasvī samitiṣu durnnivāravīryaḥ | +
-                        <caesura/> +
-                         suptaḥ san kanakapalāśakarṇṇikārān +
-                        <caesura/> +
-                         saṃpaśyed api ca hutāśavidyudulkāḥ || </l>+
  
-                    <l met="toṭaka" xml:id="SS.3.4.70"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.68"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.70</label+                        <l> pittaprakṛtis tu svedanaḥ śītasaho durggandhī pītaḥ kālo vā | 
-                        <caesura/+                            śithilāṅgas tāmranakhanayanatālujihvauṣṭhapādapāṇitalo durbhago 
-                         na bhayāt praṇamet praṇateṣu mṛduḥ +                            valīpalitasṛṣṭo bahubhug uṣṇadveṣī kṣiprakrodhaprasādaśīlo madhyamāyuś 
-                        <caesura/> +                            ca bhavati || </l> 
-                         praṇateṣu ca sāntvanadānaruciḥ | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.68]</trailer
-                        <caesura/> +                    </lg>
-                         bhavatīha sadā vyathitāsyagatiḥ +
-                        <caesura/> +
-                         sa bhaved iha pittakṛtaprakṛtiḥ || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.71"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.69"
 +                        <l met="praharṣiṇī"> bhavati cātra || 
 +                            <caesura/> 
 +                             medhāvī nipuṇamatir nnigṛhyavaktā 
 +                            <caesura/> 
 +                             tejasvī samitiṣu durnnivāravīryaḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             suptaḥ san kanakapalāśakarṇṇikārān 
 +                            <caesura/> 
 +                             saṃpaśyed api ca hutāśavidyudulkāḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.69]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.72"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.70"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.72</label> +                        <l met="toṭaka"> na bhayāt praṇamet praṇateṣu mṛduḥ 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         ślemaprakṛtis tu dūrvvendīvaranistriṃśārddrāriṣṭakaśarakāṇḍānām +                             praṇateu ca sāntvanadānaruciḥ | 
-                        anyatamavarṇaḥ subhagaḥ priyadarśano madhurapriyaḥ | kṛtajño dhṛtimān +                            <caesura/> 
-                        sahiṣṇur alolupo balavāṃś ciragrāhī dḍhavairo dīrghāyuś ca bhavati || </l>+                             bhavatīha sadā vyathitāsyagatiḥ 
 +                            <caesura/> 
 +                             sa bhaved iha pittaktaprakṛtiḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.70]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.73" met="toṭaka"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.71"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.73</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         snighdāṅgaḥ sthirasuvibhaktacārugātro +
-                        <caesura/> +
-                         lakṣmīvān jaladamṛdaṅgasiṃhaghoṣaḥ | +
-                        <caesura/> +
-                         suptaḥ san sakamalahaṃsacakravākān +
-                        <caesura/> +
-                         sampaśyed api ca jalāśrayān manojñān ||<anchor n="SS.3.4.73-n1"/></l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.4.73" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.72"> 
-                        <list type="Testimonia"> +                        <lślemaprakṛtis tu dūrvvendīvaranistriṃśārddrāriṣṭakaśarakāṇḍānā
-                            <item corresp="#SS.3.4.73-n1" xml:lang="en">Cf. +                            anyatamavarṇaḥ subhagaḥ priyadarśano madhurapriyaḥ | kṛtajño dhṛtimān 
-                                    <title>Aāṅgasaṅgraha</title> Śārīrasthāna 8.14cd: <foreign +                            sahiṣṇur alolupo balavāṃś ciragrāhī dṛḍhavairo dīrghāyuś ca bhavati || </l
-                                    xml:lang="sa">svapne sapadmān savihaṅgamālāṃs toyāśayān paśyati +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.4.72]</trailer
-                                    toyadāṃś ca ||</foreign> and <title>Aṣṭāṅgahṛdaya</title+                    </lg>
-                                Śārīrasthāna 3.102cd: <foreign xml:lang="sa">svapne sapadmān +
-                                    savihaṅgamālāṃs toyāśayān paśyati toyadāṃś ca +
-                                ||</foreign>.</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.74" met="toṭaka"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.73"
 +                        <l met="toṭaka"> snighdāṅgaḥ sthirasuvibhaktacārugātro 
 +                            <caesura/> 
 +                             lakṣmīvān jaladamṛdaṅgasiṃhaghoṣaḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             suptaḥ san sakamalahaṃsacakravākān 
 +                            <caesura/> 
 +                             sampaśyed api ca jalāśrayān manojñān ||<anchor xml:id="SS.3.4.73-n1" 
 +                            /></l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.73]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.75"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.75</label> 
-                        <caesura/> 
-                         dṛḍhaśāstramatiḥ sthiramitramanāḥ 
-                        <caesura/> 
-                         parigaṇya cirāc ca dadāti bahu | 
-                        <caesura/> 
-                         pariniṣṭhitavākyapadaḥ satataṃ 
-                        <caesura/> 
-                         gurumānakaraś ca kaphaprakṛtiḥ || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.76"/> 
-                    <l xml:id="SS.3.4.77"/> 
  
-                    <xml:id="SS.3.4.77.add"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.74"> 
-                        <label xml:lang="en">3.4.77.add</label+                        <l met="toṭaka"/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         dṛśyate prakṛtau rūpaṃ yadā doṣadvayasya tu || +
-                        <caesura/> +
-                         saṃsarggan taṃ vijānīyāt saṃsarggas trividhaś ca yaḥ || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.78"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.75"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.78</label+                        <ldṛḍhaśāstramatiḥ sthiramitramanāḥ 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         prakopo vānyatobhāvaḥ kṣayo vā nopajāyate |<anchor n="SS.3.4.78-n1"/> +                             parigaṇya cirāc ca dadāti bahu | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         prakṛtīnāṃ svabhāvena jñāyante tu gatāyuṣaḥ || </l>+                             pariniṣṭhitavākyapadaḥ satataṃ 
 +                            <caesura/> 
 +                             gurumānakaraś ca kaphaprakṛtiḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.75]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.4.78" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.76"> 
-                        <list type="Emendation"+                        <l/
-                            <item corresp="#SS.3.4.78-n1xml:lang="en">All witnesses support the +                    </lg> 
-                                reading <foreign xml:lang="sa">bhāvo kṣayo</foreign>. This should be +                    <lg xml:id="SS.3.4.77"> 
-                                read <foreign xml:lang="sa">bhāvo 'kṣayo</foreign>, which makes no +                        <l/> 
-                                sense. </item+                    </lg>
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.79"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.77.add"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.79</label> +                        <ldṛśyate prakṛtau rūpaṃ yadā doadvayasya tu |
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         viṣajāto yathā kīṭo vieṇa na vipadyate +                             saṃsarggan taṃ vijānīyāt saṃsarggas trividhaś ca yaḥ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[3.4.77.add]</trailer
-                        tadvat prakṛtibhir ddehas tajjātatvān na bādhyate || <anchor n="SS.3.4.79"/></l+                    </lg>
-                     +
-                    <ab corresp="#SS.3.4.79" type="apparatus"+
-                        <list type="Emendation"> +
-                            <item corresp="#SS.3.4.79" xml:lang="en">We have emended the reading of +
-                                H, <foreign>bādhate</foreign>, to <foreign>bādhyate</foreign> as the +
-                                intransative use of the former is not clearly attested.</item> +
-                        </list+
-                    </ab> +
-                    +
  
-                    <xml:id="SS.3.4.80"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.78"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.80</label+                        <l> prakopo vānyatobhāvaḥ kṣayo vā nopajāyate |<anchor xml:id="SS.3.4.78-n1"/> 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         prakṛtir iha narāṇāṃ bhautikī kecid āhuḥ +                             prakṛtīnāṃ svabhāvena jñāyante tu gatāyuṣaḥ |</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.78]</trailer
-                         pavanadahanatoyaiḥ kīrttitās tās tu tisraḥ | +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         sthiravipulaśarīraḥ pārthivaś cet kṣamāvān +
-                        <caesura/> +
-                         śucir atha cirajīvī nābhasaḥ khair mmahadbhiḥ || </l>+
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.81"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.81</label> 
-                        <caesura/> 
-                         śaucam āstikyam abhyāso vedeṣu gurupūjanam | 
-                        <caesura/> 
-                         priyātithitvam ijyā ca brahmakāyasya lakṣaṇam || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.82"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.82</label> 
-                        <caesura/> 
-                         śauryam ājñā mahābhāgyaṃ satataṃ śāstrabuddhitā | 
-                        <caesura/> 
-                         bhṛtyānāṃ bharaṇañ caiva māhendraṃ kāyalakṣaṇam || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.83"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.79"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.83</label+                        <l> viṣajāto yathā kīṭo viṣeṇa na vipadyate | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         sahiṣṇutatā śītasevā paiṅgalyaṃ harikeśatā | +                             tadvat prakṛtibhir ddehas tajjātatvān na bādhyate || <anchor 
-                        <caesura/> +                                xml:id="SS.3.4.79-n1"/></l
-                         priyodakatvañ ca tathā vāruṇaṅ kāyalakṣaṇam || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.79]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.84"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.84</label> 
-                        <caesura/> 
-                         madhyasthatā sahiṣṇutvam arthasyāgamasañcayau | 
-                        <caesura/> 
-                         mahāprasavaśaktiś ca kauveraṃ kāyalakṣaṇam || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.85"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.85</label> 
-                        <caesura/> 
-                         gandhamālyapriyatvañ ca nṛtyavāditrakāmatā | 
-                        <caesura/> 
-                         vihāraśīlatā caiva gāndharvvaṅ kāyalakṣaṇam || </l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.4.86"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.86</label> 
-                        <caesura/> 
-                         prāptakārī dṛḍhotthāno dhrtimān smṛtimāñ chuciḥ | 
-                        <caesura/> 
-                         rāgadveṣabhayājñānair vvirjjito yāmyasatvavān || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.4.87"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.80"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.87</label+                        <lprakṛtir iha narāṇāṃ bhautikī kecid āhuḥ 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         vrahmacaryavratajapaṃ homādhyayanasevinaṃ | +                             pavanadahanatoyaiḥ kīrttitās tās tu tisraḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         jñānavijñānasampannam ṛṣisatvaṃ vidur naraṃ || </l>+                             sthiravipulaśarīraḥ pārthivaś cet kṣamāvān 
 +                            <caesura/> 
 +                             śucir atha cirajīvī nābhasaḥ khair mmahadbhiḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.80]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.88"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.81"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.88</label+                        <l> śaucam āstikyam abhyāso vedeṣu gurupūjanam | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         saptaite sātvikāḥ kāyā rajasās tu nibodha me | +                             priyātithitvam ijyā ca brahmakāyasya lakṣaṇam || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.81]</trailer
-                         aiśvaryavantaṃ raudrañ ca śūraṃ caṇḍam asūyakaṃ | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.89"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.82"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.89</label+                        <l> śauryam ājñā mahābhāgyaṃ satataṃ śāstrabuddhitā | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         ekāśinaṃ tvaupadhikam āsuraṃ satvamīdṛśaṃ || +                             bhṛtyānāṃ bharaṇañ caiva māhendraṃ kāyalakṣaṇam || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.82]</trailer
-                         ekāntagrāhitā raudryam asūyādharmma vākyatā | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.92"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.83"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.92</label+                        <lsahiṣṇutatā śītasevā paiṅgalyaṃ harikeśatā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhṛśamātmastavaś cāpi rākṣasaṃ kāyalakṣaṇaṃ || +                             priyodakatvañ ca tathā vāruṇaṅ kāyalakṣaṇam || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.83]</trailer
-                         utsṛṣṭācāratā raukṣṇyaṃ sāhasapriyatā tathā ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.93"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.84"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.93</label+                        <l> madhyasthatā sahiṣṇutvam arthasyāgamasañcayau | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         strīlaulupatvaṃ nairllajjyaṃ paiśāco guṇasaṅgrahaḥ || +                             mahāprasavaśaktiś ca kauberaṃ kāyalakṣaṇam || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.84]</trailer
-                         tīkṣṇam āyāsavakulaṃ krodhanaṃ satvabhīrukaṃ | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.90"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.85"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.90</label+                        <l> gandhamālyapriyatvañ ca nṛtyavāditrakāmatā | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         vihārāhāra capalaṃ sarppasatvam vidur nnaraṃ || +                             vihāraśīlatā caiva gāndharvvaṅ kāyalakṣaṇam || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.85]</trailer
-                         asamvibhāgam alasan duḥśīlamasūcakam | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.94"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.86"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.94</label+                        <l> prāptakārī dṛḍhotthāno dhṛtimān smṛtimāñ chuciḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         laulupañ cāpy adātāraṃ pretasatvam vidur nnaram ||</l>+                             rāgadveṣabhayājñānair vvarjjito yāmyasattvavān || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.86]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.91"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.87"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.91</label+                        <l> brahmacaryavratajapahomādhyayanasevinam | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         prabuddhakāmām asevī vā jasrāsāhāra eva ca | +                             jñānavijñānasampannam ṛṣisattvaṃ vidur naram || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.87]</trailer
-                         amarṣaṇo navasthānaḥ śākunaṃ satvam ucyate || +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         ṣaḍ ete rājasāḥ kāyās tāmasās tu nibodha me || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.95"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.88"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.95</label+                        <l> saptaite sāttvikāḥ kāyā rājasāṃs tu nibodha me |</l> 
-                        <caesura/+                        <l> aiśvaryavantaṃ raudrañ ca śūraṃ caṇḍam asūyakam | </l> 
-                         durmedhastvaṃ mandatā ca svapna maithunanityatā | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.88]</trailer
-                        <caesura/> +                    </lg>
-                         nirākaṣṇutā śūcā vijñeyāḥ pāśavā guṇāḥ || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.4.96"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.89"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.96</label+                        <l> ekāśinaṃ tv aupadhikam āsuraṃ sattvam īdṛśaṃ || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         anavasthitatā maurkhyaṃ bhīrutvaṃ toyakāmatā || +                             ekāntagrāhitā raudryam asūyādharmma vākyatā | </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.89]</trailer
-                         parasparābhimarṣaś ca matsyasarvvātmakā guṇāḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.97"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.92"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.97</label+                        <l> bhṛśam ātmastavaś cāpi rākṣasaṃ kāyalakṣaṇaṃ || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         satvabudhāṅgahīnaḥ syād āhāre kevale rataḥ | +                             utsṛṣṭācāratā raukṣṇyaṃ sāhasapriyatā tathā ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.92]</trailer
-                         priyārthakāmarahitaḥ satva vānaspate sthitaḥ naraḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.98"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.93"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.98</label+                        <l> strīlaulupatvaṃ nairllajjyaṃ paiśāco guṇasaṅgrahaḥ || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         ity ete trividhāḥ kāyāḥ proktā vairājasādayaḥ | +                             tīkṣṇam āyāsavakulaṃ krodhanaṃ satvabhīrukaṃ | </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.93]</trailer> 
-                         vijñāya kāyaprakṛtim anurūpāṃ kriyāṃ cared iti || </l>+                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.90"
 +                        <l> vihārāhāra capalaṃ sarppasatvam vidur nnaraṃ || 
 +                            <caesura/> 
 +                             asamvibhāgam alasan duśīlamasūcakam | </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.90]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.94"> 
 +                        <l> laulupañ cāpy adātāraṃ pretasatvam vidur nnaram ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.94]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.91"> 
 +                        <l> prabuddhakāmām asevī vā jasrāsāhāra eva ca | 
 +                            <caesura/> 
 +                             amarṣaṇo navasthānaḥ śākunaṃ satvam ucyate || 
 +                            <caesura/> 
 +                             ṣaḍ ete rājasāḥ kāyās tāmasās tu nibodha me || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.91]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.95"> 
 +                        <l> durmedhastvaṃ mandatā ca svapna maithunanityatā | 
 +                            <caesura/> 
 +                             nirākaṣṇutā śūcā vijñeyāḥ śavā guṇāḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.95]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.96"> 
 +                        <l> anavasthitatā maurkhyaṃ bhīrutvaṃ toyakāmatā || 
 +                            <caesura/> 
 +                             parasparābhimarṣaś ca matsyasarvvātmakā guṇāḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.96]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.99"/>+                    <lg xml:id="SS.3.4.97"
 +                        <l> satvabudhāṅgahīnaḥ syād āhāre kevale rataḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             priyārthakāmarahitaḥ satva vānaspate sthitaḥ naraḥ || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.97]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.4.trailer"> +                    <lg xml:id="SS.3.4.98"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.4.trailer</label+                        <l> ity ete trividhāḥ kāyāḥ proktā vairājasādayaḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         iti śārīraṃ caturtho dhyāyaḥ || </l>+                             vijñāya kāyaprakṛtim anurūpāṃ kriyāṃ cared iti || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.98]</trailer
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.99"
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.4.trailer"> 
 +                        <l> iti śārīraṃ caturtho dhyāyaḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.4.trailer]</trailer> 
 +                    </lg>
                 </div>                 </div>
  
Line 2396: Line 2117:
                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.1</label> +                        <l> athātaḥ śarīravyākaraṇaṃ śārīram vyākhyāsyāmaḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.1]</trailer> 
-                         athātaḥ śarīravyākaraṇaṃ śārīram vyākhyāsyāmaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.2"/>+                    <lg xml:id="SS.3.5.2"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.3</label> +                        <l> śukraśoṇitaṅ garbhāsayastham āmaprakṛtivikārasammūrcchito garbha ity 
-                        <caesura/> +                            ucyate || tad acetanāvasthitam vāyur vvibhajate teja enam pacati | āpaḥ 
-                         śukraśoṇitaṅ garbhāsayastham āmaprakṛtivikārasammūrcchito garbha ity ucyate +                            kledayati | pṛthivī saṃhanti | ākāśam vivarddhayati | evam vivarddhitaḥ 
-                        || tad acetanāvasthitam vāyur vvibhajate teja enam pacati | āpaḥ kledayati | +                            sa yadā hastapādajihvāghrāṇavadanakarṇṇādibhir upetas tadā śarīram iti 
-                        pṛthivī saṃhanti | ākāśam vivarddhayati | evam vivarddhitaḥ sa yadā +                            saṃjñāṃ labhate | tac ca ṣaḍ aṅgaṃ śākhāś catvāraḥ | madhyaṃ ṣaṣṭhaṃ 
-                        hastapādajihvāghrāṇavadanakarṇṇādibhir upetas tadā śarīram iti saṃjñāṃ +                            śira iti || </l
-                        labhate | tac ca ṣaḍ aṅgaṃ śākhāś catvāraḥ | madhyaṃ ṣaṣṭhaṃ śira iti || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.3]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.4"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.4</label> +                        <l> ataḥ param pratyaṅgāni vakṣyante | 
-                        <caesura/> +                            mastakodarapṛṣṭhanābhilalāṭanāsācivukagrīvā ity ete ekaikāḥ || 
-                         ataḥ param pratyaṅgāni vakṣyante | +                            karṇṇanetrabhrū vā ca 
-                        mastakodarapṛṣṭhanābhilalāṭanāsācivukagrīvā ity ete ekaikāḥ || +                            sagaṇḍakakṣastanavaṃkṣyaṇavṛṣaṇapārśvasphikjānukurpparavāhuprabhṛtayo 
-                        karṇṇanetrabhrū vā ca +                            dve dve viṃśatir aṅgulyaḥ srotānsi vakṣyante || 
-                        sagaṇḍakakṣastanavaṃkṣyaṇavṛṣaṇapārśvasphikjānukurpparavāhuprabhṛtayo dve +                            <caesura/> 
-                        dve viṃśatir aṅgulyaḥ srotānsi vakṣyante || +                             ity etat pratyaṅgavibhāgam uktaṃ tvacābhihitāḥ kalā dhātavo maladharoś 
-                        <caesura/> +                            ca || </l
-                         ity etat pratyaṅgavibhāgam uktaṃ tvacābhihitāḥ kalā dhātavo maladharoś ca +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.4]</trailer> 
-                        || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.5"/>+                    <lg xml:id="SS.3.5.5"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.6"/>+                    <lg xml:id="SS.3.5.6"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.7"/>+                    <lg xml:id="SS.3.5.7"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.8</label> +                        <l> āśayās tu vātapittaśleṣmāmapakvāgnisūtrāṇāṃ sapta | strīṇāṃ garbhāśayo 
-                        <caesura/> +                            'ṣṭama iti | </l
-                         āśayās tu vātapittaśleṣmāmapakvāgnisūtrāṇāṃ sapta | strīṇāṃ garbhāśayo +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.8]</trailer> 
-                        'ṣṭama iti | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.9"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.9</label> +                        <l> sārddhatrivyāyāmāny antrāṇi puṃṣāṃ strīṇām arddhavyāyāmahīnāni | </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.9]</trailer> 
-                         sārddhatrivyāyāmāny antrāṇi puṃṣāṃ strīṇām arddhavyāyāmahīnāni | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.10"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.10</label> +                        <l> śravaṇanayanavadanaghrāṇagudameḍhrāṇi nava srotānsi narāṇām vahir 
-                        <caesura/> +                            mmukhāni | tāny eva strīṇām aparāṇi ca trīṇi | dve stanayor aparam 
-                         śravaṇanayanavadanaghrāṇagudameḍhrāṇi nava srotānsi narāṇām vahir mmukhāni +                            adhastād raktavāhi ca | </l
-                        | tāny eva strīṇām aparāṇi ca trīṇi | dve stanayor aparam adhastād raktavāhi +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.10]</trailer> 
-                        ca | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.11"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.11"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.11</label> +                        <l> ṣoḍaśa kaṇḍarās tāsāñ catasraḥ pādayos tāvanta eva hastagrīvāpṛṣṭheṣu | 
-                        <caesura/> +                            tatra hastapādagatānāṅ kaṇḍarāṇāṃ nava nava prarohā 
-                         ṣoḍaśa kaṇḍarās tāsāñ catasraḥ pādayos tāvanta eva hastagrīvāpṛṣṭheṣu | +                            grīvāhṛdayanivandhanīnām meḍhraśoṇipṛṣṭhanivandhanīnāmadhogatānām nita 
-                        tatra hastapādagatānāṅ kaṇḍarāṇāṃ nava nava prarohā grīvāhṛdayanivandhanīnām +                            mvam ūruvandhotkapiṇdīnāñ ca </l
-                        meḍhraśoṇipṛṣṭhanivandhanīnāmadhogatānām nita mvam ūruvandhotkapiṇdīnāñ ca </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.11]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.12"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.12</label> +                        <l> māṃsasirāsnā yvasthidhamannījālāni praty ekaṃ catvāri tāni 
-                        <caesura/> +                            maṇivandhanagulphasaṃśritāni | yair vagākṣitam idaṃ śarītaṃ | </l
-                         māṃsasirāsnā yvasthidhamannījālāni praty ekaṃ catvāri tāni +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.12]</trailer> 
-                        maṇivandhanagulphasaṃśritāni | yair vagākṣitam idaṃ śarītaṃ | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.13"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.13"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.13</label> +                        <l> ṣaṭ kūrccās te hastapādagrīvāmeḍhreṣu | </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.13]</trailer> 
-                         ṣaṭ kūrccās te hastapādagrīvāmeḍhreṣu | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.14"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.14"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.14</label> +                        <l> mahatyo māṃsarajjavals catasraḥ peśīnivandhanārtham pṛṣṭhavaṃśam 
-                        <caesura/> +                            ubhayato dve vāhye abhyantare ca dve | </l
-                         mahatyo māṃsarajjavals catasraḥ peśīnivandhanārtham pṛṣṭhavaṃśam ubhayato +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.14]</trailer> 
-                        dve vāhye abhyantare ca dve | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.15"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.15"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.15</label> +                        <l> sapta sīmanyas tatra vibhaktāḥ śirasi pañca jihvāśepasorekaikās tāḥ 
-                        <caesura/> +                            parihartavyāḥ śastreṇa | </l
-                         sapta sīmanyas tatra vibhaktāḥ śirasi pañca jihvāśepasorekaikās tāḥ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.15]</trailer> 
-                        parihartavyāḥ śastreṇa | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.16"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.16"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.16</label> +                        <l> caturddaśās saṃhatās teṣāṃ trayo gulphajānuvaṃkṣaṇeṣu | etenetarasakthi 
-                        <caesura/> +                            vāhu ca vyākhyātau | trikaśirasorekaikaḥ | </l
-                         caturddaśās saṃhatās teṣāṃ trayo gulphajānuvaṃkṣaṇeṣu | etenetarasakthi +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.16]</trailer> 
-                        vāhu ca vyākhyātau | trikaśirasorekaikaḥ | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.17"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.17"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.17</label> +                        <l> caturddaśaiva sīmantāḥ | yair mmuktaḥ saṃhātās te khalv akadaśaikeṣāṃ | </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.17]</trailer> 
-                         caturddaśaiva sīmantāḥ | yair mmuktaḥ saṃhātās te khalv akadaśaikeṣāṃ | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.18"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.18"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.18</label> +                        <l> trīṇi ṣaṣṭyā śatāny asthām iti vedavādino 'pabhāṣante | śalyatantreṣu 
-                        <caesura/> +                            trīṇy eva śatāni | teṣāṃ saviṃśaty asthiśataṃ śākhāsu | saptadaśottaraṃ 
-                         trīṇi ṣaṣṭyā śatāny asthām iti vedavādino 'pabhāṣante | śalyatantreṣu trīṇy +                            śataṃ śroṇīpārśvapṛṣṭhorassu grīvāyāṃ praty ūrddhvan triṣaṣṭhir |<anchor 
-                        eva śatāni | teṣāṃ saviṃśaty asthiśataṃ śākhāsu | saptadaśottaraṃ śataṃ +                                xml:id="SS.3.5.18-n1"/></l
-                        śroṇīpārśvapṛṣṭhorassu grīvāyāṃ praty ūrddhvan triṣaṣṭhir |<anchor +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.18]</trailer> 
-                            n="SS.3.5.18-n1"/></l>+                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.5.18" type="apparatus"> 
-                        <list type="Testimonia"> 
-                            <item corresp="#SS.3.5.18-n1" xml:lang="en">See Hoernle's edition and 
-                                discussion of this passage (Hoernle 1907: 218--219).</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.5.19"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.19</label> 
-                        <caesura/> 
-                         ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ trīṇi triṇi tāni pañcadaśa 
-                        talakūrccagulphasaṃśritāni | daśa pārṣṇyām ekaṃ jaṅghāyāṃ dve jānuny ekam 
-                        ekam ūrūbhyāṃ | triṃśad evam ekasmin sakthini bhavanti | etena itarasakthi 
-                        vāhu vyākhyātau || śroṇyām pañca | teṣāṃ gudabhaganitamveṣu catvāri 
-                        trikasaṃśritam ekaṃ pārśve ṣaṭtriṃśad ekasmin tāvantyeva dvitīye | pṛṣṭhe 
-                        dvātriṃśad evāṣṭhāvurasi | dve akṣakasaṃjñe grīvāyāṃ nava kaṇṭanāḍyāṃ 
-                        catvāti | dve hanusaṃjñe dantā triṃśan nāsāyān trīṇy ekatāluni 
-                        gaṇḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaṃ ṣaṭ chirasīti | </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.5.20"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.19"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.20</label> +                        <lekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ trīṇi triṇi tāni pañcadaśa 
-                        <caesura/> +                            talakūrccagulphasaśritāni | daśa pārṣṇyām ekaṃ jaṅghāyāṃ dve jānuny 
-                         tān etān asthīni pacavidhāni bhavanti || tad yathā || +                            ekam ekam ūrūbhyāṃ triṃśad evam ekasmin sakthini bhavanti etena 
-                        kapālarūcakataruavalayanalakasaṃjñāni bhavanti | teṣāṃ jānurpparanitamvā +                            itarasakthi vāhu vyākhyātau || śroyām pañca | teṣāṃ gudabhaganitamveṣu 
-                        sagaṇḍutālumadhyaśiraḥ su kapālāni daśanās tu rucakāḥ | +                            catvāri trikasaṃśritam ekaṃ pārśve ṣaṭtriṃśad ekasmin tāvantyeva dvitīye 
-                        ghrāṇakaṭhakarṇākikūṭeṣu taruṇāni | pādahastagrīvāpṛṣṭheṣu valayāni | </l>+                            | pṛṣṭhe dvātriṃśad evāṣṭhāvurasi dve akṣakasaṃjñe grīvāyāṃ nava 
 +                            kaṇṭanāḍyāṃ catvāti | dve hanusaṃjñe dantā triṃśan nāsāyān trīṇy 
 +                            ekatāluni gaḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaṃ aṭ chirasīti | </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.19]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.21"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.20"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.21</label+                        <l> tān etān asthīni paṃcavidhāni bhavanti || tad yathā || 
-                        <caesura/+                            kapālarūcakataruṇavalayanalakasaṃjñāni bhavanti | teṣāṃ 
-                         bhavati cātra || +                            jānurpparanitamvāḥ sagaṇḍutālumadhyaśiraḥ su kapālāni | daśanās tu 
-                        <caesura/> +                            rucakāḥ | ghrāṇakaṇṭhakarṇṇākṣikūṭeṣu taruṇāni | pādahastagrīvāpṛṣṭheṣu 
-                         yathā hi sāro vṛkṣasya tiṣṭhaty abhyantarāśritaḥ | +                            valayāni | </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.20]</trailer
-                         evam asthīni jantūnāṃ śarīran dhriyate tu taiḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.22"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.21"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.22</label+                        <lbhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tasmāc ciravinaṣṭe 'pi tvagmāṃse tu śarīriṇāṃ +                             yathā hi sāro vṛkṣasya tiṣṭhaty abhyantarāśritaḥ 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         asthīni na viśyanti sāroṣa vidhīyate || </l>+                             evam asthīni jantūnāṃ śarīran dhriyate tu taiḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.21]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.23"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.22"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.23</label+                        <l> tasmāc ciravinaṣṭe 'pi tvagmāṃse tu śarīriṇāṃ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         māṃsāny atra nibaddhāni sirābhiḥ snāyubhis tathā | +                             asthīni na viśyanti sāroṣa vidhīyate || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.22]</trailer
-                         asthīny ālambanaṃ kṛtvā na śīryanti patanti vā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.24"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.23"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.24</label+                        <l> māṃsāny atra nibaddhāni sirābhiḥ snāyubhis tathā | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         sandhayo dvividhāś ceṣṭāvantaḥ sthirāś ca | </l>+                             asthīny ālambanaṃ kṛtvā na śīryanti patanti vā || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.23]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.25"/>+                    <lg xml:id="SS.3.5.24"
 +                        <l> sandhayo dvividhāś ceṣṭāvantaḥ sthirāś ca | </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.24]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.26"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.25"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.26</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         saṃkhyātās tu dve śate daśottare teṣāṃ śākhā aṣṭaṣaṣṭir ekonaṣaṣṭiḥ koṣṭhe +
-                        grīvā yāṃty urddhan tryāśītiḥ | ekaikasyān tu pādāṅgulyāṃ trayas trayaḥ | +
-                        dvāvaṅguṣṭhe te caturddaśagulphajānuvaṃkṣyaṇeṣṭhekaikaḥ saptadaśaikasmin +
-                        sakthini bhavanti | etena itarasakthi vāhu ca vyākhyātau || trayaḥ +
-                        kaṭīkapāleṣu caturvviṃśatiḥ pṛṣṭhavaṃśe | tāvantya eva pārśvayoḥ | +
-                        aṣṭāvūrasi | tāvantya eva grīvāyān tu yaḥ kaṇṭhanāṇḍyāṃ hṛdayaklomāsa nāḍīṣv +
-                        aṣṭādaśatāsvevanibaddhā | dantaparimāṇā dantamūleṣv ekaikaḥ | kākalake +
-                        nāsāyāñ caikkekaḥ | dvau dvauvartmmamaṇḍala yor nnetrāśritau | +
-                        gaṇḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaḥ | dvau hanusaṃdhī dvāvupariṣṭād bhuvau śaṃkhayoś +
-                        ca pañca śiraḥ kapāleṣv eko mūrddhri | </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.5.27"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.26"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.27</label> +                        <l> saṃkhyātās tu dve śate daśottare teṣāṃ śākhā aṣṭaṣaṣṭir ekonaṣaṣṭiḥ 
-                        <caesura/> +                            koṣṭhe grīvā ty urddhan tryāśītiḥ | ekaikasyān tu pādāṅgulyāṃ trayas 
-                         ta ete saṃdhayoṭavidhā bhavanti | tad yathā +                            trayaḥ | dvāvaṅguṭhe te caturddaśagulphajānuvaṃkṣyaeṭhekaikaḥ 
-                        korodūkhalasāmudgaprataratūnasīvanī vāyasatuṇḍamaṇḍalaśakhāvartāḥ | teṣā+                            saptadaśaikasmin sakthini bhavanti etena itarasakthi vāhu ca 
-                        aṅgulimaṇivandhagulphajānukūrppareṣu korāḥ sadhayaḥ | kakavaṃkṣaadaśaneū +                            vyākhyātau || trayaḥ kaṭīkapāleṣu caturvviṃśatiḥ pṛṣṭhavaṃśe | tāvantya 
-                        dūkhalasaṃjñā aṃsam pīṭhagudabhaganitamveṣu sāmudrāḥ grīvāpṛṣṭhavaṃśeṣu +                            eva pārśvayoḥ | aṣṭāvūrasi | tāvantya eva grīvāyān tu yaḥ kaṇṭhanāṇḍṃ 
-                        pratarāḥ | śiraḥ kaīkapāleṣu tūna sīvanī saṃjñāḥ | hanvorūbhayatas tu +                            hdayaklomāsa nāḍīaṣṭādaśatāsvevanibaddhā | dantaparimāṇā dantamūle
-                        yasa tuṇḍāḥ kaṇṭhahṛdayanetravartmmaklomanāḍīṣu maṇḍalasajñāḥ | +                            ekaikaḥ | kākalake sāyāñ caikkekaḥ | dvau dvauvartmmamaṇḍala yor 
-                        srotaśṅgāṭakeu śaṃkhāvartāḥ || teṣāṃ mabhir evākṛtayaḥ prāyeṇa +                            nnetrāśritau | gaṇḍakarṇṇaśaṃkheṣv ekaikaḥ | dvau hanusaṃdhī 
-                        vyākhyātāḥ || </l>+                            dvāvupariṣṭād bhuvau śaṃkhayoś ca pañca śiraḥ kapāleṣv eko mūrddhri | </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.26]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.28"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.27"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.28</label> +                        <lta ete saṃdhayoṣṭavidhā bhavanti tad yathā 
-                        <caesura/> +                            korodūkhalasāmudgaprataratūnasīvanī vāyasatuṇḍamaṇḍalaśakhāvartāḥ | 
-                         bhavati cātra || +                            teṣām aṅgulimaṇivandhagulphajānukūrppareṣu korāḥ saṃdhayaḥ | 
-                        <caesura/> +                            kakṣavakṣaṇadaśaneṣū dūkhalasaṃjñā | aṃsam pīṭhagudabhaganitamveṣu 
-                         asnthāṃ tu saṃdhayo hy ete kevalaṃ parikīrtitāḥ | +                            sāmudrāḥ | grīvāpṛṣṭhavaṃśeṣu pratarāḥ | śiraḥ kaṭīkapāleṣu tūna sīvanī 
-                        <caesura/> +                            saṃjñāḥ | hanvorūbhayatas tu vāyasa tuṇḍāḥ | 
-                         peśīsnāyusirāātu sandhisakhyān na vidyate || </l>+                            kaṇṭhahṛdayanetravartmmaklomanāḍīṣu maṇḍalasaāḥ | srotaśṛṅgāṭakeṣu 
 +                            śaṃkhāvartāḥ || teṣāṃ nāmabhir evākṛtayaḥ prāyeṇa vyākhyātāḥ || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.27]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.29"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.28"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.29</label+                        <lbhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         nava snāyu śatāni bhavanti | teṣāṃ śākhāsu ṣaṭ chatāni | dve śate triśac +                             asnthāṃ tu saṃdhayo hy ete kevalaṃ parikīrtitāḥ | 
-                        ca koṣṭhe grīvāyāṃ pratyurdhvaṃ saptatiḥ | ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ +                            <caesura/> 
-                        ṣaṭnicitāni triṃśac ca | tāvatya eva talakūrccagulpheṣu tāvatya eva +                             peśīsnāyusirāān tu sandhisaṃkhyān na vidyate || </l> 
-                        jaṅghāyāṃ | daśa jānuni | catvāriṃśadūrvvāḥ | daśavakṣaṇe | pañcāśat chatam +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.28]</trailer> 
-                        evam ekasmin sakchini bhavanti | etena itarasakthi vahū vyākhyātau || ṣaṣṭiḥ +                    </lg>
-                        kaṭyāḥ pṛṣṭhetvaśītiḥ | pārśvayoḥ | ṣaṣṭiḥ | urasi triṃśat | ṣaṭtriṃśad +
-                        grīvāyāṃ | mūrddhri catustriṃśat | eva navasnāyuśatāni vyākhyātāni bhavanti +
-                        | mahāsnāyuṣu kaṇḍareti saṃjñā || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.5.30"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.29"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.30</label> +                        <lnava snāyu śatāni bhavanti | teṣāṃ śākhāsu ṣaṭ chatāni | dve śate 
-                        <caesura/> +                            triṃśac ca koṣṭhe grīvāyāṃ pratyurdhvaṃ saptatiḥ | ekaikasyāṃ 
-                         bhavanti cātra ślokāḥ || caturvvidhāni snāyūni nāsateṣān nibodha me +                            pādāṅgulyāṃ ṣaṭnicitāni triṃśac ca | tāvatya eva talakūrccagulpheṣu 
-                        <caesura/> +                            tāvatya eva jaṅghāyāṃ | daśa jānuni | catvāriṃśadūrvvāḥ | daśavaṃkaṇe | 
-                         pratānavanti vṛtāni susirāṇi pṛthūni ca || </l>+                            pañcāśat chatam evam ekasmin sakchini bhavanti etena itarasakthi vahū 
 +                            vyākhyātau || ṣaṣṭiḥ kaṭyāḥ pṛṣṭhetvaśītiḥ | pārśvayoḥ | ṣaṣṭiḥ | urasi 
 +                            triṃśat | ṣaṭtriṃśad grīvāyāṃ | mūrddhri catustriṃśat | eva 
 +                            navasnāyuśatāni vyākhyātāni bhavanti | mahāsnāyuṣu kaṇḍareti saṃjñā || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.29]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.31"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.30"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.31</label> +                        <lbhavanti cātra ślokāḥ || caturvvidhāni snāyūni nāsateṣān nibodha me 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         pratānavanti śākhāsu sarvvasaṃdhiu cāpy atha +                             pratānavanti vṛtāni susirāṇi pṛthūni ca || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.30]</trailer> 
-                         vṛtāni kaṇḍarāḥ sarvvā vijñeyā kuśalair iha || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.32"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.31"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.32</label+                        <l> pratānavanti śākhāsu sarvvasaṃdhiṣu cāpy atha | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         āmapakvāsayānteṣu susirāṇi pṛthūni ca | +                             vṛtāni kaṇḍarāḥ sarvvā vijñeyā kuśalair iha || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.31]</trailer
-                         pārśvorasi tathā pṛṣṭhe pṛthūlāni śiraś ca || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.33"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.32"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.33</label+                        <l> āmapakvāsayānteṣu susirāṇi pṛthūni ca | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         naur yathā phalakās tīrṇṇā vandhanair vahubhir yutāḥ | +                             pārśvorasi tathā pṛṣṭhe pṛthūlāni śiraś ca || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.32]</trailer
-                         bhaved bhārasahā dṛḍhasandhisamāśritāḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.34"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.33"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.34</label+                        <l> naur yathā phalakās tīrṇṇā vandhanair vahubhir yutāḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         eva, eva śarīresmin yāvantaḥ sandhayaḥ smṛtāḥ | +                             bhaved bhārasahā dṛḍhasandhisamāśritāḥ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.33]</trailer
-                         snāyubhir vvahubhir vvaddāstena bhārasahāḥ smṛtā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.35"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.34"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.35</label+                        <l> eva, eva śarīresmin yāvantaḥ sandhayaḥ smṛtāḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         na hy asthīni na peśyo vā na sirā na ca sandhayaḥ | +                             snāyubhir vvahubhir vvaddāstena bhārasahāḥ smṛtā || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.34]</trailer
-                         vyāpāditās tathā hanyur yathā snāyūni dehināṃ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.36"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.35"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.36</label+                        <l> na hy asthīni na peśyo vā na sirā na ca sandhayaḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         yaḥ snāyūni vijānāni sa vāhyāsyantarāṇi ca | +                             vyāpāditās tathā hanyur yathā snāyūni dehināṃ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.35]</trailer
-                         sa guḍhāṃ śalyamudvarntun dehāc chakroti mānavaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.37"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.36"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.37</label> +                        <lyaḥ snāni vijānāni sa hyāsyantarāṇca | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         pañca peśīśatāni tāsāñ ca catvāt iṃ śaktāni śākhāsu | koṣṭhe ṣaṣṭhiḥ | +                             sa guḍhāṃ śalyamudvarntun dehāc chakroti mānavaḥ || </l> 
-                        grīyāṃ pratyurddhañ catvāriṃśat || ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ tisrastisrastāḥ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.36]</trailer> 
-                        pañcadaśa | pañcadaśaprapede pādopari | kurccasanniviṣṭās tāvantya eva | +                    </lg>
-                        daśagulphatalayoḥ | gulphajānvontare viṃśatiḥ | pañca jānini | ūrvoddaśa | +
-                        vaṃkṣae daśa | śatam ekasmin sakthini bhavantye na itara sakthi vāhū ca +
-                        vyākhyātau || ekā meḍhra sevanyāṃ | apare dve vṛṣaśayoḥ | gude tisraḥ +
-                        sphicoś ca pañca pañca | dve basti śirasi | saptodare nābhyām ekā | +
-                        pṛṣṭhorddhasaṃniviṣṭāḥ pañca pañca dīrghāḥ | pārśvayor daśa | dve vakṣasi | +
-                        akṣakāṃ saṃpratisamaṃtāt sapta | dve hṛdyāmāsaye | ekābhyantarataḥ koṣṭhe | +
-                        grīvāyāñ ca tasra | ekaikā galakālayoḥ | dve tāluni | jihvāyāṃ ṣaṭ | dve +
-                        joṣṭhayoḥ | nāsāyāṃ dve | gaṇḍayoś catasraś catasraḥ | netrayor ddha +
-                        karṇṇayor dve | catasro lalāṭe | ṣaṭ chirasīti | tāny etāni pañca peśīśatāni +
-                        puṃsām bhavanti | </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.5.38"/>+                    <lg xml:id="SS.3.5.37"
 +                        <l> pañca peśīśatāni tāsāñ ca catvāt iṃ śaktāni śākhāsu | koṣṭhe ṣaṣṭhiḥ | 
 +                            grīvāyāṃ pratyurddhañ catvāriṃśat || ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ 
 +                            tisrastisrastāḥ pañcadaśa | pañcadaśaprapede pādopari | 
 +                            kurccasanniviṣṭās tāvantya eva | daśagulphatalayoḥ | gulphajānvontare 
 +                            viṃśatiḥ | pañca jānini | ūrvoddaśa | vaṃkṣaṇe daśa | śatam ekasmin 
 +                            sakthini bhavantye na itara sakthi vāhū ca vyākhyātau || ekā meḍhra 
 +                            sevanyāṃ | apare dve vṛṣaśayoḥ | gude tisraḥ | sphicoś ca pañca pañca | 
 +                            dve basti śirasi | saptodare nābhyām ekā | pṛṣṭhorddhasaṃniviṣṭāḥ pañca 
 +                            pañca dīrghāḥ | pārśvayor daśa | dve vakṣasi | akṣakāṃ saṃpratisamaṃtāt 
 +                            sapta | dve hṛdyāmāsaye | ekābhyantarataḥ koṣṭhe | grīvāyāñ ca tasra | 
 +                            ekaikā galakālayoḥ | dve tāluni | jihvāyāṃ ṣaṭ | dve joṣṭhayoḥ | nāsāyāṃ 
 +                            dve | gaṇḍayoś catasraś catasraḥ | netrayor ddha | karṇṇayor dve | 
 +                            catasro lalāṭe | ṣaṭ chirasīti | tāny etāni pañca peśīśatāni puṃsām 
 +                            bhavanti | </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.37]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.39"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.38"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.39</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         strīṇāñ caturddaśāsyadhikā | daśa tāsāṃ stanayor ekaikasmin pañca pañca | +
-                        yauvane tāsāṃ parivṛddhir bhavati | apatyapathe catasras tāsāṃ dve prasṛte +
-                        'bhyantarataḥ | dve mukhāsrite ca | vṛtte dve garbham āśritāḥ | tisraḥ +
-                        śukrār bhavaḥ praveśinyaḥ | tisra eva garbhaśayyāyāṃ yatra garbhas tiṣṭhati +
-                        | </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.5.40"/>+                    <lg xml:id="SS.3.5.39"
 +                        <l> strīṇāñ caturddaśāsyadhikā | daśa tāsāṃ stanayor ekaikasmin pañca pañca 
 +                            | yauvane tāsāṃ parivṛddhir bhavati | apatyapathe catasras tāsāṃ dve 
 +                            prasṛte 'bhyantarataḥ | dve mukhāsrite ca | vṛtte dve garbham āśritāḥ | 
 +                            tisraḥ śukrār bhavaḥ praveśinyaḥ | tisra eva garbhaśayyāyāṃ yatra 
 +                            garbhas tiṣṭhati | </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.39]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.41"/>+                    <lg xml:id="SS.3.5.40"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.42"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.41"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.42</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         marmmasirādhamanīsrotasām anyatra vibhāgaḥ | </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.5.43"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.42"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.43</label+                        <l> marmmasirādhamanīsrotasām anyatra vibhāgaḥ | </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.42]</trailer
-                         bhavati cātra || +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         śaṃkhanābhyo kṛtir yonis trir āvartā prakīrtitā | +
-                        <caesura/> +
-                         tasyās tṛtīye tv āvarte garbhaśayyā pratiṣṭhitā || </l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.5.44"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.43"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.44</label+                        <lbhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yathā rohitamatsyasya mukham bhavati rūpataḥ +                             śaṃkhanābhyo kṛtir yonis trir āvartā prakīrtitā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tat sthānañ ca yathārūpaṃ garbhaśayyām vidur budhā || </l>+                             tasyās tṛtīye tv āvarte garbhaśayyā pratiṣṭhitā || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.43]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.45"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.44"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.45</label+                        <l> yathā rohitamatsyasya mukham bhavati rūpataḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         ābhugno 'bhimukhaḥ śete garbbho garbbhāśaye striyāḥ | +                             tat sthānañ ca yathārūpaṃ garbhaśayyām vidur budhā || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.44]</trailer
-                         sa yoniṃ yāti śirasā svabhāvāt prasavam prati || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.46"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.45"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.46</label+                        <l> ābhugno 'bhimukhaḥ śete garbbho garbbhāśaye striyāḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         tvakparyantasya dehasya yo 'yam aṅgaviniścayaḥ | +                             sa yoniṃ yāti śirasā svabhāvāt prasavam prati || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.45]</trailer
-                         śalyajñānād ṛte nāyaṃ varṇyate 'ṅgeṣu keṣucit || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.47"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.46"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.47</label+                        <l> tvakparyantasya dehasya yo 'yam aṅgaviniścayaḥ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         tasmān niḥsaṃśayaṃ jñānaṃ śalya harttābhivāñcchatā | +                             śalyajñānād ṛte nāyaṃ varṇyate 'ṅgeṣu keṣucit || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.46]</trailer
-                         dhāvayitvā mṛtaṃ samyag draṣṭavyo 'ṅgaviniścayaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.48"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.47"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.48</label+                        <l> tasmān niḥsaṃśayaṃ jñānaṃ śalya harttābhivāñcchatā | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         pratyakṣato hi yad dṛṣṭaṃ śāstradṛṣṭañ ca yad bhavet | +                             dhāvayitvā mṛtaṃ samyag draṣṭavyo 'ṅgaviniścayaḥ || </l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.47]</trailer
-                         samāgatan tad ubhayam bhūyo jñānam vivarddhayet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.5.49"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.48"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.49</label> +                        <lpratyakato hi yad dṣṭaṃ śāstradṣṭañ ca yad bhavet | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tasmāt samastagātram avihatam adīrghavyādhipīḍitaṃ puruam apahtyāpagāyā +                             samāgatan tad ubhayam bhūyo jñānam vivarddhayet || </l> 
-                        | vibaddhaṃ muñjabalvajaiḥ pañjarastham aprakāśe deśe kothayet | samyak +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed3.5.48]</trailer
-                        prakuthitañ coddhṛtyāyatadehaṃ ktvośīra<pc> </pc>tṛṇa<pc +                    </lg>
-                            </pc>veṇu<pc> </pc>kurccādīnām anyatamena śanaiḥ śanair eva ghṛṣya +
-                        tvagādīn sarvvān eva bāhyābhyantarān aṅgapratyaṅgaviśeṣān yathoktān +
-                        upalakṣayec cakṣuṣā ||<anchor n="SS.3.5.49-n1"/> +
-                    </l+
-                    <ab corresp="#SS.3.5.49" type="apparatus"+
-                        <list type="Notes"> +
-                            <item corresp="#SS.3.5.49-n1" xml:lang="en">On <foreign xml:lang="sa" +
-                                    >ghṛṣya</foreign> for <foreign xml:lang="sa">ghṛṣṭvā</foreign>, +
-                                see Oberlies (2003): 9.7.2 (p283).</item> +
-                        </list+
-                    </ab>+
  
-                    <xml:id="SS.3.5.50"> +                    <lg xml:id="SS.3.5.49"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.50</label> +                        <l> tasmāt samastagātram avihatam adīrghavyādhipīḍitaṃ puruṣam 
-                        <caesura/> +                            apahṛtyāpagāyāṃ | vibaddhaṃ muñjabalvajaiḥ pañjarastham aprakāśe deśe 
-                         ślokau || +                            kothayet | samyak prakuthitañ coddhṛtyāyatadehaṃ kṛtvośīra<pc 
-                        <caesura/> +                                > </pc>tṛṇa<pc> </pc>veṇu<pc> </pc>kurccādīnām anyatamena śanaiḥ 
-                         na śakyañ cakuṣā drauṃ saukmyāsaukṣmyataraṃ viduḥ +                            śanair eva ghṛya tvagādīn sarvvān eva bāhyābhyantarān 
-                        <caesura/> +                            aṅgapratyaṅgaviśeṣān yathoktān upalakṣayec cakṣuṣā ||<anchor 
-                         dṛśyate jñānacakṣurbhis tapaś cakṣurbhir eva vā || </l>+                                xml:id="SS.3.5.49-n1"/> 
 +                        </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.49]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.5.51"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.5.51</label> 
-                        <caesura/> 
-                         śarīre cāpi śāstre ca dṛṣṭārthas tu viśāradaḥ | 
-                        <caesura/> 
-                         dṛṣṭaśrutābhyāṃ sandehaṃ vyapohyārabhate kriyām iti || || </l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.5.trailer"> iti śārīre pañcamo dhyāyaḥ || || </p>+                    <lg xml:id="SS.3.5.50"> 
 +                        <l> ślokau || 
 +                            <caesura/> 
 +                             na śakyañ cakṣuṣā draṣṭuṃ saukṣmyāsaukṣmyataraṃ viduḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             dṛśyate jñānacakṣurbhis tapaś cakṣurbhir eva vā || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.50]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.5.51"> 
 +                        <l> śarīre cāpi śāstre ca dṛṣṭārthas tu viśāradaḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             dṛṣṭaśrutābhyāṃ sandehaṃ vyapohyārabhate kriyām iti || || </l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.5.51]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.5.trailer"><l> iti śārīre pañcamo dhyāyaḥ || || </l></lg>
  
                 </div>                 </div>
Line 2775: Line 2506:
                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.1</label> +                        <l> athātaḥ pratyekamarmmanirddeśaṃ śārīram vyākhyāsyāmaḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.1]</trailer> 
-                         athātaḥ pratyekamarmmanirddeśaṃ śārīram vyākhyāsyāmaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.2"/>+                    <lg xml:id="SS.3.6.2"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.3</label> +                        <l> saptottaram marmmaśataṃ | tāni pañcavidhāni marmmāṇi bhavanti | tad 
-                        <caesura/> +                            yathā | māṃsamarmmāṇi | śirāmarmmāṇi | snāyumarmmāṇi, asthimarmmāṇi | 
-                         saptottaram marmmaśataṃ | tāni pañcavidhāni marmmāṇi bhavanti | tad yathā | +                            sandhimarmmāṇi | na khalu māṃsaśirāsnāyvasthisandhivyatirekeṇānyāni 
-                        māṃsamarmmāṇi | śirāmarmmāṇi | snāyumarmmāṇi, asthimarmmāṇi | sandhimarmmāṇi +                            marmmāṇi bhavanti || yasmān nopalabhyante || </l
-                        | na khalu māṃsaśirāsnāyvasthisandhivyatirekeṇānyāni marmmāṇi bhavanti || +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.3]</trailer> 
-                        yasmān nopalabhyante || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.4"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.4</label> +                        <l> tatraikādaśa māṃsamarmmāṇi, ekacatvāriṃśac chirāmarmmāṇi | saptāviṃśatiḥ 
-                        <caesura/> +                            snāyumarmmāṇi | aṣṭāv asthimarmmāṇi | viṃśatiḥ sandhimarmmāṇīti | tad 
-                         tatraikādaśa māṃsamarmmāṇi, ekacatvāriṃśac chirāmarmmāṇi | saptāviṃśatiḥ +                            etat saptottaram marmmaśataṃ || </l
-                        snāyumarmmāṇi | aṣṭāv asthimarmmāṇi | viṃśatiḥ sandhimarmmāṇīti | tad etat +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.4]</trailer> 
-                        saptottaram marmmaśataṃ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.5"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.5"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.5</label> +                        <l> eṣām ekādaśaikasmin sakthini bhavanti | etenetarasakthi bāhū ca 
-                        <caesura/> +                            vyākhyātau ca bhavataḥ | udarorasor ddvādaśa | caturddaśa pṛṣṭhe | 
-                         eṣām ekādaśaikasmin sakthini bhavanti | etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātau +                            grīvāyām pratyūrddhvaṃ saptatriṃśat | </l
-                        ca bhavataḥ | udarorasor ddvādaśa | caturddaśa pṛṣṭhe | grīvāyām +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.5]</trailer> 
-                        pratyūrddhvaṃ saptatriṃśat | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.6"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.6"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.6</label> +                        <l> tatra sakthimarmmāṇi | 
-                        <caesura/> +                            kṣipratalahṛdayakurccakūrccaśirogulphendrabastijānuścāṇyūrvīlohitākṣāṇi 
-                         tatra sakthimarmmāṇi | +                            ciṭipañ ceti | etenetaratsakthibāhū vyākhyātau || udarorasos tu marmmāṇy 
-                        kṣipratalahṛdayakurccakūrccaśirogulphendrabastijānuścāṇyūrvīlohitākṣāṇi +                            anuvyākhyāsyāmaḥ || gudo bastir nnābhir hṛdayaṃ stanamūle stanalohite 
-                        ciṭipañ ceti | etenetaratsakthibāhū vyākhyātau || udarorasos tu marmmāṇy +                            apālāye apastambhe ceti || pṛṣṭhamarmmāṇi tu | kaṭīkataruṇa | 
-                        anuvyākhyāsyāmaḥ || gudo bastir nnābhir hṛdayaṃ stanamūle stanalohite +                            kukundaranitambe pārśvasandhibṛhatyaṃsaphalakrakanyāsau ceti || jatruṇa 
-                        apālāye apastambhe ceti || pṛṣṭhamarmmāṇi tu | kaṭīkataruṇa | +                            ūrdhvaṃ catasro dhamanyo ṣṭau mātṛkāḥ | dve kṛkāṭike | dve vidhure | dve 
-                        kukundaranitambe pārśvasandhibṛhatyaṃsaphalakrakanyāsau ceti || jatruṇa +                            phaṇe | dvāv apāṅgau | dvau śaṃkhau | dvāv āvartau | dvāv utkṣepau | ekā 
-                        ūrdhvaṃ catasro dhamanyo ṣṭau mātṛkāḥ | dve kṛkāṭike | dve vidhure | dve +                            sthapaṇī | pañca sīmantāḥ | catvāri śṛṅgāṭakānyeko 'dhipatir iti || </l
-                        phaṇe | dvāv apāṅgau | dvau śaṃkhau | dvāv āvartau | dvāv utkṣepau | ekā +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.6]</trailer> 
-                        sthapaṇī | pañca sīmantāḥ | catvāri śṛṅgāṭakānyeko 'dhipatir iti || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.7"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.7"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.7</label> +                        <l> tatra talahṛdayendrabastigudastanarohitāni | māṃsamarmmāṇi | nīladhamanī 
-                        <caesura/> +                            | mātṛkā sirāḥ 
-                         tatra talahṛdayendrabastigudastanarohitāni | māṃsamarmmāṇi | nīladhamanī | +                            śṛṅgāṭakāpāṅgasthapaṇīphaṇastanamūlāpalāpāpastambhahṛdayanābhipārśvasandhibṛhatīlohitākṣāṇy 
-                        mātṛkā sirāḥ +                            ūrvvyās sirāmarmmāṇi | ciṭipakakṣadharakurccaḥ | kūrccaśirobastikukṣāṇy 
-                        śṛṅgāṭakāpāṅgasthapaṇīphaṇastanamūlāpalāpāpastambhahṛdayanābhipārśvasandhibṛhatīlohitākṣāṇy +                            ansavidhurotkṣepāḥ snāyumarmmāṇi | kaṭīkataruṇanitambānsaphalakaśaṃkhāny 
-                        ūrvvyās sirāmarmmāṇi | ciṭipakakṣadharakurccaḥ | kūrccaśirobastikukṣāṇy +                            asthimarmmāṇi | 
-                        ansavidhurotkṣepāḥ snāyumarmmāṇi | kaṭīkataruṇanitambānsaphalakaśaṃkhāny +                            jānukurpparasīmantā'dhipatigulphamaṇibandhakukundarāvarttakṛkāṭikāś ceti 
-                        asthimarmmāṇi | +                            sandhimarmmāṇi || </l
-                        jānukurpparasīmantā'dhipatigulphamaṇibandhakukundarāvarttakṛkāṭikāś ceti | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.7]</trailer> 
-                        sandhimarmmāṇi || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.8</label> +                        <l> tāny etāni marmmāṇi pañcavidhāni bhavanti || tad yathā | 
-                        <caesura/> +                            sadyaḥprāṇaharāṇi | kālāntaraprāṇaharāṇi | viśalyaghnāni | 
-                         tāny etāni marmmāṇi pañcavidhāni bhavanti || tad yathā | sadyaḥprāṇaharāṇi +                            vaikalyakarāṇi | rujākarāṇi ceti || tatra sadyaḥprāṇaharāṇy 
-                        | kālāntaraprāṇaharāṇi | viśalyaghnāni | vaikalyakarāṇi | rujākarāṇi ceti || +                            ekonaviṃśatiḥ | kālāntaraprāṇaharāṇi trayastriṃśat | viśalyaghnāni trīṇi 
-                        tatra sadyaḥprāṇaharāṇy ekonaviṃśatiḥ | kālāntaraprāṇaharāṇi trayastriṃśat | +                            | catuścatvāriṃśad vaikalyakarāṇi | aṣṭau rujākarāṇīti || </l
-                        viśalyaghnāni trīṇi | catuścatvāriṃśad vaikalyakarāṇi | aṣṭau rujākarāṇīti +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.8]</trailer> 
-                        || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.9"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.9</label> +                        <l> bhavanti cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavanti cātra || +                             śṛṅgāṭakāny adhipatiḥ śaṃkhau kaṇṭhasirā gudaḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         śṛṅgāṭakāny adhipatiḥ śaṃkhau kaṇṭhasirā gudaḥ | +                             hṛdbasti saha vai nābhyāṃ ghnanti sadyo hatāni tu || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.9]</trailer> 
-                         hṛdbasti saha vai nābhyāṃ ghnanti sadyo hatāni tu || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.10"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.10</label> +                        <l> vakṣomarmmāṇi sīmantās talaḥ kṣiprendrabastayaḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         vakṣomarmmāṇi sīmantās talaḥ kṣiprendrabastayaḥ | +                             kaṭīkataruṇe sandhī pārśvajo bṛhatī ca ye || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.10]</trailer> 
-                         kaṭīkataruṇe sandhī pārśvajo bṛhatī ca ye || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.11"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.11"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.11</label> +                        <l> nitambāv iti caitāni kālāntaraharāṇi tu | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         nitambāv iti caitāni kālāntaraharāṇi tu | +                             utkṣepau sthapaṇī caiva<metamark function="yati">,</metamark> 
-                        <caesura/> +                            viśalyaghnāni nirddiśet || </l
-                         utkṣepau sthapaṇī caiva<metamark function="yati">,</metamark> viśalyaghnāni +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.11]</trailer> 
-                        nirddiśet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.12"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.12</label> +                        <l> lohitākṣaś ca jānūrvvīkurccāciṭipakurpparā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         lohitākṣaś ca jānūrvvīkurccāciṭipakurpparā | +                             kukundare kakṣadhare vidhure sakṛkāṭike || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.12]</trailer> 
-                         kukundare kakṣadhare vidhure sakṛkāṭike || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.13"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.13"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.13</label> +                        <l> ansānsaphalakāpāṅge<metamark function="yati">,</metamark> nīle manye 
-                        <caesura/> +                            phaṇe tathā | 
-                         ansānsaphalakāpāṅge<metamark function="yati">,</metamark> nīle manye phaṇe +                            <caesura/> 
-                        tathā | +                             vaikalyakaraṇāny āhu<metamark function="yati">,</metamark>r āvarttau 
-                        <caesura/> +                            dvau tathaiva ca || </l
-                         vaikalyakaraṇāny āhu<metamark function="yati">,</metamark>r āvarttau dvau +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.13]</trailer> 
-                        tathaiva ca || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.14"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.14"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.14</label> +                        <l> gulphau dvau maṇibandhau dvau dve dve kurccaśirāṃsi ca | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         gulphau dvau maṇibandhau dvau dve dve kurccaśirāṃsi ca | +                             rujākarāṇi jānīyād aṣṭāv etāni buddhimān || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         rujākarāṇi jānīyād aṣṭāv etāni buddhimān || +                             pañcoktāni vikalpāni marmmaṇāṃ karmmaṇām pṛthak || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.14]</trailer> 
-                         pañcoktāni vikalpāni marmmaṇāṃ karmmaṇām pṛthak || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.15"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.15"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.15</label> +                        <l> marmmāṇi nāma māṃsasirāsnāyvasthisandhisannipātāḥ | teṣu svabhāvata eva 
-                        <caesura/> +                            prāṇās tiṣṭhanti | marmmasv abhihatās tāṃs tān bhāvān āpadyante || </l
-                         marmmāṇi nāma māṃsasirāsnāyvasthisandhisannipātāḥ | teṣu svabhāvata eva +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.15]</trailer> 
-                        prāṇās tiṣṭhanti | marmmasv abhihatās tāṃs tān bhāvān āpadyante || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.16"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.16"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.16</label> +                        <l> tatra sadyaḥprāṇaharāṇi | āgneyāni | agniguṇeṣu kṣīṇeṣv āyuḥ kṣapayanti 
-                        <caesura/> +                            | viśalyaghnāni vāyavīyāni śastramukhāvaruddho yāvad atra vāyus tiṣṭhati 
-                         tatra sadyaḥprāṇaharāṇi | āgneyāni | agniguṇeṣu kṣīṇeṣv āyuḥ kṣapayanti | +                            tāvaj jīvaty uddhṛtamātre tu śalye | marmmasthānāśrayo vāyur nniṣkrāmati 
-                        viśalyaghnāni vāyavīyāni śastramukhāvaruddho yāvad atra vāyus tiṣṭhati tāvaj +                            | tasmāt saśalyo jīvaty uddhṛtaśalyo mriyate | vaikalyakarāṇi | saumyāni 
-                        jīvaty uddhṛtamātre tu śalye | marmmasthānāśrayo vāyur nniṣkrāmati | tasmāt +                            | somo hi śaityāt sthiratvāc ca prāṇāvalambanaṃ karoti | rujākarāṇi | 
-                        saśalyo jīvaty uddhṛtaśalyo mriyate | vaikalyakarāṇi | saumyāni | somo hi +                            agnimārutabhūyiṣṭhāni viśeṣeṇa tau rujākarau pāñcabhautikīñ ca rujām 
-                        śaityāt sthiratvāc ca prāṇāvalambanaṃ karoti | rujākarāṇi | +                            apare tv āhuḥ | </l
-                        agnimārutabhūyiṣṭhāni viśeṣeṇa tau rujākarau pāñcabhautikīñ ca rujām apare +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.16]</trailer> 
-                        tv āhuḥ | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.17"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.17"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.17</label> +                        <l> kecid āhur mmāṃsādīnāṃ samastānāṃ samṛddhānāñ ca samavāyāt | 
-                        <caesura/> +                            sadyaḥprāṇaharāṇi | ekahīnānām alpānāñ ca samavāyakālāntaraprāṇaharāṇi | 
-                         kecid āhur mmāṃsādīnāṃ samastānāṃ samṛddhānāñ ca samavāyāt | +                            dvihīnānāṃ tu viśalyaprāṇaharāṇi | trihīnānān tu vaiguṇyakarāṇi | 
-                        sadyaḥprāṇaharāṇi | ekahīnānām alpānāñ ca samavāyakālāntaraprāṇaharāṇi | +                            ekasminn eva rujākarāṇīti || yataś caivamato sthimarmmasv api kṣateṣu 
-                        dvihīnānāṃ tu viśalyaprāṇaharāṇi | trihīnānān tu vaiguṇyakarāṇi | ekasminn +                            śoṇitāgamanam bhavati || </l
-                        eva rujākarāṇīti || yataś caivamato sthimarmmasv api kṣateṣu śoṇitāgamanam +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.17]</trailer> 
-                        bhavati || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.18"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.18"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.18</label> +                        <l> bhavanti cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavanti cātra || +                             caturvvidhā yās tu sirāḥ śarīre<metamark function="yati">,</metamark> 
-                        <caesura/> +                            prāyeṇa tā marmmasu sanniviṣṭāḥ | 
-                         caturvvidhā yās tu sirāḥ śarīre<metamark function="yati">,</metamark> +                            <caesura/> 
-                        prāyeṇa tā marmmasu sanniviṣṭāḥ | +                             snāyvasthimāṃsāni tathaiva sandhī<metamark function="yati">,</metamark> 
-                        <caesura/> +                            santarppayantyopacayanti dehaṃ ||</l
-                         snāyvasthimāṃsāni tathaiva sandhī<metamark function="yati">,</metamark> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.18]</trailer> 
-                        santarppayantyopacayanti dehaṃ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.19"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.19"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.19</label> +                        <l> tataḥ kṣate marmmaṇi tāḥ pravṛddhaḥ samantato vāyur abhistṛṇoti | 
-                        <caesura/> +                            vivarddhamānas tu sa mātariśvā rujāḥ sutīvrāḥ pratanoti kāye || </l
-                         tataḥ kṣate marmmaṇi tāḥ pravṛddhaḥ samantato vāyur abhistṛṇoti | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.19]</trailer> 
-                        vivarddhamānas tu sa mātariśvā rujāḥ sutīvrāḥ pratanoti kāye || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.20"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.20"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.20</label> +                        <l> rujābhibhūtas tu tataḥ śarīraṃ<metamark function="yati">,</metamark> 
-                        <caesura/> +                            pralīyate naśyati cāsya saṃjñā || </l
-                         rujābhibhūtas tu tataḥ śarīraṃ<metamark function="yati">,</metamark> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.20]</trailer> 
-                        pralīyate naśyati cāsya saṃjñā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.21"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.21"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.21</label+                        <l> etena śeṣaṃ vyākhyātaṃ || </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.21]</trailer
-                         etena śeṣaṃ vyākhyātaṃ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.22"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.22"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.22</label> +                        <l> tatra sadyaḥprāṇaharam ante viddhaṃ kālāntareṇa mārayati | 
-                        <caesura/> +                            kālāntaraprāṇaharam ante viddhaṃ vaikalyakaram bhavati | viśalyaghnañ ca 
-                         tatra sadyaḥprāṇaharam ante viddhaṃ kālāntareṇa mārayati | +                            vaikalyakaram bhavati | nānātīvrāṃ vedanāñ janayaṃti | vaikalyakaraṃ 
-                        kālāntaraprāṇaharam ante viddhaṃ vaikalyakaram bhavati | viśalyaghnañ ca +                            kālāntareṇa kleśayati | rujām vā karoti rujākaraṃ cālpavedanāṃ karoti 
-                        vaikalyakaram bhavati | nānātīvrāṃ vedanāñ janayaṃti | vaikalyakaraṃ +                            |</l
-                        kālāntareṇa kleśayati | rujām vā karoti rujākaraṃ cālpavedanāṃ karoti |</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.22]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.23"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.23"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.23</label> +                        <l> tatra sadyaḥprāṇaharāṇi saptarātrābhyantarāt mārayanti | 
-                        <caesura/> +                            kālāntaraprāṇaharāṇi pakṣāt māsād vā | teṣv api tu kṣiprāṇi kadācid āśu 
-                         tatra sadyaḥprāṇaharāṇi saptarātrābhyantarāt mārayanti | +                            mārayanti | viśalyaprāṇaharāṇi <unclear cert="unknown" reason="faded" 
-                        kālāntaraprāṇaharāṇi pakṣāt māsād vā | teṣv api tu kṣiprāṇi kadācid āśu +                                >vaikalyakarāṇi ca kadācid atyabhi</unclear>hatāni mārayanti || </l
-                        mārayanti | viśalyaprāṇaharāṇi <unclear cert="unknown" reason="faded" +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.23]</trailer> 
-                            >vaikalyakarāṇi ca kadācid atyabhi</unclear>hatāni mārayanti || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.24"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.24"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.24</label> +                        <l> uta ūrdhvaṃ sakthimarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra 
-                        <caesura/> +                            pādasyāṅguṣṭhāṅgulyor mmadhye kṣipraṃ nāma marma <gap n="9" 
-                         uta ūrdhvaṃ sakthimarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra pādasyāṅguṣṭhāṅgulyor +                                reason="faded" unit="char"/> madhyamāṅgulim anupūrvveṇa madhye 
-                        mmadhye kṣipraṃ nāma marma <gap n="9" reason="faded" unit="char"/> +                            pādatalasya talahṛdayan nāma marmma tatra rujāyām maraṇaṃ | 
-                        madhyamāṅgulim anupūrvveṇa madhye pādatalasya talahṛdayan nāma marmma tatra +                                kṣipratyopariṣṭā<unclear reason="faded">d aṅgulam ubhayataḥ kūrcco 
-                        rujāyām maraṇaṃ | kṣipratyopariṣṭā<unclear reason="faded">d aṅgulam +                                nāma | <gap n="7" reason="faded" unit="char"/></unclear>ṇavepane 
-                            ubhayataḥ kūrcco nāma | <gap n="7" reason="faded" unit="char" +                            bhavataḥ | gulphasandher adhaḥ kūrccaśiro nāma tatra rujāśophau bhavataḥ 
-                            /></unclear>ṇavepane bhavataḥ | gulphasandher adhaḥ kūrccaśiro nāma +                            || pādajaṅghayos tu sandhāne gulpho nāma tatra <unclear reason="faded" 
-                        tatra rujāśophau bhavataḥ || pādajaṅghayos tu sandhāne gulpho nāma tatra +                                >rukastabdhasakthitā ca kuṇatā vā<gap n="2" reason="faded" 
-                            <unclear reason="faded">rukastabdhasakthitā ca kuṇatā vā<gap n="2" +                                    unit="char"/></unclear> pārṣṇim prati jaṅghāmadhyendrabastir 
-                                reason="faded" unit="char"/></unclear> pārṣṇim prati +                            nnāma marmma tatra śoṇitakṣaye maraṇaṃ | jaṅghorvvoḥ sandhāne jānur 
-                        jaṅghāmadhyendrabastir nnāma marmma tatra śoṇitakṣaye maraṇaṃ | jaṅghorvvoḥ +                            nnāma tatra khañjatā bhavati | <unclear reason="faded">jānos tryaṅgulād 
-                        sandhāne jānur nnāma tatra khañjatā bhavati | <unclear reason="faded">jānos +                                    ūrddhva<gap n="5" reason="faded" unit="char"/></unclear>ṇir 
-                            tryaṅgulād ūrddhva<gap n="5" reason="faded" unit="char"/></unclear>ṇir +                            nnāma marmma tatra śophābhivṛddhiḥ stabdhasakthitā ca | ūrūmadhye ūrvvī 
-                        nnāma marmma tatra śophābhivṛddhiḥ stabdhasakthitā ca | ūrūmadhye ūrvvī nāma +                            nāma marmma tatra śoṇitakṣayāt sakthiśoṣaḥ | ūrvvyās <unclear 
-                        marmma tatra śoṇitakṣayāt sakthiśoṣaḥ | ūrvvyās <unclear reason="faded" +                                reason="faded">tūrdhvam adho vaṃkṣaṇasa<gap n="4" reason="faded" 
-                            >tūrdhvam adho vaṃkṣaṇasa<gap n="4" reason="faded" unit="char" +                                    unit="char"/></unclear>le lohitākṣan nāma marmma tatra 
-                            /></unclear>le lohitākṣan nāma marmma tatra śoṇitakṣaye maraṇam +                            śoṇitakṣaye maraṇam pakṣāghāto vā || vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor antare ciṭipan 
-                        pakṣāghāto vā || vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor antare ciṭipan nāma marmma tatra sāṃḍhyam +                            nāma marmma tatra sāṃḍhyam alpaśukratā ca bhavati | evam etāny ekādaśa 
-                        alpaśukratā ca bhavati | evam etāny ekādaśa sakthimarmmāṇi vyākhyātāni | +                            sakthimarmmāṇi vyākhyātāni | etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātāḥ || 
-                        etenetarasakthi bāhū ca vyākhyātāḥ || viśeṣatas tu yāni sakthini +                            viśeṣatas tu yāni sakthini gulphajānuvaṃkṣaṇaciṭipāni tāni bāhau 
-                        gulphajānuvaṃkṣaṇaciṭipāni tāni bāhau maṇibandhakurpparakakṣadharāṇi +                            maṇibandhakurpparakakṣadharāṇi bhavanti | yathā ca pādajaṅghayos tu 
-                        bhavanti | yathā ca pādajaṅghayos tu sandhau gulphau nāma marmma | evaṃ +                            sandhau gulphau nāma marmma | evaṃ hastatalaprakoṣṭhayoḥ sandhau 
-                        hastatalaprakoṣṭhayoḥ sandhau maṇibandho nāma marmma | yathā ca jaṅghorvvoḥ +                            maṇibandho nāma marmma | yathā ca jaṅghorvvoḥ sandhāne jānu nāma marmma 
-                        sandhāne jānu nāma marmma | evaṃ prahastabāhvoḥ sandhāne kurpparo nāma +                            | evaṃ prahastabāhvoḥ sandhāne kurpparo nāma marmma | yathā ca 
-                        marmma | yathā ca vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor mmadhye ciṭipan nāma marmma | evam +                            vaṃkṣaṇavṛṣaṇayor mmadhye ciṭipan nāma marmma | evam akṣakakṣayor 
-                        akṣakakṣayor mmadhye kakṣadharo nāma marmma | tatra viddheṣu ta evopadravā +                            mmadhye kakṣadharo nāma marmma | tatra viddheṣu ta evopadravā bhavanti | 
-                        bhavanti | viśeṣatas tu maṇibandhe kuṇṭhatā | kurppare pakṣāghātaḥ | +                            viśeṣatas tu maṇibandhe kuṇṭhatā | kurppare pakṣāghātaḥ | kuṇitvaṃ 
-                        kuṇitvaṃ kakṣadhare ceti | evam etāni catuścatvāriṃśac chākhāmarmmāṇi +                            kakṣadhare ceti | evam etāni catuścatvāriṃśac chākhāmarmmāṇi vyākhyātāni 
-                        vyākhyātāni bhavanti ||</l>+                            bhavanti ||</l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.24]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.25"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.25"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.25</label> +                        <l> ata ūrdhvam udarorasor dvādaśa marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra 
-                        <caesura/> +                            vātavarcconiḥsaraṇī sthūlāntrapratibaddham mahāgudo nāma | tatra sadyo 
-                         ata ūrdhvam udarorasor dvādaśa marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra +                            maraṇaṃ | alpamāṃsaśoṇitam abhyantarataḥ | kaṭyāmutrāsayayor bastir 
-                        vātavarcconiḥsaraṇī sthūlāntrapratibaddham mahāgudo nāma | tatra sadyo +                            nnāma marmma | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | aśmarīvraṇād ṛte tatrāpy ubhayato 
-                        maraṇaṃ | alpamāṃsaśoṇitam abhyantarataḥ | kaṭyāmutrāsayayor bastir nnāma +                            viddhe maraṇam ekato bhinne mūtrāsrāvī vraṇo bhavati | sa tu 
-                        marmma | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | aśmarīvraṇād ṛte tatrāpy ubhayato viddhe +                            yatnenopakrānto rohati || pakvāmāśayayor mmadhye śirāprabhāvo nābhir 
-                        maraṇam ekato bhinne mūtrāsrāvī vraṇo bhavati | sa tu yatnenopakrānto rohati +                            nnāma marmma tatrāpi sadyo maraṇaṃ | stanayor mmadhyam adhiṣṭhāyorasi 
-                        || pakvāmāśayayor mmadhye śirāprabhāvo nābhir nnāma marmma tatrāpi sadyo +                            āmāśayadvāraṃ sattvarajastamasām adhiṣṭhānaṃ hṛdayan nāma marmma tatrāpi 
-                        maraṇaṃ | stanayor mmadhyam adhiṣṭhāyorasi āmāśayadvāraṃ sattvarajastamasām +                            sadyo maraṇaṃ | stanayor adhastād dvyaṅgulam ubhayataḥ stanamūle nāma 
-                        adhiṣṭhānaṃ hṛdayan nāma marmma tatrāpi sadyo maraṇaṃ | stanayor adhastād +                            marmaṇī | tatra kaphapūrṇṇakoṣṭhatayā maraṇaṃ | stanacūcukayor ūrddhve 
-                        dvyaṅgulam ubhayataḥ stanamūle nāma marmaṇī | tatra kaphapūrṇṇakoṣṭhatayā +                            stanarohite nāma marmmaṇī | tatra raktapūrṇṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyām 
-                        maraṇaṃ | stanacūcukayor ūrddhve stanarohite nāma marmmaṇī | tatra +                            maraṇaṃ | aṃsakūṭayor adhastāt pārśvayor uparibhāgayor apālāpau nāma 
-                        raktapūrṇṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyām maraṇaṃ | aṃsakūṭayor adhastāt +                            marmmaṇī | tatra pūyabhāvam āpanne śoṇite maraṇaṃ | ubhayatroraso nāḍyo 
-                        pārśvayor uparibhāgayor apālāpau nāma marmmaṇī | tatra pūyabhāvam āpanne +                            vātavahe | apastambhau nāma marmmaṇī | tatra vātapūrṇṇakoṣṭhatayā 
-                        śoṇite maraṇaṃ | ubhayatroraso nāḍyo vātavahe | apastambhau nāma marmmaṇī | +                            kāsaśvāsābhyām maraṇaṃ | evam etāny udarorasor dvādaśa marmmāṇi 
-                        tatra vātapūrṇṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyām maraṇaṃ | evam etāny udarorasor +                            vyākhyātāni ||</l
-                        dvādaśa marmmāṇi vyākhyātāni ||</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.25]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.26"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.26"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.26</label> +                        <l> ata ūrdhvam pṛṣṭhamarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra pṛṣṭhavaṃśam 
-                        <caesura/> +                            ubhayataḥ pratiśroṇīkarṇṇāvasthinī kaṭīkataruṇe nāma marmmaṇī | tatra 
-                         ata ūrdhvam pṛṣṭhamarmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ +                            śoṇitakṣayāt pāṇḍuvivarṇṇo hīnarūpo vā maraṇaṃ | pārśvayor 
-                        pratiśroṇīkarṇṇāvasthinī kaṭīkataruṇe nāma marmmaṇī | tatra śoṇitakṣayāt +                            jjaghanabahirbbhāge pṛṣṭhavaṃśam ubhayato kukundare nāma marmmaṇī | 
-                        pāṇḍuvivarṇṇo hīnarūpo vā maraṇaṃ | pārśvayor jjaghanabahirbbhāge +                            tatra sparśājñānam adhaḥkāye daurbbalyaṃ ceṣṭānāśaś ca bhavati | 
-                        pṛṣṭhavaṃśam ubhayato kukundare nāma marmmaṇī | tatra sparśājñānam adhaḥkāye +                            śroṇīkarṇṇayor upary āmāśayāc chādane pārśvāntaraprativahe nitambe nāma 
-                        daurbbalyaṃ ceṣṭānāśaś ca bhavati | śroṇīkarṇṇayor upary āmāśayāc chādane +                            marmmaṇī | tatrādhaḥkāyaśoṣo daurbbalyam maraṇañ ca | 
-                        pārśvāntaraprativahe nitambe nāma marmmaṇī | tatrādhaḥkāyaśoṣo daurbbalyam +                            adhaḥpārśvāntarapratibaddhe jaghanapārśvamadhye tiryag ūrddhvajaghanāt 
-                        maraṇañ ca | adhaḥpārśvāntarapratibaddhe jaghanapārśvamadhye tiryag +                            pārśvasandhī nāma marmmaṇī | tatra śoṇitapūrṇṇakoṣṭhatayā mriyate | 
-                        ūrddhvajaghanāt pārśvasandhī nāma marmmaṇī | tatra śoṇitapūrṇṇakoṣṭhatayā +                            stanamūlādṛjūbhayataḥ pṛṣṭhavaṃśasya bṛhatī nāma marmmaṇī | tatra 
-                        mriyate | stanamūlādṛjūbhayataḥ pṛṣṭhavaṃśasya bṛhatī nāma marmmaṇī | tatra +                            śoṇitātipravṛttinimittair upadravair mmriyate | pṛṣṭhopari pṛṣṭhavaṃśam 
-                        śoṇitātipravṛttinimittair upadravair mmriyate | pṛṣṭhopari pṛṣṭhavaṃśam +                            ubhayataḥ | trikasaṃbandhe 'nsaphale nāma marmmaṇī | tatra bāhuś 
-                        ubhayataḥ | trikasaṃbandhe 'nsaphale nāma marmmaṇī | tatra bāhuś cāpaśoṣaḥ | +                            cāpaśoṣaḥ | bāhuśīrṣagrīvāmadhye 'ṃśapīṭhaskandhasaṃdhāne krakanyāse 
-                        bāhuśīrṣagrīvāmadhye 'ṃśapīṭhaskandhasaṃdhāne krakanyāse nāma marmmaṇī | +                            nāma marmmaṇī | tatra tabdhabāhur bbhagnapṛṣṭhatā vā bhavati | evam 
-                        tatra tabdhabāhur bbhagnapṛṣṭhatā vā bhavati | evam etāni caturddaśa +                            etāni caturddaśa pṛṣṭhamarmmāṇi vyākhyātāni || </l
-                        pṛṣṭhamarmmāṇi vyākhyātāni || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.26]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.27"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.27"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.27</label> +                        <l> ata ūrddhvam ūrddhajatrugatāni marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra 
-                        <caesura/> +                            kaṇṭhanāḍīm ubhayataś catasro dhamanyo vyatyāsena | dve nīle dve ca 
-                         ata ūrddhvam ūrddhajatrugatāni marmmāṇy anuvyākhyāsyāmaḥ || tatra +                            manye nāma marmmaṇī | tatra mūkatā svaravaikṛtya maraṇam arasagrāhitā ca 
-                        kaṇṭhanāḍīm ubhayataś catasro dhamanyo vyatyāsena | dve nīle dve ca manye +                            bhavati | grīvāyām ubhayataś catasraḥ sirāmātṛkā nāma marmmaṇī | tatra 
-                        nāma marmmaṇī | tatra mūkatā svaravaikṛtya maraṇam arasagrāhitā ca bhavati | +                            sadyo maraṇaṃ | śirogrīvayoḥ kṛkāṭikā nāma marmmaṇī | tatra calaśīrṣatā 
-                        grīvāyām ubhayataś catasraḥ sirāmātṛkā nāma marmmaṇī | tatra sadyo maraṇaṃ | +                            maraṇam vā | karṇṇapṛṣṭhato 'dhaḥsaṃsrite vidhure nāma marmmaṇī | tatra 
-                        śirogrīvayoḥ kṛkāṭikā nāma marmmaṇī | tatra calaśīrṣatā maraṇam vā | +                            bādhiryaṃ | ghrāṇamārggam ubhayataḥ srotomārggapratibaddhe 'bhyantarataḥ 
-                        karṇṇapṛṣṭhato 'dhaḥsaṃsrite vidhure nāma marmmaṇī | tatra bādhiryaṃ | +                            phaṇe nāma marmmaṇī | tatra gandhājñānam āpādayati | bhruvoḥ 
-                        ghrāṇamārggam ubhayataḥ srotomārggapratibaddhe 'bhyantarataḥ phaṇe nāma +                            pucchāntayor adhaḥ | netrayor bbāhyataḥ | apāṅgau nāma marmmaṇī | 
-                        marmmaṇī | tatra gandhājñānam āpādayati | bhruvoḥ pucchāntayor adhaḥ | +                            tatrāndhyadṛṣṭyupaghāto vā | bhruvoḥ pucchayor upary anukarṇṇalalāṭo 
-                        netrayor bbāhyataḥ | apāṅgau nāma marmmaṇī | tatrāndhyadṛṣṭyupaghāto vā | +                            śaṃkhau nāma marmmaṇī | tatra sadyo maraṇaṃ | bhruvor antare upari 
-                        bhruvoḥ pucchayor upary anukarṇṇalalāṭo śaṃkhau nāma marmmaṇī | tatra sadyo +                            nimnayor āvarttau nāma marmmaṇī | tatrāpy āndhyaṃ dṛṣṭyupaghāto vā | 
-                        maraṇaṃ | bhruvor antare upari nimnayor āvarttau nāma marmmaṇī | tatrāpy +                            āvarttaśaṃkhayor upari keśānte utkṣepau nāma marmmaṇī | tatra saśalyaḥ 
-                        āndhyaṃ dṛṣṭyupaghāto vā | āvarttaśaṃkhayor upari keśānte utkṣepau nāma +                            pākāt patitaśalyo vā jīve noddhṛtaśalyaḥ | bhruvor mmadhye sthapaṇir 
-                        marmmaṇī | tatra saśalyaḥ pākāt patitaśalyo vā jīve noddhṛtaśalyaḥ | bhruvor +                            nnāma marmma | tatrotkṣepavat pañca sandhayaḥ śirasi vibhaktāḥ sīmantā 
-                        mmadhye sthapaṇir nnāma marmma | tatrotkṣepavat pañca sandhayaḥ śirasi +                            nāma marmmaṇī | tatrotmādacittanāsābhyāṃ maraṇaṃ | 
-                        vibhaktāḥ sīmantā nāma marmmaṇī | tatrotmādacittanāsābhyāṃ maraṇaṃ | +                            ghrāṇasrotrākṣisandhijihvātarppaṇīnāṃ sirāṇāṃ madhye śiraḥ srotaḥ 
-                        ghrāṇasrotrākṣisandhijihvātarppaṇīnāṃ sirāṇāṃ madhye śiraḥ srotaḥ sannipātas +                            sannipātas tāni catvāri śṛṅgāṭakāni marmmāṇi | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | 
-                        tāni catvāri śṛṅgāṭakāni marmmāṇi | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | +                            mastakābhyantaram upariṣṭāt sirāsandhisannipāto romāvarttaḥ so 'dhipatir 
-                        mastakābhyantaram upariṣṭāt sirāsandhisannipāto romāvarttaḥ so 'dhipatir +                            nnāma marmma | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | evam etāny ūrddhvajatrugatāni 
-                        nnāma marmma | tatrāpi sadyo maraṇaṃ | evam etāny ūrddhvajatrugatāni +                            saptatriṃśad marmmāṇi vyākhyātāni bhavanti || </l
-                        saptatriṃśad marmmāṇi vyākhyātāni bhavanti || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.27]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.28"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.28"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.28</label> +                        <l> bhavanti cātra ślokāḥ || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavanti cātra ślokāḥ || +                             ūrvvyaḥ śirānsi ciṭipe sahakakṣapārśve ekaikamaṅgulamitā 
-                        <caesura/> +                            stanamūlagulphāḥ | 
-                         ūrvvyaḥ śirānsi ciṭipe sahakakṣapārśve ekaikamaṅgulamitā stanamūlagulphāḥ | +                            <caesura/> 
-                        <caesura/> +                             jñeyā dvir aṅgulamitā maṇibandhaṣaṣṭhā trīṇy eva jānuni paraṃ saha 
-                         jñeyā dvir aṅgulamitā maṇibandhaṣaṣṭhā trīṇy eva jānuni paraṃ saha +                            kurpparābhyāṃ || </l
-                        kurpparābhyāṃ || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.28]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.29"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.29"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.29</label> +                        <l> hṛdbastikurccagudanābhi vadanti mūrddhni catvāri pañca ca gale daśa yāni 
-                        <caesura/> +                            ca dve || 
-                         hṛdbastikurccagudanābhi vadanti mūrddhni catvāri pañca ca gale daśa yāni ca +                            <caesura/> 
-                        dve || +                             tāni ścapāṇitalakuñcitasanmitāni, śeṣāṇy avaihi parivartti tato 
-                        <caesura/> +                            gulārddhaṃ || </l
-                         tāni ścapāṇitalakuñcitasanmitāni, śeṣāṇy avaihi parivartti tato gulārddhaṃ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.29]</trailer> 
-                        || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.30"/>+                    <lg xml:id="SS.3.6.30"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.31"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.31"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.31</label> +                        <l> cchinneṣu pāṇicaraṇeṣu sirā mukhānām ākuñcanāt khalu nṛṇām asṛg alpam 
-                        <caesura/> +                            eti | 
-                         cchinneṣu pāṇicaraṇeṣu sirā mukhānām ākuñcanāt khalu nṛṇām asṛg alpam eti | +                            <caesura/> 
-                        <caesura/> +                             chinneṣu pāṇicaraṇeṣu bhavanty atas tu<metamark function="yati" 
-                         chinneṣu pāṇicaraṇeṣu bhavanty atas tu<metamark function="yati" +                                >,</metamark> nāleṣu vṛttamathiteṣu yathotpalāni || </l
-                            >,</metamark> nāleṣu vṛttamathiteṣu yathotpalāni || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.31]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.32"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.32"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.32</label> +                        <l> kṣipreṣu vatsatalajeṣu ca bhedadoṣāṅgacchatyasṛgbahurujañ ca karoti 
-                        <caesura/> +                            vāyuḥ | 
-                         kṣipreṣu vatsatalajeṣu ca bhedadoṣāṅgacchatyasṛgbahurujañ ca karoti vāyuḥ | +                            <caesura/> 
-                        <caesura/> +                             evaṃ vināśam upayānti hi tatra viddhā kiñjalkapatramathanād iva 
-                         evaṃ vināśam upayānti hi tatra viddhā kiñjalkapatramathanād iva paṅkajāni +                            paṅkajāni ||</l
-                        ||</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.32]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.33"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.33"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.33</label> +                        <l> marmmāṇi śalyaviṣayādrdham udāharanti yasmād dhi marmmasu hatā na 
-                        <caesura/> +                            bhavanti marttyāḥ | </l
-                         marmmāṇi śalyaviṣayādrdham udāharanti yasmād dhi marmmasu hatā na bhavanti +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.33]</trailer> 
-                        marttyāḥ | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.34"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.34"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.34</label> +                        <l> jīvanti tatra yadi vaidyaguṇena ke cit te prāpnuvanti vikalatvam 
-                        <caesura/> +                            asaṃśayaṃ hi || 
-                         jīvanti tatra yadi vaidyaguṇena ke cit te prāpnuvanti vikalatvam asaṃśayaṃ +                            <caesura/> 
-                        hi || +                             sambhinnajarjjaritakoṣṭhaśiraḥkapālā jīvanti śastravihataiś ca 
-                        <caesura/> +                            śarīradeśaiḥ | </l> 
-                         sambhinnajarjjaritakoṣṭhaśiraḥkapālā jīvanti śastravihataiś ca śarīradeśaiḥ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.34]</trailer> 
-                        </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.35"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.35"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.35</label> +                        <l> chinnaiś ca sakthibhujapādakarair aśeṣaṃ yeṣān na marmmapatitā vividhāḥ 
-                        <caesura/> +                            prahārāḥ || 
-                         chinnaiś ca sakthibhujapādakarair aśeṣaṃ yeṣān na marmmapatitā vividhāḥ +                            <caesura/> 
-                        prahārāḥ || +                             agnīṣomānilāḥ sattvaṃ rajaś ca tama eva ca | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         agnīṣomānilāḥ sattvaṃ rajaś ca tama eva ca | +                             prāyeṇa marmmasu nṛṇāṃ<metamark function="yati">,</metamark> santi 
-                        <caesura/> +                            bhūtātmanā saha || </l
-                         prāyeṇa marmmasu nṛṇāṃ<metamark function="yati">,</metamark> santi +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.35]</trailer> 
-                        bhūtātmanā saha || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.36"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.36"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.36</label> +                        <l> tasmāt marmmasv abhihatā na jīvanti śarīriṇaḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tasmāt marmmasv abhihatā na jīvanti śarīriṇaḥ | +                             indriyārtheṣv asamvittir mmanobuddhiviparyayaḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.36]</trailer> 
-                         indriyārtheṣv asamvittir mmanobuddhiviparyayaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.37"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.37"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.37</label> +                        <l> rujaḥ sutīvrā vividhā bhavanty asuhate nare || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         rujaḥ sutīvrā vividhā bhavanty asuhate nare || +                             hate kālāntare cāpi<metamark function="yati">,</metamark> dhruvo 
-                        <caesura/> +                            dhātukṣayo nṛṇāṃ || </l
-                         hate kālāntare cāpi<metamark function="yati">,</metamark> dhruvo dhātukṣayo +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.37]</trailer> 
-                        nṛṇāṃ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.38"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.38"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.38</label> +                        <l> tato dhātukṣayāj jantur vvedanābhiś ca naśyati | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tato dhātukṣayāj jantur vvedanābhiś ca naśyati | +                             hate vaikalyajanake<metamark function="yati">,</metamark> kevalaṃ 
-                        <caesura/> +                            vaidyanaipuṇāt || </l
-                         hate vaikalyajanake<metamark function="yati">,</metamark> kevalaṃ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.38]</trailer> 
-                        vaidyanaipuṇāt || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.39"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.39"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.39</label> +                        <l> śarīrakṣayam āsādya vikalatvam avāpnuyāt | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         śarīrakṣayam āsādya vikalatvam avāpnuyāt | +                             viśalyaghneṣu vijñeyo yo hetuḥ prāg udīritaḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.39]</trailer> 
-                         viśalyaghneṣu vijñeyo yo hetuḥ prāg udīritaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.40"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.40"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.40</label> +                        <l> rujākarāṇi marmmāṇi kṣatāni vividhā rujaḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         rujākarāṇi marmmāṇi kṣatāni vividhā rujaḥ | +                             kurvvanty ante ca vaikalyaṃ kuvaidyavaśago yadi || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.40]</trailer> 
-                         kurvvanty ante ca vaikalyaṃ kuvaidyavaśago yadi || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.41"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.41"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.41</label> +                        <l> chedabhedābhighātebhyo dahanād dāraṇāt tathā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         chedabhedābhighātebhyo dahanād dāraṇāt tathā | +                             upaghātam vijānīyāt marmmaṇāṃ tulyalakṣaṇaṃ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.41]</trailer> 
-                         upaghātam vijānīyāt marmmaṇāṃ tulyalakṣaṇaṃ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.42"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.42"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.42</label> +                        <l> marmmābhighātas tu ca kaś cid asti yo 'lpātyayo vāpi niratyayo vā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         marmmābhighātas tu ca kaś cid asti yo 'lpātyayo vāpi niratyayo vā | +                             prāyeṇa marmmasv abhitāḍitās tu vaikalyam arcchanty atha vā mriyante || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.42]</trailer> 
-                         prāyeṇa marmmasv abhitāḍitās tu vaikalyam arcchanty atha vā mriyante || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.43"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.43"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.6.43</label> +                        <l> marmmāṇy adhiṣṭhāya hi ye vikārā mūrcchanti kāye vividhā narāṇām | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         marmmāṇy adhiṣṭhāya hi ye vikārā mūrcchanti kāye vividhā narāṇām | +                             prāyeṇa te kṛcchratamā bhavanti narasya yatnair api sādhyamānāḥ || 
-                        <caesura/> +                            ||</l
-                         prāyeṇa te kṛcchratamā bhavanti narasya yatnair api sādhyamānāḥ || ||</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.6.43]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.6.trailer"> +                    <lg xml:id="SS.3.6.trailer"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. SS.3.6.trailer</label+                        <l> iti śārīre ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ || 0 ||</l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. SS.3.6.trailer]</trailer
-                         iti śārīre ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ || 0 ||</l>+                    </lg>
  
  
Line 3203: Line 2948:
                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.1</label> +                        <l> athātaḥ sirāvarṇṇanavibhaktiṃ śārīram vyākhyāsyāmaḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.1]</trailer> 
-                         athātaḥ sirāvarṇṇanavibhaktiṃ śārīram vyākhyāsyāmaḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.2"/>+                    <lg xml:id="SS.3.7.2"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.3</label> +                        <l> sapta śirāśatāni bhavanti | yābhir idaṃ śarīram ārāma iva jalaharaṇībhiḥ 
-                        <caesura/> +                            | kedāra iva ca kulyābhir upasnihyate cākuñcanaprasāraṇābhir vviśeṣair 
-                         sapta śirāśatāni bhavanti | yābhir idaṃ śarīram ārāma iva jalaharaṇībhiḥ | +                            ddrumapatrasevanīnām iva tāsām pratānām tāsāṃ khalu nābhimūlan tataḥ 
-                        kedāra iva ca kulyābhir upasnihyate cākuñcanaprasāraṇābhir vviśeṣair +                            prasaranty ūrdhvam adhas tiryak ca ||</l
-                        ddrumapatrasevanīnām iva tāsām pratānām tāsāṃ khalu nābhimūlan tataḥ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.3]</trailer> 
-                        prasaranty ūrdhvam adhas tiryak ca ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.4"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.4</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             yāvantyas tu sirāḥ kāye sambhavanti śarīriṇaḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yāvantyas tu sirāḥ kāye sambhavanti śarīriṇaḥ | +                             nābhyāṃ sarvvāṇi baddhās tāḥ pratanvanti samantataḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.4]</trailer> 
-                         nābhyāṃ sarvvāṇi baddhās tāḥ pratanvanti samantataḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.5"/>+                    <lg xml:id="SS.3.7.5"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.6"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.6"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.6</label> +                        <l> tāsāṃ khalu mūlasirāś catvāriśat tāsu daśavātavahāḥ | daśa pittavahāḥ | 
-                        <caesura/> +                            daśa śleṣmavahāḥ | daśa raktavahā iti | tāsāṃ khalu vātavahānāṃ sirāṇāṃ 
-                         tāsāṃ khalu mūlasirāś catvāriśat tāsu daśavātavahāḥ | daśa pittavahāḥ | +                            vātasthānaga tānām pañcasaptatiśataṃ bhavati | tāvanty eva pittavahāḥ 
-                        daśa śleṣmavahāḥ | daśa raktavahā iti | tāsāṃ khalu vātavahānāṃ sirāṇāṃ +                            pittasthāne | raktavahāś ca yakṛtplīhāḥ | kaphavahāś ca kaphasthāne | 
-                        vātasthānaga tānām pañcasaptatiśataṃ bhavati | tāvanty eva pittavahāḥ +                            evam etāni sapta śirāśatāni bhavanti |</l
-                        pittasthāne | raktavahāś ca yakṛtplīhāḥ | kaphavahāś ca kaphasthāne | evam +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.6]</trailer> 
-                        etāni sapta śirāśatāni bhavanti |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.7"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.7"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.7</label> +                        <l> tatra vātavahānām ekasmin sakthini pañcaviṃśatiḥ sirā bhavanti | 
-                        <caesura/> +                            etenetarasakti vāhū ca vyākhyātau | koṣṭhe catustriṃśat tāsāṃ 
-                         tatra vātavahānām ekasmin sakthini pañcaviṃśatiḥ sirā bhavanti | +                            gudameḍhrasaṃśritāḥ śroṇyām aṣṭau dve dve pārśvayoḥ ṣaṭpṛṣṭhe tāvantya 
-                        etenetarasakti vāhū ca vyākhyātau | koṣṭhe catustriṃśat tāsāṃ +                            evodare daśa vakṣasi | jatruṇa ūrddhvam ekacatvāriṃśat tāsām aṣṭau 
-                        gudameḍhrasaṃśritāḥ śroṇyām aṣṭau dve dve pārśvayoḥ ṣaṭpṛṣṭhe tāvantya +                            jihvāyāṃ | nava nāsāyāṃ | dve grīvāyāṃ | hanvoś catasraḥ | netrayoḥ ṣaṭ 
-                        evodare daśa vakṣasi | jatruṇa ūrddhvam ekacatvāriṃśat tāsām aṣṭau jihvāyāṃ +                            lalāṭe tisraḥ karṇṇayoś catasraḥ | dve śaṃkhayoḥ | tisraḥ śirasītyevam 
-                        | nava nāsāyāṃ | dve grīvāyāṃ | hanvoś catasraḥ | netrayoḥ ṣaṭ lalāṭe tisraḥ +                            etat pañcasaptatiśataṃ | vātavahānāṃ śirāṇāṃ vyākhyātaṃ | eṣa eva 
-                        karṇṇayoś catasraḥ | dve śaṃkhayoḥ | tisraḥ śirasītyevam etat +                            vibhāgaḥ śeṣāṇām evam etāni sapta śirāśatāni vyākhyātāni bhavanti |</l
-                        pañcasaptatiśataṃ | vātavahānāṃ śirāṇāṃ vyākhyātaṃ | eṣa eva vibhāgaḥ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.7]</trailer> 
-                        śeṣāṇām evam etāni sapta śirāśatāni vyākhyātāni bhavanti |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.8</label+                        <l> bhavanti cātra ||</l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.8]</trailer
-                         bhavanti cātra ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.8.0"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.8.0"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.8.0</label> +                        <l> yadā vāyur aduṣṭas tu sevate svavahāḥ sirāḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yadā vāyur aduṣṭas tu sevate svavahāḥ sirāḥ | +                             tadāstuvalavarṇṇaujaḥ prasīdec ca manas tathā ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.8.0]</trailer> 
-                         tadāstuvalavarṇṇaujaḥ prasīdec ca manas tathā ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.8.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.8.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.8.1</label> +                        <l> kriyānām apratighātam amohaṃ buddhikarmmaṇāṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         kriyānām apratighātam amohaṃ buddhikarmmaṇāṃ | +                             karoty anyān guṇāṃś cāpi sirāḥ pavanasvaścaran ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.8.1]</trailer> 
-                         karoty anyān guṇāṃś cāpi sirāḥ pavanasvaścaran ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.9"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.9</label> +                        <l> yadā tu kupito vāyuḥ stāḥ śirā pratipadyate | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yadā tu kupito vāyuḥ stāḥ śirā pratipadyate | +                             tadāsya rogā jāyante vividhā vātasambhavāḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.9]</trailer> 
-                         tadāsya rogā jāyante vividhā vātasambhavāḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.9.add"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.9.add"> 
-                        <label xml:lang="en">3.7.9.add</label> +                        <l> yadā tvakupitam pittaṃ sevate svavahāḥ sirāḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yadā tvakupitam pittaṃ sevate svavahāḥ sirāḥ | +                             avyāpannas tadāgnis tu samyak carati bhojanaṃ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[3.7.9.add]</trailer> 
-                         avyāpannas tadāgnis tu samyak carati bhojanaṃ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.10"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.10</label> +                        <l> bhrājiṣṇutām annarucim agner ddīptim arogatāṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhrājiṣṇutām annarucim agner ddīptim arogatāṃ | +                             karoty anyān guṇāṃś cāpi pittam atmasirāś caran ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.10]</trailer> 
-                         karoty anyān guṇāṃś cāpi pittam atmasirāś caran ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.11"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.11"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.11</label> +                        <l> yadā tu kupitam pittaṃ tāḥ sirāḥ pratipadyate | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yadā tu kupitam pittaṃ tāḥ sirāḥ pratipadyate | +                             tadāsya rogā jāyante vividhā pittasambhavāḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.11]</trailer> 
-                         tadāsya rogā jāyante vividhā pittasambhavāḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.11.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.11.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.11.1</label> +                        <l> yadā tv akupitaḥ śleṣmā svāḥ sirāḥ saṃprapadyate | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yadā tv akupitaḥ śleṣmā svāḥ sirāḥ saṃprapadyate | +                             āśayāḥ sandhayaś caiva varttantesya nirāmayāḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.11.1]</trailer> 
-                         āśayāḥ sandhayaś caiva varttantesya nirāmayāḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.12"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.12</label> +                        <l> sneham aṅgeṣu sandhīnāṃ sthairyam valam adīnatāṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         sneham aṅgeṣu sandhīnāṃ sthairyam valam adīnatāṃ | +                             karoty anyān guṇāṃś cāpi valāsa svasirāś caran ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.12]</trailer> 
-                         karoty anyān guṇāṃś cāpi valāsa svasirāś caran ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.13"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.13"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.13</label> +                        <l> yadā tu kupitaḥ śleṣmā tāḥ sirāḥ pratipadyate | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yadā tu kupitaḥ śleṣmā tāḥ sirāḥ pratipadyate | +                             tadāsya rogā jāyante vividhāḥ śleṣmasambhavāḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.13]</trailer> 
-                         tadāsya rogā jāyante vividhāḥ śleṣmasambhavāḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.13.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.13.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.13.1</label> +                        <l> yadā tv akupitaṃ raktaṃ sevate svavahāḥ sirāḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yadā tv akupitaṃ raktaṃ sevate svavahāḥ sirāḥ | +                             tadāsya samyag jānāti sparśānāṃ tu śubhāśubhaṃ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.13.1]</trailer> 
-                         tadāsya samyag jānāti sparśānāṃ tu śubhāśubhaṃ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.14"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.14"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.14</label> +                        <l> varṇṇaprasādanaṃ sthairyaṃ dhātūnāṃ puṣṭim eva ca | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         varṇṇaprasādanaṃ sthairyaṃ dhātūnāṃ puṣṭim eva ca | +                             karoty anyān guṇāṃś cāpi raktam ātmasirāś caran ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.14]</trailer> 
-                         karoty anyān guṇāṃś cāpi raktam ātmasirāś caran ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.15"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.15"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.15</label> +                        <l> yadā tu kupitaṃ raktaṃ tāḥ sirāḥ pratipadyate | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         yadā tu kupitaṃ raktaṃ tāḥ sirāḥ pratipadyate | +                             tadāsya rogā jāyante vividhā raktasambhavāḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.15]</trailer> 
-                         tadāsya rogā jāyante vividhā raktasambhavāḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.15.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.15.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.15.1</label> +                        <l> apraduṣṭāḥ śarīrāṇi dhārayanti rasair hitaiḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         apraduṣṭāḥ śarīrāṇi dhārayanti rasair hitaiḥ | +                             kalpante ca vikārāya praduṣṭā nātra saṃśayaḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.15.1]</trailer> 
-                         kalpante ca vikārāya praduṣṭā nātra saṃśayaḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.16"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.16"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.16</label> +                        <l> na hi vātasirāḥ kaścit na pittaṃ kevalaṃ sirāḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         na hi vātasirāḥ kaścit na pittaṃ kevalaṃ sirāḥ | +                             śleṣmāṇañ ca vahanty etāḥ sarvvāḥ sarvvavahāḥ sirāḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.16]</trailer> 
-                         śleṣmāṇañ ca vahanty etāḥ sarvvāḥ sarvvavahāḥ sirāḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.17"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.17"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.17</label> +                        <l> praduṣṭānān tu doṣāṇāṃ mūrcchitānām pradhānatān | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         praduṣṭānān tu doṣāṇāṃ mūrcchitānām pradhānatān | +                             dhruvam unmārggagamanaṃ sarvvāḥ sarvvavahā hyataḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.17]</trailer> 
-                         dhruvam unmārggagamanaṃ sarvvāḥ sarvvavahā hyataḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.18"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.18"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.18</label> +                        <l> tatrāruṇā vātavahā nīlāḥ pittavahāḥ sirāḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tatrāruṇā vātavahā nīlāḥ pittavahāḥ sirāḥ | +                            <gap extent="1" unit="line"/> 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                        <gap extent="1" unit="line"/> +                             asṛgvahāś ca rohiṇyo gauryaḥ śleṣmavahāḥ sirāḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.18]</trailer> 
-                         asṛgvahāś ca rohiṇyo gauryaḥ śleṣmavahāḥ sirāḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.19"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.19"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.19</label> +                        <l> ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi yās tv avadhyāḥ sirā nṛṇāṃ |</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.19]</trailer> 
-                         ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi yās tv avadhyāḥ sirā nṛṇāṃ |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.20"/>+                    <lg xml:id="SS.3.7.20"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.21"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.21"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.21</label> +                        <l> śākhāsu ṣoḍaśā vyadhyāḥ koṣṭhe dvātriṃśad eva tu | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         śākhāsu ṣoḍaśā vyadhyāḥ koṣṭhe dvātriṃśad eva tu | +                             jatrorūrddhvan tu pañcāśad avyadhyāḥ parikīrttitāḥ |</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.21]</trailer> 
-                         jatrorūrddhvan tu pañcāśad avyadhyāḥ parikīrttitāḥ |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.19cd"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.19cd"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.19cd</label> +                        <l> vaikalyaṃ maraṇam vāśu vyadhyāt tāsāṃ dhruvam bhavet ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.19cd]</trailer> 
-                         vaikalyaṃ maraṇam vāśu vyadhyāt tāsāṃ dhruvam bhavet ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.22"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.22"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.22</label> +                        <l> tatra sirāḥ śatam ekasmin sakthini bhavanti | tāsāṃ jaladhārā tvekā 
-                        <caesura/> +                            tisraś cābhyantarataḥ | tatrorvvīsaṃjñe dve lohitākṣa saṃjñakā tās tv 
-                         tatra sirāḥ śatam ekasmin sakthini bhavanti | tāsāṃ jaladhārā tvekā tisraś +                            avyadhyāḥ | etenetarasakthi vāhū ca vyākhyātau | evam aśastrakṛtyāḥ 
-                        cābhyantarataḥ | tatrorvvīsaṃjñe dve lohitākṣa saṃjñakā tās tv avyadhyāḥ | +                            ṣoḍaśaśākhāsu | śroṇyāṃ dvātriṃśat | tāsām aṣṭāvaśastrakṛtyāḥ | dve dve 
-                        etenetarasakthi vāhū ca vyākhyātau | evam aśastrakṛtyāḥ ṣoḍaśaśākhāsu | +                            vaṃkṣaṇaciṭipayor evaṃ kaṭīkataruṇayoś ca | aṣṭāvaṣṭāv ekaikasmin pārśve 
-                        śroṇyāṃ dvātriṃśat | tāsām aṣṭāvaśastrakṛtyāḥ | dve dve vaṃkṣaṇaciṭipayor +                            tāsām ekaika ūrddhvage ubhayato dve pārśve sandhisaṃśrite ca pariharet | 
-                        evaṃ kaṭīkataruṇayoś ca | aṣṭāvaṣṭāv ekaikasmin pārśve tāsām ekaika +                            caturvviṃśatiḥ pṛṣṭhe pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ | tāsāṃ vṛhatī saṃjñe 
-                        ūrddhvage ubhayato dve pārśve sandhisaṃśrite ca pariharet | caturvviṃśatiḥ +                            ūrddhvagāminye dve pariharet | tāvantya evodare tāsāṃ meḍhropari 
-                        pṛṣṭhe pṛṣṭhavaṃśam ubhayataḥ | tāsāṃ vṛhatī saṃjñe ūrddhvagāminye dve +                            romarājīm ubhayato dve dve pariharet | catvāriśaṃd vakṣasi tāsāṃ 
-                        pariharet | tāvantya evodare tāsāṃ meḍhropari romarājīm ubhayato dve dve +                            caturddaśāśastrakṛtyā hṛdi dve stanamūle saṃśrite tu dve dve pariharet | 
-                        pariharet | catvāriśaṃd vakṣasi tāsāṃ caturddaśāśastrakṛtyā hṛdi dve +                            stanam ubhayataś catasraḥ pariharet | dve dve cāpālāpe stambheṣv ity e 
-                        stanamūle saṃśrite tu dve dve pariharet | stanam ubhayataś catasraḥ +                            va dvātriṃśadaśastrakṛtyāḥ | śroṇī pṛṣṭhodaroraḥsu bhavanti 
-                        pariharet | dve dve cāpālāpe stambheṣv ity e va dvātriṃśadaśastrakṛtyāḥ | +                            catiḥṣaṣṭiśataṃ mūrddhani tāsāṃ viṃśatiḥ | śirodharāyāṃ tāsām aṣṭau 
-                        śroṇī pṛṣṭhodaroraḥsu bhavanti catiḥṣaṣṭiśataṃ mūrddhani tāsāṃ viṃśatiḥ | +                            catasraś ca marmmasaṃjñāḥ | dve kṛkāṭikayos tāvantya eva vidhurayoḥ 
-                        śirodharāyāṃ tāsām aṣṭau catasraś ca marmmasaṃjñāḥ | dve kṛkāṭikayos +                            hanvor ubhayato aṣṭāvaṣṭau tāsāṃ tu sandhinivaṃdhanyau dve dve pariharet 
-                        tāvantya eva vidhurayoḥ hanvor ubhayato aṣṭāvaṣṭau tāsāṃ tu +                            | ṣaṭtriṃśaj jihvāyāṃ tāsām adhaḥ ṣoḍaśāśastrakṛtyā rasavāhinyaḥ | 
-                        sandhinivaṃdhanyau dve dve pariharet | ṣaṭtriṃśaj jihvāyāṃ tāsām adhaḥ +                            catuvviṃśatir nnāsāyāṃ tāsām aupanāsyāś catasraḥ parihare tāsām eva ca 
-                        ṣoḍaśāśastrakṛtyā rasavāhinyaḥ | catuvviṃśatir nnāsāyāṃ tāsām aupanāsyāś +                            tāluny ekā ṣaṭtriṃśad ubhayor nnetrayoḥ | tāsām ekaikām apāṅgayoḥ 
-                        catasraḥ parihare tāsām eva ca tāluny ekā ṣaṭtriṃśad ubhayor nnetrayoḥ | +                            pariharet | lalāṭe ṣaṣṭistāsāṃ keśāntānugatāś catasraḥ pariharet | 
-                        tāsām ekaikām apāṅgayoḥ pariharet | lalāṭe ṣaṣṭistāsāṃ keśāntānugatāś +                            āvarttayor ekaikāsthapaṇyāś caikā pariharttavyāḥ karṇṇayoḥ pañ ca pañca 
-                        catasraḥ pariharet | āvarttayor ekaikāsthapaṇyāś caikā pariharttavyāḥ +                            | tāsāṃ śabdavahām ekaikāṃ pariharet | śaṃkhayoś ca tāvantya eva tāsāṃ 
-                        karṇṇayoḥ pañ ca pañca | tāsāṃ śabdavahām ekaikāṃ pariharet | śaṃkhayoś ca +                            śaṃkhasandhigatām ekaikām pariharet | dvādaśamūrddhani tāsām utkṣepayoḥ 
-                        tāvantya eva tāsāṃ śaṃkhasandhigatām ekaikām pariharet | dvādaśamūrddhani +                            | dve dve sīma manteṣv ekaikām adhipatau parihared iti ||</l
-                        tāsām utkṣepayoḥ | dve dve sīma manteṣv ekaikām adhipatau parihared iti +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.22]</trailer> 
-                        ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.22.add1"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.22.add1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.22.add1</label> +                        <l> bhavanti cātra ślokāḥ || 
-                         bhavanti cātra ślokāḥ || +                            <caesura/> 
-                        <caesura/> +                             sirāśatānāṃ saptānāṃ śarīreṣu śarīriṇāṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         sirāśatānāṃ saptānāṃ śarīreṣu śarīriṇāṃ | +                             aśastrakṛtyā navatis tathāṣṭau ca vinirddiśet | ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.22.add1]</trailer> 
-                         aśastrakṛtyā navatis tathāṣṭau ca vinirddiśet | ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.22.add2"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.22.add2"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.22.add2</label> +                        <l> spandinyau jaladhāriṇyau yāś ca marmma samāśritāḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         spandinyau jaladhāriṇyau yāś ca marmma samāśritāḥ | +                             avyadhyās tā vijānīyāt snāyusandhigatāś ca yāḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.22.add2]</trailer> 
-                         avyadhyās tā vijānīyāt snāyusandhigatāś ca yāḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.22.add3"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.22.add3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.7.22.add3</label+                        <l> vaikalpamaraṇañ cāpi vyadhādāsāṃ dhruvaṃ bhavet |</l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.7.22.add3]</trailer
-                         vaikalpamaraṇañ cāpi vyadhādāsāṃ dhruvaṃ bhavet |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.23"> +                    <lg xml:id="SS.3.7.23"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. SS.3.7.23</label> +                        <l> vyāpnuyād vākhilaṃ dehaṃ nābhitaḥ prasṛtāḥ sirāḥ || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         vyāpnuyād vākhilaṃ dehaṃ nābhitaḥ prasṛtāḥ sirāḥ || +                             pratānāḥ padminī kandā dvisādīnāṃ yathājalaṃ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. SS.3.7.23]</trailer> 
-                         pratānāḥ padminī kandā dvisādīnāṃ yathājalaṃ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.7.trailer">iti śārīre saptamo dhyāyaḥ ||</l>+                    <lg xml:id="SS.3.7.trailer"
 +                        <l>iti śārīre saptamo dhyāyaḥ ||</l
 +                    </lg>
  
  
Line 3473: Line 3226:
                         NAK 5-333, waiting for full critical attention..</note>                         NAK 5-333, waiting for full critical attention..</note>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.1</label> +                        <l> athāto vyadhavidhiṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.1]</trailer> 
-                         athāto vyadhavidhiṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.2"/>+                    <lg xml:id="SS.3.8.2"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.3</label> +                        <l> tatra 
-                        <caesura/> +                            bālasthavirabhīrurūkṣakṣatakṣīṇamadyādhvastrīkarṣitānāsitavāntaviraktadantabastiklībagarbbhiṇīkāsaśvāsaśoṣapravṛddhajvarātīsārākṣepakapakṣāghātopavāsapīḍitānāṃ 
-                         tatra +                            sirānavyadhyāḥ || kiṃ kāraṇameṣāṃ tu khalu vedhādindriyasaṃmohaḥ śoṣo vā 
-                        bālasthavirabhīrurūkṣakṣatakṣīṇamadyādhvastrīkarṣitānāsitavāntaviraktadantabastiklībagarbbhiṇīkāsaśvāsaśoṣapravṛddhajvarātīsārākṣepakapakṣāghātopavāsapīḍitānāṃ +                            bhavati | raktapittino raktātyayād vātakopo mṛtyurvvā | garbbhiṇyas tu 
-                        sirānavyadhyāḥ || kiṃ kāraṇameṣāṃ tu khalu vedhādindriyasaṃmohaḥ śoṣo vā +                            garbbhaśoṣapatanahīnāṅgānāyuṣkatā vā garbbhasya ||</l
-                        bhavati | raktapittino raktātyayād vātakopo mṛtyurvvā | garbbhiṇyas tu +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.3]</trailer> 
-                        garbbhaśoṣapatanahīnāṅgānāyuṣkatā vā garbbhasya ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.3a"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.3a"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.3a</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             pratiṣiddhānāvaśekāṃ tu śeṣāṇām api dehināṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         pratiṣiddhānāvaśekāṃ tu śeṣāṇām api dehināṃ | +                             vyādher vvivṛddhir mṛtyur vvā sirāvedhena sambhavet || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.3a]</trailer> 
-                         vyādher vvivṛddhir mṛtyur vvā sirāvedhena sambhavet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.3b"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.3b"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.3b</label> +                        <l> yāś cāvyadhyā dṛṣṭādṛṣṭāś cāyantritāyantritā notthitā iti || </l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.3b]</trailer> 
-                         yāś cāvyadhyā dṛṣṭādṛṣṭāś cāyantritāyantritā notthitā iti || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.4"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.4</label> +                        <l> śoṇitamokṣasādhyāś ca vikārāḥ prāgabhihitāḥ | teṣv apakṣeṣu cānyeṣu 
-                        <caesura/> +                            cānubhukteṣu yathābhyāsam anatyayañ ca sirāṃ vyadhayet || </l
-                         śoṇitamokṣasādhyāś ca vikārāḥ prāgabhihitāḥ | teṣv apakṣeṣu cānyeṣu +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.4]</trailer> 
-                        cānubhukteṣu yathābhyāsam anatyayañ ca sirāṃ vyadhayet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.5"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.5"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.5</label+                        <l> pratiṣiddhānām api ca viṣopasargge sirāvyadhanam apratiṣiddhaṃ </l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.5]</trailer
-                         pratiṣiddhānām api ca viṣopasargge sirāvyadhanam apratiṣiddhaṃ </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.6"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.6"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.6</label> +                        <l> tatra snigdhasvinnam āturaṃ yathā doṣapratyanīkaṃ dravaprāyam annaṃ 
-                        <caesura/> +                            bhuktavantaṃ yavāgūm pītam vā yathākālam upasthāpyāsīnaṃ sthitam vā 
-                         tatra snigdhasvinnam āturaṃ yathā doṣapratyanīkaṃ dravaprāyam annaṃ +                            prāṇān abādhamānaḥ | plotapaṭṭaś carmmāntarvvalkalalatānām anyatamena 
-                        bhuktavantaṃ yavāgūm pītam vā yathākālam upasthāpyāsīnaṃ sthitam vā prāṇān +                            yantreṇa yantrayitvā nātigāḍhannātiśithilaṃ śarīrapradeśam āsādya 
-                        abādhamānaḥ | plotapaṭṭaś carmmāntarvvalkalalatānām anyatamena yantreṇa +                            vidhivacchastramādāya yathoktāṃ sirāṃ vyadhayet | </l
-                        yantrayitvā nātigāḍhannātiśithilaṃ śarīrapradeśam āsādya +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.6]</trailer> 
-                        vidhivacchastramādāya yathoktāṃ sirāṃ vyadhayet | </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.7"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.7"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.7</label> +                        <l> tatra vyadhyasirāṃ | naivātiśīte nātyuṣṇe na pravāte na ca durddine | 
-                        <caesura/> +                            sirāṇāṃ vyadhanaṃ kāryam aroge vā kadācana || </l
-                         tatra vyadhyasirāṃ | naivātiśīte nātyuṣṇe na pravāte na ca durddine | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.7]</trailer> 
-                        sirāṇāṃ vyadhanaṃ kāryam aroge vā kadācana || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.8</label> +                        <l> tatra vyadhyasirāṃ puruṣaṃ pratyād ity amukhamarannimātrocchrite 
-                        <caesura/> +                            niveśyāsane sakthnor ākuñcitayor nniveśya kurpparasandhidvayaṃ 
-                         tatra vyadhyasirāṃ puruṣaṃ pratyād ity amukhamarannimātrocchrite +                            hastāvantagūḍhāṅguṣṭhakṛtamuṣṭīm anyayo<unclear ana="visarga seems to be 
-                        niveśyāsane sakthnor ākuñcitayor nniveśya kurpparasandhidvayaṃ +                                inserted later slightly above the line.">ḥ</unclear> sthāpayitvā 
-                        hastāvantagūḍhāṅguṣṭhakṛtamuṣṭīm anyayo<unclear ana="visarga seems to be +                            yantraśāṭakena parikṣipya grīvāyām anyena paścāt sthitena puruṣeṇa 
-                            inserted later slightly above the line.">ḥ</unclear> sthāpayitvā +                            vāmahastena śāṭakāntadvayaṃ grāhayitvā sirotthāpanārtham 
-                        yantraśāṭakena parikṣipya grīvāyām anyena paścāt sthitena puruṣeṇa +                            asṛksrāvaṇārthañ ca yantram pramāṇena pīḍayet | karmmapuruṣaś ca mukhaṃ 
-                        vāmahastena śāṭakāntadvayaṃ grāhayitvā sirotthāpanārtham asṛksrāvaṇārthañ ca +                            vāyunā pūrayet | uttamāṅgagatānām eṣa sirotthāpam ayantravidhiḥ | 
-                        yantram pramāṇena pīḍayet | karmmapuruṣaś ca mukhaṃ vāyunā pūrayet | +                            sthitasakthim īṣet kuñcitapādam uccaiḥ sthāpayitvā vyadhapradeśasyopari 
-                        uttamāṅgagatānām eṣa sirotthāpam ayantravidhiḥ | sthitasakthim īṣet +                            samyag yantram badhvā pādasirām vidhyet | upaviṣṭasya hastaṃ gūḍhāṃ<sic 
-                        kuñcitapādam uccaiḥ sthāpayitvā vyadhapradeśasyopari samyag yantram badhvā +                                ana="seems cancelled">ṣṭha</sic>guṣṭhanibaddhamuṣṭiṃ samyagāsane 
-                        pādasirām vidhyet | upaviṣṭasya hastaṃ gūḍhāṃ<sic ana="seems cancelled" +                            sthāpayitvā hastasirāṃ vidhyet | 
-                            >ṣṭha</sic>guṣṭhanibaddhamuṣṭiṃ samyagāsane sthāpayitvā hastasirāṃ +                            gṛdhrasīviśvacyorākuñcitajānukurpparasya 
-                        vidhyet | gṛdhrasīviśvacyorākuñcitajānukurpparasya +                            śroṇīpṛṣṭhaskandheṣūnnamitapṛṣṭhasya udarorasau prasārito rasaḥ 
-                        śroṇīpṛṣṭhaskandheṣūnnamitapṛṣṭhasya udarorasau prasārito rasaḥ +                            sphurjjitadehasya bāhūbhyām avalambamānasya pārśvayoḥ | 
-                        sphurjjitadehasya bāhūbhyām avalambamānasya pārśvayoḥ | avanamitameḍhrasya +                            avanamitameḍhrasya meḍhraṃ | unnāmitavidaṣṭajihvāsyādhojihvāyām | 
-                        meḍhraṃ | unnāmitavidaṣṭajihvāsyādhojihvāyām | ativyātānānanasya tāluni +                            ativyātānānanasya tāluni dantamūle ca | evaṃ yantropāyān anyāṃś ca 
-                        dantamūle ca | evaṃ yantropāyān anyāṃś ca sirotthāpanahetūn buddhyāvekṣya +                            sirotthāpanahetūn buddhyāvekṣya śarīravaśena vyādhivaśena ca vidadhyād 
-                        śarīravaśena vyādhivaśena ca vidadhyād iti | </l>+                            iti | </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.8]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.9"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.9</label> +                        <l> māṃsaleṣv avakāseṣu vrīhimukhena yavamātraṃ nidadhyād vrīhimātram vā | 
-                        <caesura/> +                            ato nyathārddhayavamātram asthnām upari kuṭhārikayā || </l
-                         māṃsaleṣv avakāseṣu vrīhimukhena yavamātraṃ nidadhyād vrīhimātram vā | ato +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.9]</trailer> 
-                        nyathārddhayavamātram asthnām upari kuṭhārikayā || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.10"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.10</label> +                        <l> bhavaṃti cātra || vyabhre varṣāsu vidhyeta grīṣmakāleṣu śītale | 
-                        <caesura/> +                            hemantakāle madhyāhne śastrakālās trayaḥ smṛtāḥ || </l
-                         bhavaṃti cātra || vyabhre varṣāsu vidhyeta grīṣmakāleṣu śītale | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.10]</trailer> 
-                        hemantakāle madhyāhne śastrakālās trayaḥ smṛtāḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.11"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.11"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.11</label> +                        <l> dviprakārapramathitadhārayā yāsravedasṛk | muhūrttaṃ ruddhvā tiṣṭhec ca 
-                        <caesura/> +                            suviddhāntāṃ vinirddiśet || </l
-                         dviprakārapramathitadhārayā yāsravedasṛk | muhūrttaṃ ruddhvā tiṣṭhec ca +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.11]</trailer> 
-                        suviddhāntāṃ vinirddiśet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.12"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.12</label> +                        <l> yathā kusumbhapuṣpebhyaḥ pūrvvaṃ sravati pītikā | tathā sirāsu viddhāsu 
-                        <caesura/> +                            duṣṭam agre pravarttate || </l
-                         yathā kusumbhapuṣpebhyaḥ pūrvvaṃ sravati pītikā | tathā sirāsu viddhāsu +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.12]</trailer> 
-                        duṣṭam agre pravarttate || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.13"/>+                    <lg xml:id="SS.3.8.13"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.14"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.14"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.14</label> +                        <l> kṣīṇasya bahudoṣasya mūrcchayopadrutasya vā | bhūyo 'parāhṇe visrāvyāt 
-                        <caesura/> +                            tūttare 'hani vāyunaḥ || </l
-                         kṣīṇasya bahudoṣasya mūrcchayopadrutasya vā | bhūyo 'parāhṇe visrāvyāt +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.14]</trailer> 
-                        tūttare 'hani vāyunaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.15"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.15"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.15</label> +                        <l> saśeṣadoṣarudhiram api kuryād vicakṣaṇaḥ | na cātinisṛtaṃ kuryāc cheṣaṃ 
-                        <caesura/> +                            saṃśamanair jjayet || </l
-                         saśeṣadoṣarudhiram api kuryād vicakṣaṇaḥ | na cātinisṛtaṃ kuryāc cheṣaṃ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.15]</trailer> 
-                        saṃśamanair jjayet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.16"/>+                    <lg xml:id="SS.3.8.16"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.17"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.17"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.17</label+                        <ltatra 
-                        <caesura/> +                            pādadāhapādaharṣacipyavātaśoṇitapādakaṇṭakavipādikāpādadārīprabhṛtiṣu 
-                         tatra pādadāhapādaharṣacipyavātaśoṇitapādakaṇṭakavipādikāpādadārīprabhṛtiṣu +                            rogeṣu kṣipramarmmopariṣṭād dvyaṅgule vrīhimukhena sirāṃ vyadhayet | 
-                        rogeṣu kṣipramarmmopariṣṭād dvyaṅgule vrīhimukhena sirāṃ vyadhayet | +                            ślīpadeṣu yathoktaṃ kroṣṭukaśirṣavātavedanāsu sakthisaṃsritāṃ | 
-                        ślīpadeṣu yathoktaṃ kroṣṭukaśirṣavātavedanāsu sakthisaṃsritāṃ | +                            gulphasandher upari caturaṅgule apacyāmindrabaster adhastād dvyaṅgule | 
-                        gulphasandher upari caturaṅgule apacyāmindrabaster adhastād dvyaṅgule | +                            jānusandher upari caturaṅgule gṛdhrasyāmūrusaṃdhisanniviṣṭāṃ | galagaṇḍe 
-                        jānusandher upari caturaṅgule gṛdhrasyāmūrusaṃdhisanniviṣṭāṃ | galagaṇḍe +                            śroṇipratisamantāt pravāhikā<sic ana="perhaps the anusvāra is cancelled" 
-                        śroṇipratisamantāt pravāhikā<sic ana="perhaps the anusvāra is cancelled" +                                >ṃ</sic>yāṃśūlinyāṃ parivarttikopadaṃśaśūkavyāpatsu meḍhramadhye | 
-                            >ṃ</sic>yāṃśūlinyāṃ parivarttikopadaṃśaśūkavyāpatsu meḍhramadhye | +                            etenetarasakthibāhūvyākhyātau || viśeṣatas tu 
-                        etenetarasakthibāhūvyākhyātau || viśeṣatas tu +                            vāmabāhukurpparasandhāvabhyantarato bāhumadhye plīhni etām eva 
-                        vāmabāhukurpparasandhāvabhyantarato bāhumadhye plīhni etām eva +                            dakṣiṇabāhuyakṛddālye | etām eva ca kāsaśvāsayor apyādiśanti | 
-                        dakṣiṇabāhuyakṛddālye | etām eva ca kāsaśvāsayor apyādiśanti | gṛdhrasyāmiva +                            gṛdhrasyāmiva vipaṃcyām vāmapārśvakakṣastanāntarayor antarasthām 
-                        vipaṃcyām vāmapārśvakakṣastanāntarayor antarasthām vidradhau pārśvaśūle ca | +                            vidradhau pārśvaśūle ca | etām eva ca kaphodare | dakṣiṇapārśve 
-                        etām eva ca kaphodare | dakṣiṇapārśve bāhuśoṣāpabāhukayor bbāhumadhye eke +                            bāhuśoṣāpabāhukayor bbāhumadhye eke vadanty aṃsamadhye 
-                        vadanty aṃsamadhye trikasandhimadhyagatān tṛtīyake | skandhasandhigatānām +                            trikasandhimadhyagatān tṛtīyake | skandhasandhigatānām 
-                        anyatarapārśvasaṃsthitānāñ caturthake | hanusandhimadhyagatām apasmāre | +                            anyatarapārśvasaṃsthitānāñ caturthake | hanusandhimadhyagatām apasmāre | 
-                        śaṃkhasandhigatānām unmāde | jihvāroge<metamark cert="high" +                            śaṃkhasandhigatānām unmāde | jihvāroge<metamark cert="high" 
-                            function="to_indicate_insertion_in_some_line_of_the_folio" place="above" +                                function="to_indicate_insertion_in_some_line_of_the_folio" 
-                            >dī 3</metamark>ṣv adhojihvāyāṃ | dantavyādhiṣu dantamūle | tāluni +                                place="above">dī 3</metamark>ṣv adhojihvāyāṃ | dantavyādhiṣu 
-                        tālavye ca | karṇṇayor upari samantāt karṇṇaśūle tadroge ca | gandhāghrāṇe +                            dantamūle | tāluni tālavye ca | karṇṇayor upari samantāt karṇṇaśūle 
-                        nāsārogeṣu nāsāgre | timirākṣipākaprabhṛtiṣv akṣcāmayeṣūpanāsyāṃ lālāṭīm +                            tadroge ca | gandhāghrāṇe nāsārogeṣu nāsāgre | timirākṣipākaprabhṛtiṣv 
-                        āpāṅgī vā | etām eva śirorogādhimanthaprabhṛtiṣu ca rogeṣu | </l>+                            akṣcāmayeṣūpanāsyāṃ lālāṭīm āpāṅgī vā | etām eva 
 +                            śirorogādhimanthaprabhṛtiṣu ca rogeṣu | </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.17]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.18"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.18"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.18</label> +                        <l> tatra durvviddhātividdhākuñcitā piccitā kuṭṭitā aprasrutānutīrṇṇā 
-                        <caesura/> +                            anteviddhāpariśuṣkākūṇitā vepitā anutthitaviddhā | avyadhyaviddhā 
-                         tatra durvviddhātividdhākuñcitā piccitā kuṭṭitā aprasrutānutīrṇṇā +                            śastrahatā tiryagviddhā | aviddhā vidrutā dhenukā punaḥ punarvviddhā 
-                        anteviddhāpariśuṣkākūṇitā vepitā anutthitaviddhā | avyadhyaviddhā śastrahatā +                            marmmasirāsnāyvasthisandhiṣu viddhā ceti | viṃśatiṃ duṣṭavyadhyā 
-                        tiryagviddhā | aviddhā vidrutā dhenukā punaḥ punarvviddhā +                            bhavanti || </l
-                        marmmasirāsnāyvasthisandhiṣu viddhā ceti | viṃśatiṃ duṣṭavyadhyā bhavanti || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.18]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.19"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.19"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.19</label> +                        <l> tatra sūkṣmaśastrapraṇidhānān nāsṛgvyaktaṃ sravati | tatra rujā śophau 
-                        <caesura/> +                            bhavataḥ | sā durvviddhā nāma | pramāṇātiriktaviddhāyāmantaḥ śoṇitam 
-                         tatra sūkṣmaśastrapraṇidhānān nāsṛgvyaktaṃ sravati | tatra rujā śophau +                            praviśatyatipravṛttirvvā bhavati sātividdhā nāma kuñcitāyām apyevaṃ | 
-                        bhavataḥ | sā durvviddhā nāma | pramāṇātiriktaviddhāyāmantaḥ śoṇitam +                            kuṇṭhaśastrapramathitāpṛthulabhāvam āpannā piccitā nāma 
-                        praviśatyatipravṛttirvvā bhavati sātividdhā nāma kuñcitāyām apyevaṃ | +                            anāsāditamantayoś ca bahuśaḥ | kuṭṭitākuṭṭitā nāma śītabha<sic ana="two 
-                        kuṇṭhaśastrapramathitāpṛthulabhāvam āpannā piccitā nāma anāsāditamantayoś ca +                                oblique lines above it                             perhaps 
-                        bahuśaḥ | kuṭṭitākuṭṭitā nāma śītabha<sic ana="two oblique lines above it +                                indicating that it is cancelled">yā</sic><metamark cert="high" 
-                            perhaps indicating that it is cancelled">yā</sic><metamark cert="high" +                                function="to_indicate_insertion_in_some_line_of_the_folio" 
-                            function="to_indicate_insertion_in_some_line_of_the_folio" place="below" +                                place="below">sma</metamark>mūrcchābhir apravṛttaśoṇitā aprasrūtā 
-                            >sma</metamark>mūrcchābhir apravṛttaśoṇitā aprasrūtā nāma +                            nāma tīkṣṇamahāmukhaśastraviddhā anudīrṇṇā nāma 
-                        tīkṣṇamahāmukhaśastraviddhā anudīrṇṇā nāma alparaktasrāvinyanteviddhā nāma| +                            alparaktasrāvinyanteviddhā nāma| kṣīṇaśoṇitānilapūrṇṇāpariśuṣkā nāma | 
-                        kṣīṇaśoṇitānilapūrṇṇāpariśuṣkā nāma | caturthabhāgamāsāditā +                            caturthabhāgamāsāditā kiñcitpravṛttaśoṇitākūṇitā nāma | 
-                        kiñcitpravṛttaśoṇitākūṇitā nāma | dutthānabandhodveṣiṇyāśoṇitasaṃmoho +                            dutthānabandhodveṣiṇyāśoṇitasaṃmoho bhavati | sā vepitā nāma | 
-                        bhavati | sā vepitā nāma | anusthitāyām apyevamaśastrakṛtyā avyadhyā nāma | +                            anusthitāyām apyevamaśastrakṛtyā avyadhyā nāma | chitvāt ipravṛttaśoṇitā 
-                        chitvāt ipravṛttaśoṇitā kriyāsaṅgrahakarī śastrahatā nāma | +                            kriyāsaṅgrahakarī śastrahatā nāma | 
-                        tiryakpraṇihitaśastrākiñciccheṣātiryagviddhā nāma | bahuśaḥ kṣatā +                            tiryakpraṇihitaśastrākiñciccheṣātiryagviddhā nāma | bahuśaḥ kṣatā 
-                        hīnaśastrapraṇidhānenāviddhā nāma | anavasthitaviddhā vidrutā nāma | +                            hīnaśastrapraṇidhānenāviddhā nāma | anavasthitaviddhā vidrutā nāma | 
-                        vyadhapradeśasya bahuśovaghaṭṭanādasaṃārohamāṇavyadhā raktasrāvinyatyarthaṃ +                            vyadhapradeśasya bahuśovaghaṭṭanādasaṃārohamāṇavyadhā 
-                        dhenukā nāma | punaḥ punaḥ praṇidhānā sirāmarmmasnāyvasthisaṃdhiṣu viddhā +                            raktasrāvinyatyarthaṃ dhenukā nāma | punaḥ punaḥ praṇidhānā 
-                        rujāśophau vaikalyam maraṇam vā bhavati || </l>+                            sirāmarmmasnāyvasthisaṃdhiṣu viddhā rujāśophau vaikalyam maraṇam vā 
 +                            bhavati || </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.19]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.20"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.20"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.20</label> +                        <l> bhavanti cātra || sirāsuśikṣito nāsti calāhyetāḥ svabhāvataḥ | matsyavat 
-                        <caesura/> +                            parivarttante tasmād yatnena tāḍayet || </l
-                         bhavanti cātra || sirāsuśikṣito nāsti calāhyetāḥ svabhāvataḥ | matsyavat +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.20]</trailer> 
-                        parivarttante tasmād yatnena tāḍayet || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.21"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.21"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.21</label> +                        <l> ajānatā gṛhīte tu śastre kāyanipātite | bhavanti vyāpadastv etā bahavaś 
-                        <caesura/> +                            cāpy upadravāḥ || </l
-                         ajānatā gṛhīte tu śastre kāyanipātite | bhavanti vyāpadastv etā bahavaś +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.21]</trailer> 
-                        cāpy upadravāḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.22"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.22"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.22</label> +                        <l> snehādibhiḥ kriyāyogair nna tathā lepanair api | yāṃty āśu vyādhayaḥ 
-                        <caesura/> +                            śāntiṃ yathā samyak sirāvyadhāt || </l
-                         snehādibhiḥ kriyāyogair nna tathā lepanair api | yāṃty āśu vyādhayaḥ śāntiṃ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.22]</trailer> 
-                        yathā samyak sirāvyadhāt || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.23"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.23"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.23</label> +                        <l> sirāvyadhaṃ cikitsārthaṃ śalyatantre vidhīyate | yathā samyak praṇihitā 
-                        <caesura/> +                            bastiḥ kāyacikitsite ||</l
-                         sirāvyadhaṃ cikitsārthaṃ śalyatantre vidhīyate | yathā samyak praṇihitā +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.23]</trailer> 
-                        bastiḥ kāyacikitsite ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.24"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.24"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.24</label> +                        <l> tatra snigdhasvinnavāntaviriktānuvāsitāsthāpitaviddhasirair mmanuṣyaiḥ 
-                        <caesura/> +                            pariharttavyāni || 
-                         tatra snigdhasvinnavāntaviriktānuvāsitāsthāpitaviddhasirair mmanuṣyaiḥ +                            krodhāyāsamaithunadivāsvapnoccairbbhāṣyavyāyāmayānāsanānisthānacaṃkramaṇaśītavātātapaciruddhāsātmyājīrṇṇānyācalalābhātmāsameke 
-                        pariharttavyāni || +                            manyante | vistaram eṣām upariṣṭād vakṣyāmaḥ || </l
-                        krodhāyāsamaithunadivāsvapnoccairbbhāṣyavyāyāmayānāsanānisthānacaṃkramaṇaśītavātātapaciruddhāsātmyājīrṇṇānyācalalābhātmāsameke +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.24]</trailer> 
-                        manyante | vistaram eṣām upariṣṭād vakṣyāmaḥ || </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.25"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.25"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.8.25</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             sirāviṣāṇatumbībhir jjalaukābhiḥ padais tathā | avagāḍhaṃ yathāpūrvvaṃ 
-                        <caesura/> +                            kriyate duṣṭaśoṇitaṃ ||</l
-                         sirāviṣāṇatumbībhir jjalaukābhiḥ padais tathā | avagāḍhaṃ yathāpūrvvaṃ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.8.25]</trailer> 
-                        kriyate duṣṭaśoṇitaṃ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.26"/>+                    <lg xml:id="SS.3.8.26"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.8.trailer"> +                    <lg xml:id="SS.3.8.trailer"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. SS.3.8.trailer</label+                        <l> iti śārīre 'ṣṭamo 'dhyāyaḥ || </l> 
-                         iti śārīre 'ṣṭamo 'dhyāyaḥ || </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. SS.3.8.trailer]</trailer
 +                    </lg>
                 </div>                 </div>
  
Line 3697: Line 3468:
                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.1</label> +                        <l> athāto dhamanīvyākaraṇaṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.1]</trailer> 
-                         athāto dhamanīvyākaraṇaṃ śārīraṃ vyākhyāsyāmaḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.2"/>+                    <lg xml:id="SS.3.9.2"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.3</label> +                        <l> caturvviṃśatir ddhamanyo bhavanti | tās tu nābhiprabhavāḥ | tatra kecid 
-                        <caesura/> +                            āhur ācāryāḥ sirādhamanīsrotasām avibhāgaḥ sirāvikārā eva hi dhamanyaḥ 
-                         caturvviṃśatir ddhamanyo bhavanti | tās tu nābhiprabhavāḥ | tatra kecid +                            srotānsi ceti | tat tu na samyag atrocyate | anyā eva hi dhamanyaḥ 
-                        āhur ācāryāḥ sirādhamanīsrotasām avibhāgaḥ sirāvikārā eva hi dhamanyaḥ +                            srotānsi sirāśceti | kasmād | vyañjanānyatvāt mūlasanniyamāt 
-                        srotānsi ceti | tat tu na samyag atrocyate | anyā eva hi dhamanyaḥ srotānsi +                            karmmavaiśeṣyād āgamāc ca | kevalaṃ tu parasparapratānasannikarṣāt 
-                        sirāśceti | kasmād | vyañjanānyatvāt mūlasanniyamāt karmmavaiśeṣyād āgamāc +                            sadṛśakarmmatvāt saukṣmyāc ca vibhaktakarmmaṇām apy avibhāga iva 
-                        ca | kevalaṃ tu parasparapratānasannikarṣāt sadṛśakarmmatvāt saukṣmyāc ca +                            karmmasu bhavati |</l
-                        vibhaktakarmmaṇām apy avibhāga iva karmmasu bhavati |</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.3]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.4"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.4</label> +                        <l> tāsāṃ khalu nābhiprabhavāṇām ūrddhvagā daśa daśa cādhogāminyaś catasras 
-                        <caesura/> +                            tiryaggāḥ |</l
-                         tāsāṃ khalu nābhiprabhavāṇām ūrddhvagā daśa daśa cādhogāminyaś catasras +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.4]</trailer> 
-                        tiryaggāḥ |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.5"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.5"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.5</label> +                        <l> ūrddhvagāḥ khalu śabda<pc> </pc>sparśa<pc> </pc>rūpa<pc 
-                        <caesura/> +                                > </pc>rasa<pc> </pc>gandha<pc> </pc>praśvāsocchvāsa<pc 
-                         ūrddhvagāḥ khalu śabda<pc> </pc>sparśa<pc> </pc>rūpa<pc +                                > </pc>prakṣita<pc> </pc>jṛmbhita<pc> </pc>hasita<pc 
-                            > </pc>rasa<pc> </pc>gandha<pc> </pc>praśvāsocchvāsa<pc +                                > </pc>kathita<pc> </pc>ruditādīn viśeṣān abhivahantyaḥ śarīran 
-                            > </pc>prakṣita<pc> </pc>jṛmbhita<pc> </pc>hasita<pc +                            dhārayanti | tās tu hṛdayam abhiprapannās tridhā tridhā jāyante | tās 
-                            > </pc>kathita<pc> </pc>ruditādīn viśeṣān abhivahantyaḥ śarīran +                            triṃśat tāsāṃ tu vātapittaśleṣmaśoṇitarasān dve dve vahatas tā daśa | 
-                        dhārayanti | tās tu hṛdayam abhiprapannās tridhā tridhā jāyante | tās +                            śabdasparśarūparasagandhān aṣṭābhir gṛhṇīte | dvābhyāṃ bhāṣate dvābhyāṃ 
-                        triṃśat tāsāṃ tu vātapittaśleṣmaśoṇitarasān dve dve vahatas tā daśa | +                            ghoṣaṃ karoti | dvābhyāṃ svapiti dvābhyāṃ pratibudhyate | dve 
-                        śabdasparśarūparasagandhān aṣṭābhir gṛhṇīte | dvābhyāṃ bhāṣate dvābhyāṃ +                            asravāhinyo dve stanyaṃ striyā vahataḥ stanasaṃśritā eva | śukraṃ 
-                        ghoṣaṃ karoti | dvābhyāṃ svapiti dvābhyāṃ pratibudhyate | dve asravāhinyo +                            narasya stanayor abhivahatas tās tv etās triṃśat savibhāgā vyākhyātāḥ | 
-                        dve stanyaṃ striyā vahataḥ stanasaṃśritā eva | śukraṃ narasya stanayor +                            etābhir ūrddhvan nābher udarapārśvapṛṣṭhoraḥ skandhagrīvāśīrṣabāhavo 
-                        abhivahatas tās tv etās triṃśat savibhāgā vyākhyātāḥ | etābhir ūrddhvan +                            dhāryante yāpyante ||</l
-                        nābher udarapārśvapṛṣṭhoraḥ skandhagrīvāśīrṣabāhavo dhāryante yāpyante +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.5]</trailer> 
-                        ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.11"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.11"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.11</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             pañcādhibhūtās tv atha pañcakṛtvaḥ 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         pañcādhibhūtās tv atha pañcakṛtvaḥ +                             pañcendriyam pañcādhā bhāvayanti | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         pañcendriyam pañcādhā bhāvayanti | +                             pañcendriyaṃ pañcādhā bhāvayitvā 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         pañcendriyaṃ pañcādhā bhāvayitvā +                             paṃcatvam āyānti vināśakāle ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.11]</trailer> 
-                         paṃcatvam āyānti vināśakāle ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.6"/>+                    <lg xml:id="SS.3.9.6"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.7"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.7"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.7</label> +                        <l> adhogamās tu vātamūtrapurīṣaśukrārttavān abhivahanti | tās tu pittāśayam 
-                        <caesura/> +                            abhiprapannās tatrastham annapānarasam abhipakvam auṣṇād vivecayantyo 
-                         adhogamās tu vātamūtrapurīṣaśukrārttavān abhivahanti | tās tu pittāśayam +                            'bhivahantyas tarpayanti ūrddhvagānān tiryaggānāñ ca rasasthānāñ 
-                        abhiprapannās tatrastham annapānarasam abhipakvam auṣṇād vivecayantyo +                            cābhipūrayanti | tatra mūtrapurīṣasvedāṃś ca vivecayaṃty 
-                        'bhivahantyas tarpayanti ūrddhvagānān tiryaggānāñ ca rasasthānāñ +                            āmapakvāśayāntare tridhā tridhā prajāyante tāṃs triśat | tāsān tu 
-                        cābhipūrayanti | tatra mūtrapurīṣasvedāṃś ca vivecayaṃty āmapakvāśayāntare +                            vātapittakaphaśoṇitarasān dve dve vahatas tā daśa | dve annavāhinyau | 
-                        tridhā tridhā prajāyante tāṃs triśat | tāsān tu vātapittakaphaśoṇitarasān +                            antrāśrite toyavahe dve dve mūtrabastim abhiprapanne | 
-                        dve dve vahatas tā daśa | dve annavāhinyau | antrāśrite toyavahe dve dve +                            śukraprādurbbhāvāya ca dve | evaṃ raktam abhivahate | nārīṇām 
-                        mūtrabastim abhiprapanne | śukraprādurbbhāvāya ca dve | evaṃ raktam +                            ārttavasaṃjñe dve | varcconiḥsarataḥ sthūlāntrapratibaddhe dve | aṣṭāv 
-                        abhivahate | nārīṇām ārttavasaṃjñe dve | varcconiḥsarataḥ +                            anyas tiryaggās tāḥ svedam arppayanti | tās tv etās triṃśat saṃvibhāgā 
-                        sthūlāntrapratibaddhe dve | aṣṭāv anyas tiryaggās tāḥ svedam arppayanti | +                            vyākhyātāḥ | tābhir adho nābheḥ 
-                        tās tv etās triṃśat saṃvibhāgā vyākhyātāḥ | tābhir adho nābheḥ +                            pakvāśayaikaṭīmūtrabastigudameḍhrasakthīni dhāryante | </l
-                        pakvāśayaikaṭīmūtrabastigudameḍhrasakthīni dhāryante | </l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.7]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.8</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             adhogamās tu kurvvanti karmmāṇy etāni sarvvaśaḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         adhogamās tu kurvvanti karmmāṇy etāni sarvvaśaḥ | +                             tiryaggās tv eva vakṣyāmi karmma cāsāṃ yathātathaṃ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.8]</trailer> 
-                         tiryaggās tv eva vakṣyāmi karmma cāsāṃ yathātathaṃ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.9"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.9</label> +                        <l> tiryaggānāṃ tu catasṛṇām ekaikā śatadhā sahasradhā ca bhidyante | tās tv 
-                        <caesura/> +                            asaṃkhyeyā | tābhir idaṃ śarīraṃ gavākṣitaṃ vibaddham ātatañ ca | tāsāñ 
-                         tiryaggānāṃ tu catasṛṇām ekaikā śatadhā sahasradhā ca bhidyante | tās tv +                            ca mukhāni romakūpapratibaddhāni yaiḥ sveda prasravati rasaś 
-                        asaṃkhyeyā | tābhir idaṃ śarīraṃ gavākṣitaṃ vibaddham ātatañ ca | tāsāñ ca +                            cābhisantarppayati antar bbahiś ca | tābhir eva 
-                        mukhāni romakūpapratibaddhāni yaiḥ sveda prasravati rasaś cābhisantarppayati +                            cābhyaṅgapariṣekāvagāhāvalepanavīryāṇy antaḥśarīram abhiprapadyante 
-                        antar bbahiś ca | tābhir eva cābhyaṅgapariṣekāvagāhāvalepanavīryāṇy +                            tvaci vipakvāni | tābhir eva ca sparśaṃ śubham aśubham vā gṛhṇīte | tāś 
-                        antaḥśarīram abhiprapadyante tvaci vipakvāni | tābhir eva ca sparśaṃ śubham +                            catasro dhamanyaḥ sarvvāṅgagatāḥ savibhāgā vyākhyātāḥ ||</l
-                        aśubham vā gṛhṇīte | tāś catasro dhamanyaḥ sarvvāṅgagatāḥ savibhāgā +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.9]</trailer> 
-                        vyākhyātāḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.9.9.add"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.9.add"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.9.add</label> +                        <l> bhavataś cātra ślokau || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavataś cātra ślokau || +                             dhamanyaḥ sarvva evaitāḥ pratibaddhā yathendriyaṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         dhamanyaḥ sarvva evaitāḥ pratibaddhā yathendriyaṃ | +                             jāgratāṃ svapatām vāpi vahantīndriyagocare ||<anchor 
-                        <caesura/> +                                xml:id="SS.3.9.9.add-n1"/></l> 
-                         jāgratāṃ svapatām vāpi vahantīndriyagocare ||<anchor n="SS.3.9.9.add-n1" +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.9.add]</trailer> 
-                        /></l>+                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.9.9.add" type="apparatus"> 
-                        <list type="Note"> 
-                            <item corresp="#SS.3.9.9.add-n1" xml:lang="en">This verse is unique to 
-                                the Nepalese version and is supported in witness H. It is hard to 
-                                parse, partly because of the plurals in the first pāda and the 
-                                singular in the second. Some transmission problem is signalled by 
-                                the need for the emendation of H's <foreign xml:lang="sa">evās 
-                                    tāḥ</foreign> and <foreign xml:lang="sa" 
-                                >vahatī</foreign>.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.9.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.10</label> 
-                        <caesura/> 
-                         yathā svabhāvataḥ khāni mṛṇāleṣu biseṣu ca | 
-                        <caesura/> 
-                         tathaiva tāsāṃ dvārāṇi raso yair upacīyate ||</l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.9.12"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.9.12</label> +                        <lyathā svabhāvataḥ khāni mṛṇāleu biseca | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         ata ūrddhvaṃ srotasāṃ mūlaṃ viddhalakṣaṇaṃ vyākhyāsyāmaḥ | tāni tu +                             tathaiva tāsāṃ dvārāṇi raso yair upacīyate ||</l> 
-                        prāṇānnodakarasaraktamāṃsamedomūtrapurīaśukrārttavavahāni yev adhīkāraḥ | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.9.10]</trailer
-                        eṣāṃ viśeṣā bahavaḥ | teṣāṃ prāṇavahe dve, tayor<anchor n="SS.9.9.12-n1"/> +                    </lg>
-                        mūlaṃ hṛdayaṃ rasavahinyaś ca dhamanyas tatra viddhasya krośana<pc +
-                            </pc>vinamana<pc> </pc>bhramaṇāni saṃjñānāśo maraṇañ ca | udakavahe +
-                        dve tayor mmūlam dvayaṃ āmāśayo 'nnavāhinyaś ca dhamanyaḥ | tatra viddhasya +
-                        prāṇavahaviddhavat maraṇaṃ talliṅgaś ca | raktavahe dve tayor mūlaṃ +
-                        yakṛtplīhānau | tatra viddhasya śyāvāṅgatā jvaraḥ pāṇḍutā dāhaḥ +
-                        śoṇitābhigamanañ ca | māṃsavahe dve tayor mmūlaṃ snāyustvagraktavahāś ca +
-                        nāḍyas | tatra viddhasya śvayathur mmāṃsaśoṣaḥ sirāgranthayo mmaraṇañ ca | +
-                        medovahe dve tayor mmūlaṃ kaṭīvṛkkau ca tatra viddhasya svedāgamanaṃ +
-                        snigdhāṅgan tāluśoṣaś ca | mūtravahe dve tayor mmūlaṃ bastimeḍhrañ ca +
-                        tatra viddhasyānaddhabastitā mūtranirodhastabdhameḍhratā ca | purīṣavahe dve +
-                        tayor mmūlam pakvāśayo gudaś ca | tatra viddhasyānāho durggandhatā +
-                        grathitāntratā ca | śukravahe dve tayor mmūlaṃ stanau vṛṣaṇau ca | tatra +
-                        viddhasya klaibyaṃ cirād vā prasekaḥ praseke cālpaśukradarśanaṃ +
-                        sevanīcchedād rujāprādurbbhāvo maraṇañ ca |<anchor n="SS.3.9.12-n2"/> +
-                        srotoviddhan tu pratyākhyāyopakrameta | uddhṛtaśalyaṃ tu +
-                        kṣatavidhānenopakramed iti | </l>+
  
-                    <ab corresp="#SS.3.9.12" type="apparatus"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.12"> 
-                        <list type="Emendations"+                        <lata ūrddhvaṃ srotasāṃ mūlaṃ viddhalakṣaṇaṃ vyākhyāsyāmaḥ | tāni tu 
-                            <item corresp="#SS.3.9.12.1-n1" xml:lang="en">I insert <foreign +                            prāṇānnodakarasaraktamāṃsamedomūtrapurīṣaśukrārttavavahāni yeṣv 
-                                    xml:lang="sa"> prāṇavahe dvetayor</foreign> from the vulgate +                            adhīkāraḥ | eṣāṃ viśeṣā bahavaḥ | teṣāṃ prāṇavahe dve, tayor<anchor 
-                                here, to make sense of the sentence and the corrollary in the next +                                xml:id="SS.9.9.12-n1"/mūlaṃ hṛdayaṃ rasavahinyaś ca dhamanyas | 
-                                sentence.</item> +                            tatra viddhasya krośana<pc</pc>vinamana<pc> </pc>bhramaṇāni saṃjñānāśo 
-                            <item corresp="#SS.3.9.12-n1" xml:lang="en">We emend witness H's +                            maraṇañ ca | udakavahe dve tayor mmūlam dvayaṃ āmāśayo 'nnavāhinyaś ca 
-                                    <foreign>sevanīcheddā prādurbhāvo</foreign> to the vulgate's +                            dhamanyaḥ | tatra viddhasya prāṇavahaviddhavat maraṇaṃ talliṅgaś ca | 
-                                reading. Perhaps there was an eye-skip from +                            raktavahe dve tayor mūlaṃ yakṛtplīhānau | tatra viddhasya śyāvāṅgatā 
-                                    <foreign>[chedā]-ā</foreignto +                            jvaraḥ pāṇḍutā dāhaḥ śoṇitābhigamanañ ca | māṃsavahe dve tayor mmūlaṃ 
-                                <foreign>[ruj]-ā</foreign>.</item> +                            snāyustvagraktavahāś ca nāḍyas | tatra viddhasya śvayathur mmāṃsaśoṣaḥ 
-                        </list+                            sirāgranthayo mmaraṇañ ca | medovahe dve tayor mmūlaṃ kaṭīvṛkkau ca | 
-                    </ab>+                            tatra viddhasya svedāgamanaṃ snigdhāṅgan tāluśoṣaś ca | mūtravahe dve 
 +                            tayor mmūlaṃ bastimeḍhrañ ca | tatra viddhasyānaddhabastitā 
 +                            mūtranirodhastabdhameḍhratā ca | purīṣavahe dve tayor mmūlam pakvāśayo 
 +                            gudaś ca | tatra viddhasyānāho durggandhatā grathitāntratā ca | 
 +                            śukravahe dve tayor mmūlaṃ stanau vṛṣaṇau ca | tatra viddhasya klaibyaṃ 
 +                            cirād vā prasekaḥ praseke cālpaśukradarśanaṃ sevanīcchedād 
 +                            rujāprādurbbhāvo maraṇañ ca |<anchor xml:id="SS.3.9.12-n2"/
 +                            srotoviddhan tu pratyākhyāyopakrameta | uddhṛtaśalyaṃ tu 
 +                            kṣatavidhānenopakramed iti | </l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf1938 ed. 3.9.12]</trailer
 +                    </lg>
  
-                    <l xml:id="SS.3.9.13"/> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.9.13.add1"> 
-                        <label xml:lang="en">13.add1</label> 
-                        <caesura/> 
-                         ślokau || 
-                        <caesura/> 
-                         ya evaṃ na prajānāti srotasām mūlaniścayaṃ | 
-                        <caesura/> 
-                         mahadbhayam avāpnoti na sa karmmasu siddhyati ||</l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.9.13.add2"> 
-                        <label xml:lang="en">13.add2</label> 
-                        <caesura/> 
-                         yaḥ samyag etaṃ jānīyāt sa bhaved rājasammataḥ | 
-                        <caesura/> 
-                         pūjārho bhiṣajāṃ hy eṣa iti dhanvantarer mataṃ ||</l> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.9.trailer"> +                    <lg xml:id="SS.3.9.13"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. SS.3.9.trailer</label+                        <l/> 
-                         iti dhamanīvyākaraṇaṃ śārīrannavamodhyāyaḥ ||</l>+                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.9.13.add1"> 
 +                        <l> ślokau || 
 +                            <caesura/> 
 +                             ya evaṃ na prajānāti srotasām mūlaniścayaṃ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             mahadbhayam avāpnoti na sa karmmasu siddhyati ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[13.add1]</trailer> 
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.9.13.add2"> 
 +                        <l> yaḥ samyag etaṃ jānīyāt sa bhaved rājasammataḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             pūjārho bhiṣajāṃ hy eṣa iti dhanvantarer mataṃ ||</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[13.add2]</trailer
 +                    </lg> 
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.9.trailer"> 
 +                        <l> iti dhamanīvyākaraṇaṃ śārīrannavamodhyāyaḥ ||</l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. SS.3.9.trailer]</trailer> 
 +                    </lg>
                 </div>                 </div>
  
Line 3881: Line 3641:
                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>                         NAK 5-333, waiting for full critical attention.</note>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.1</label> +                        <l> || athāto garbbhiṇīvyākaraṇaṃ śārīram vyākhyāsyāmaḥ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.1]</trailer> 
-                         || athāto garbbhiṇīvyākaraṇaṃ śārīram vyākhyāsyāmaḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.2"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.2"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.3"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.3"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.3</label> +                        <l> tatra garbhiṇīm prathamadivasāt prabhṛtyādi sennityaṃ 
-                        <caesura/> +                            hṛṣṭaśucyalaṃkṛtavāsasā śāntimaṅgaladevatābrāhmaṇaguruparā ca 
-                         tatra garbhiṇīm prathamadivasāt prabhṛtyādi sennityaṃ +                            bhavitavyaṃ | malinavikṛtahīnagātrāṇi ca na spṛśet | 
-                        hṛṣṭaśucyalaṃkṛtavāsasā śāntimaṅgaladevatābrāhmaṇaguruparā ca bhavitavyaṃ | +                            durggandhadurddaśanāni ca dūrata eva pariharet | vahin 
-                        malinavikṛtahīnagātrāṇi ca na spṛśet | durggandhadurddaśanāni ca dūrata eva +                            nniḥkṛṭāśūnyāgāracaity aśmaśānacaity avṛkṣasevāś ca krodhāyāsakarāṃś ca 
-                        pariharet | vahin nniḥkṛṭāśūnyāgāracaity aśmaśānacaity avṛkṣasevāś ca +                            bhāvān uccair bhāṣyādikaṃ ca pariharet | udvejanīyāś ca kathāḥ śuṣkam 
-                        krodhāyāsakarāṃś ca bhāvān uccair bhāṣyādikaṃ ca pariharet | udvejanīyāś ca +                            paryuṣitaṃ kuthitaṃ klinnaṃ cānnanopayuñjīta yāni ca garbham 
-                        kathāḥ śuṣkam paryuṣitaṃ kuthitaṃ klinnaṃ cānnanopayuñjīta yāni ca garbham +                            vyāpādayanti | na ca tailābhyaṅgotsādanādīni niseveta | na cāyāsayec 
-                        vyāpādayanti | na ca tailābhyaṅgotsādanādīni niseveta | na cāyāsayec +                            charīraṃ pūrvvoktāni ca pariharet | śayanāsanañ ca samṛddhās taraṇaṃ 
-                        charīraṃ pūrvvoktāni ca pariharet | śayanāsanañ ca samṛddhās taraṇaṃ +                            nātyucchritam apāśrayopetam asaṃvādham vidadhyāt | hṛdyaṃ 
-                        nātyucchritam apāśrayopetam asaṃvādham vidadhyāt | hṛdyaṃ +                            dravamadhuraprāyasnigdhan dīpanīyaṃ saṃskṛtabhojanañ ca bhojayet 
-                        dravamadhuraprāyasnigdhan dīpanīyaṃ saṃskṛtabhojanañ ca bhojayet sāmānyam +                            sāmānyam etad ā prasavakālāt |</l
-                        etad ā prasavakālāt |</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.3]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.4"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.4"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.4</label> +                        <l> viśeṣatas tu garbbhiṇī prathamadvitīyatṛtīyeṣu māseṣu 
-                        <caesura/> +                            madhuraśītadravaprāyamāhāramā āseveta | caturthe māse payo navanītam 
-                         viśeṣatas tu garbbhiṇī prathamadvitīyatṛtīyeṣu māseṣu +                            āhāram āharet | pañcame kṣīrasarppiḥ saṃsṛṣṭaṃ | ṣaṣṭhe 
-                        madhuraśītadravaprāyamāhāramā āseveta | caturthe māse payo navanītam āhāram +                            svadaṃṣṭrāsiddhasya sarppiṣā pakṣamātraṃ yuktyā yavāgūm pāyayet | 
-                        āharet | pañcame kṣīrasarppiḥ saṃsṛṣṭaṃ | ṣaṣṭhe svadaṃṣṭrāsiddhasya +                            saptame pṛthak parṇyādisiddham evam āpyāyyate garbhaḥ | aṣṭame khalv 
-                        sarppiṣā pakṣamātraṃ yuktyā yavāgūm pāyayet | saptame pṛthak parṇyādisiddham +                            enāṃ vadarodakena valātivalāpayodadhimas tu 
-                        evam āpyāyyate garbhaḥ | aṣṭame khalv enāṃ vadarodakena +                            tailamadhughṛtaśatapuṣpāmiśreṇāsthāpayet purāṇapurīṣaśuddhyartham 
-                        valātivalāpayodadhimas tu tailamadhughṛtaśatapuṣpāmiśreṇāsthāpayet +                            anulomārthañ ca vāyos tataḥ payo madhurasiddhena tailenānuvāsayet | 
-                        purāṇapurīṣaśuddhyartham anulomārthañ ca vāyos tataḥ payo madhurasiddhena +                            anulome hi vāyau sukham prasūyate | nirupadravāś ca bhavanti | ata 
-                        tailenānuvāsayet | anulome hi vāyau sukham prasūyate | nirupadravāś ca +                            ūrddhvaṃ snigdhābhir yavāgūbhir jjāṅgalarasaiś copahared ā prasavakālāt 
-                        bhavanti | ata ūrddhvaṃ snigdhābhir yavāgūbhir jjāṅgalarasaiś copahared ā +                            | evam upakrāntāsnigdhāvalavatīsukham anupadravā prasūyate |</l
-                        prasavakālāt | evam upakrāntāsnigdhāvalavatīsukham anupadravā prasūyate +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.4]</trailer> 
-                        |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.5"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.5"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.5</label> +                        <l> navame māsi sūtikāgāram enāṃ praveśayet | praśaste tithyādau | 
-                        <caesura/> +                            tatreṣṭāgāraṃ brāhmaṇakṣattriyavaiśyaśūdrāṇāṃ śvetaraktakṛṣṇeṣu 
-                         navame māsi sūtikāgāram enāṃ praveśayet | praśaste tithyādau | +                            bhūmipradeśeṣu | vilvanyagrodhatindukanirmmitaṃ sarvvāgāran tat mayañ ca 
-                        tatreṣṭāgāraṃ brāhmaṇakṣattriyavaiśyaśūdrāṇāṃ śvetaraktakṛṣṇeṣu +                            paryavanaddhaṃ samupaliptabhittiparicchadaṃ prāgdvāram udagdvāram 
-                        bhūmipradeśeṣu | vilvanyagrodhatindukanirmmitaṃ sarvvāgāran tat mayañ ca +                            vāṣṭahastāyata caturhastavistṛtaṃ rakṣāmaṅgalasampannam vidheyaṃ |</l
-                        paryavanaddhaṃ samupaliptabhittiparicchadaṃ prāgdvāram udagdvāram +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.5]</trailer> 
-                        vāṣṭahastāyata caturhastavistṛtaṃ rakṣāmaṅgalasampannam vidheyaṃ |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.6"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.6"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.7"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.7"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.7</label> +                        <l> tatropasthitaprasavāyāḥ kaṭīpṛṣṭhaṃ pratisamantād vedanā bhavati | 
-                        <caesura/> +                            mūtramabhīkṣṇam prasicyate | yonimukhāc ca śleṣmā </l
-                         tatropasthitaprasavāyāḥ kaṭīpṛṣṭhaṃ pratisamantād vedanā bhavati | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.7]</trailer> 
-                        mūtramabhīkṣṇam prasicyate | yonimukhāc ca śleṣmā </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.8"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.8"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.8</label> +                        <l> prajāyiṣyamāṇāṃ tusvabhyaktām uṣṇodakapariṣiktagātrīṅ 
-                        <caesura/> +                            kṛtamaṅgalāmathenāṃ sa ghṛtāṃ yavāgūṃ kaṇṭhāt pītavatī mṛduni 
-                         prajāyiṣyamāṇāṃ tusvabhyaktām uṣṇodakapariṣiktagātrīṅ kṛtamaṅgalāmathenāṃ +                            kṛtopadhānavistīrṇṇe śayane sthitāmābhugnasakthinīmuttānām aśaṅkanīyās 
-                        sa ghṛtāṃ yavāgūṃ kaṇṭhāt pītavatī mṛduni kṛtopadhānavistīrṇṇe śayane +                            tisraś catasraḥ pariṇatavayasaḥ | vrajananakuśalāḥ kalpitanakhyaḥ 
-                        sthitāmābhugnasakthinīmuttānām aśaṅkanīyās tisraś catasraḥ pariṇatavayasaḥ | +                            paricareyuriti ||</l
-                        vrajananakuśalāḥ kalpitanakhyaḥ paricareyuriti ||</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.8]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.9"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.9"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.9</label> +                        <l> athāsyā viśikhāntaram anulomāyām anusukham abhyañjyāt | brūyāc cainām 
-                        <caesura/> +                            etāḥ subhage pravāhayaś ceti | mā cāprāptāvīḥ pravāhiṣṭhāḥ | anāgatā 
-                         athāsyā viśikhāntaram anulomāyām anusukham abhyañjyāt | brūyāc cainām etāḥ +                            svāviṣu pravāhamāṇāḥ | badhiraṃ mūkaṃ srastahanuṃ mūrddhābhighātinaṃ 
-                        subhage pravāhayaś ceti | mā cāprāptāvīḥ pravāhiṣṭhāḥ | anāgatā svāviṣu +                            kāsaśvāsaśoṣopadrutaṃ kuvjaṃ vikaṭam vā janayati |tasmād anāgatāvī na 
-                        pravāhamāṇāḥ | badhiraṃ mūkaṃ srastahanuṃ mūrddhābhighātinaṃ +                            pravāheta | sraste tu kukṣau vimukte garbhanāḍī pravandhe samūle 
-                        kāsaśvāsaśoṣopadrutaṃ kuvjaṃ vikaṭam vā janayati |tasmād anāgatāvī na +                            śroṇīvaṃkṣaṇabastiśiraḥ supravāheta śanaiḥ śanais tato garbhayonimukhaṃ 
-                        pravāheta | sraste tu kukṣau vimukte garbhanāḍī pravandhe samūle +                            prapannagāḍhataram āviśalyabhāvāt |</l
-                        śroṇīvaṃkṣaṇabastiśiraḥ supravāheta śanaiḥ śanais tato garbhayonimukhaṃ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.9]</trailer> 
-                        prapannagāḍhataram āviśalyabhāvāt |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.10"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.10"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.10</label+                        <l> tatra pratilomam anupānaṃ pāyayet śosayet |</l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.10]</trailer
-                         tatra pratilomam anupānaṃ pāyayet śosayet |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.11"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.11"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.12"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.12"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.12</label> +                        <l> jātasyolbaṃ viśodhyāsyaṃ saindhavasarppiṣāṣṭāṅgulāvaśeṣāṃ nāḍīm 
-                        <caesura/> +                            baddhayitvā kuṣṭhatailenābhyajya sūtreṇābaddhya kumārasya grīvāyām 
-                         jātasyolbaṃ viśodhyāsyaṃ saindhavasarppiṣāṣṭāṅgulāvaśeṣāṃ nāḍīm baddhayitvā +                            vadhnīyāt |</l
-                        kuṣṭhatailenābhyajya sūtreṇābaddhya kumārasya grīvāyām vadhnīyāt |</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.12]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.13"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.13"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.13</label> +                        <l> atha kumāraṃ śītābhir adbhir āśvāsya jātakarmmaṇi 
-                        <caesura/> +                            madhusarppiranantāmiśraṃ vrahmīrasena suvarṇṇamaṅgulyā nāsikayā lehayet 
-                         atha kumāraṃ śītābhir adbhir āśvāsya jātakarmmaṇi madhusarppiranantāmiśraṃ +                            | sūtikāñ ca ghṛtatailayor anyatarasya mātrāṃ pipalyādi kaṣāyam anupānam 
-                        vrahmīrasena suvarṇṇamaṅgulyā nāsikayā lehayet | sūtikāñ ca ghṛtatailayor +                            pāyayet | valavatīm avalāṃ yavāgūn trirātram pañcarātram vā || ata 
-                        anyatarasya mātrāṃ pipalyādi kaṣāyam anupānam pāyayet | valavatīm avalāṃ +                            ūrddhvaṃ snigdhenānnasaṃsarggeṇopacaret snehanity ā ca syāt |</l
-                        yavāgūn trirātram pañcarātram vā || ata ūrddhvaṃ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.13]</trailer> 
-                        snigdhenānnasaṃsarggeṇopacaret snehanity ā ca syāt |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.14"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.14"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.15"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.15"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.16"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.16"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.17"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.17"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.18"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.18"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.18</label> +                        <l> prāyaś cainām prabhūtenoṣṇodakena pariṣiñcet krodhāyāsamaithunādīṃś ca 
-                        <caesura/> +                            pariharet ||</l
-                         prāyaś cainām prabhūtenoṣṇodakena pariṣiñcet krodhāyāsamaithunādīṃś ca +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.18]</trailer> 
-                        pariharet ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.19"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.19"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.19</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             mithyācārāt sūtikāyā yo vyādhir upajāyate | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         mithyācārāt sūtikāyā yo vyādhir upajāyate | +                             sa kṛcchrasādhyo 'sādhyo vā bhaved dhātvapakarṣarṇāt ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.19]</trailer> 
-                         sa kṛcchrasādhyo 'sādhyo vā bhaved dhātvapakarṣarṇāt ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.20"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.20"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.20</label> +                        <l> tasmāt tāṃ deśakālau tu vyādhisātmyena karmmaṇā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         tasmāt tāṃ deśakālau tu vyādhisātmyena karmmaṇā | +                             parīkṣyopacaren nityam evaṃ nātyayam āpnuyāt ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.20]</trailer> 
-                         parīkṣyopacaren nityam evaṃ nātyayam āpnuyāt ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.21"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.21"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.21</label> +                        <l> athāmarāmapatantīm pātayet kaṇṭham asyāḥkeśaveṣṭitayāṅgulyā pramṛśet 
-                        <caesura/> +                            kaṭukā lāvukṛtavedhanasarṣapasarppanirmmocakair vvā kuṭatailair yonim 
-                         athāmarāmapatantīm pātayet kaṇṭham asyāḥkeśaveṣṭitayāṅgulyā pramṛśet kaṭukā +                            udrūpayet | lāṅgalakīmūlakalkena vāsyāḥ pāṇipādatalam ālimpet | 
-                        lāvukṛtavedhanasarṣapasarppanirmmocakair vvā kuṭatailair yonim udrūpayet | +                            kuṣṭhalāṅgalakīmūlakalkam vā madyamūtrayor anyatareṇa pāyayet | 
-                        lāṅgalakīmūlakalkena vāsyāḥ pāṇipādatalam ālimpet | +                            śālimūlakalkam vā 'pi ppalyādikalkam vā madyena | 
-                        kuṣṭhalāṅgalakīmūlakalkam vā madyamūtrayor anyatareṇa pāyayet | +                            siddhārthakakuṣṭhailālāṅgalakīmahāvṛkṣakṣīrasurāmaṇḍairāsthāpayet | 
-                        śālimūlakalkam vā 'pi ppalyādikalkam vā madyena | +                            etaiṣveva ca siddhena siddhārthakatailenottaracūrṇṇabastiś cāsyai dadyāt 
-                        siddhārthakakuṣṭhailālāṅgalakīmahāvṛkṣakṣīrasurāmaṇḍairāsthāpayet | +                            | hastena cāpaharet |</l
-                        etaiṣveva ca siddhena siddhārthakatailenottaracūrṇṇabastiś cāsyai dadyāt | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.21]</trailer> 
-                        hastena cāpaharet |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.22"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.22"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.22</label> +                        <l> prajātāyās tu bastiśirodarayoniśūlaṃ raktaṃ saṃruddhya vāyuḥ karoti sa 
-                        <caesura/> +                            makkalaḥ | tatra yavakṣāracūrṇṇaṃ sarppiṣā sukhodakena pāyayet || 
-                         prajātāyās tu bastiśirodarayoniśūlaṃ raktaṃ saṃruddhya vāyuḥ karoti sa +                            lavaṇacūrṇṇam vā surāmaṇḍena | purāṇaguḍam vā trikaṭuka 
-                        makkalaḥ | tatra yavakṣāracūrṇṇaṃ sarppiṣā sukhodakena pāyayet || +                            trijātakakustumburumiśram vā khādayet | pṛthakparṇṇyādikvāthaṃ 
-                        lavaṇacūrṇṇam vā surāmaṇḍena | purāṇaguḍam vā trikaṭuka +                            bhadradārumaricavacāsaṃsṛṣṭam pāyayet |</l
-                        trijātakakustumburumiśram vā khādayet | pṛthakparṇṇyādikvāthaṃ +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.22]</trailer> 
-                        bhadradārumaricavacāsaṃsṛṣṭam pāyayet |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.23"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.23"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.23</label> +                        <l> atha bālaṃ kṣaumaparihitaṃ kṣaumakārppāsās tṛtāyāṃ śāyayīta | 
-                        <caesura/> +                                nimba<pc> </pc>pīlu<pc> </pc>paruṣaka<pc> </pc>śākhābhiś cainaṃ 
-                         atha bālaṃ kṣaumaparihitaṃ kṣaumakārppāsās tṛtāyāṃ śāyayīta | +                            parivījayet | mūrddhni cāsya tailapicum avatārayet | dhūpayec cainaṃ 
-                            nimba<pc> </pc>pīlu<pc> </pc>paruṣaka<pc> </pc>śākhābhiś cainaṃ +                            rakṣoghnair dhūpaiḥ | rakṣoghnāni cāsya pāṇipādaśirogrīvāsv avasujet | 
-                        parivījayet | mūrddhni cāsya tailapicum avatārayet | dhūpayec cainaṃ +                            tilātasīsarṣapakaṇāś cātra prakiret | adhiṣṭhāne cāgnim prajvālayet | 
-                        rakṣoghnair dhūpaiḥ | rakṣoghnāni cāsya pāṇipādaśirogrīvāsv avasujet | +                            vraṇitopāsanīyañ cāvekṣyeta </l
-                        tilātasīsarṣapakaṇāś cātra prakiret | adhiṣṭhāne cāgnim prajvālayet | +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.23]</trailer> 
-                        vraṇitopāsanīyañ cāvekṣyeta </l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.24"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.24"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.24</label> +                        <l> tato daśamyāṃ mātāpitarau kṛtamaṅgalakautukau svastivācakapūrvvakaṃ nāma 
-                        <caesura/> +                            kuryāt āṃ | yathābhipretaṃ nakṣatran nāma vā |</l
-                         tato daśamyāṃ mātāpitarau kṛtamaṅgalakautukau svastivācakapūrvvakaṃ nāma +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.24]</trailer> 
-                        kuryāt āṃ | yathābhipretaṃ nakṣatran nāma vā |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.25"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.25"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.25</label> +                        <l> tato yathāvarṇṇaṃ dhātrīm upasthāpayet | kṛṣāmasthūlām vayaḥsthāmam 
-                        <caesura/> +                            avyādhitām prasannakṣīrāmavalamvorddhastanīm avyaṅgām avyasanaṃ 
-                         tato yathāvarṇṇaṃ dhātrīm upasthāpayet | kṛṣāmasthūlām vayaḥsthāmam +                            nījīvavatsāṃvatsalāṃ dogdhīm akṣudrāṃkule jātamato bhūyiṣṭaiś ca guṇair 
-                        avyādhitām prasannakṣīrāmavalamvorddhastanīm avyaṅgām avyasanaṃ +                            anvitām ārogyavalavṛddhaye kumārasya | tatrātikṛṣātisthūlāninditā 
-                        nījīvavatsāṃvatsalāṃ dogdhīm akṣudrāṃkule jātamato bhūyiṣṭaiś ca guṇair +                            vyādhitāś ca vyākhyātās tāviṣamadhātutvād rogān āpādayanti bālasya 
-                        anvitām ārogyavalavṛddhaye kumārasya | tatrātikṛṣātisthūlāninditā vyādhitāś +                            viśeṣataḥ | ūrdhvastanī karālaṃ kumāraṃ kuryāl lamvastanī nāsikāmukhaṃ 
-                        ca vyākhyātās tāviṣamadhātutvād rogān āpādayanti bālasya viśeṣataḥ | +                            cchādayitvā maraṇam āpādayanti | atha praśastāṃ śirasnātā mahadvāsasām 
-                        ūrdhvastanī karālaṃ kumāraṃ kuryāl lamvastanī nāsikāmukhaṃ cchādayitvā +                            udaṅmukhīm upaveśya dakṣiṇaṃ stanaṃ kumāraṃ pūrvvam pāyayet || anena 
-                        maraṇam āpādayanti | atha praśastāṃ śirasnātā mahadvāsasām udaṅmukhīm +                            mantreṇābhimantrya ||</l
-                        upaveśya dakṣiṇaṃ stanaṃ kumāraṃ pūrvvam pāyayet || anena mantreṇābhimantrya +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.25]</trailer> 
-                        ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.26"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.26"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.26</label> +                        <l> catvāraḥ sāgarāḥ puṇyāḥ stanānāṃ kṣīravāhināṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         catvāraḥ sāgarāḥ puṇyāḥ stanānāṃ kṣīravāhināṃ | +                             santu te śubhage nityaṃ bālasyānuvalapradāḥ |</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.26]</trailer> 
-                         santu te śubhage nityaṃ bālasyānuvalapradāḥ |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.27"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.27"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.27</label> +                        <l> piben bālo 'mṛtarasaṃ payas tava śubhānane | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         piben bālo 'mṛtarasaṃ payas tava śubhānane | +                             dīrgham āyur avāpnotu devāḥ prāśyāmṛtaṃ yathā ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.27]</trailer> 
-                         dīrgham āyur avāpnotu devāḥ prāśyāmṛtaṃ yathā ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.28"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.28"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.29"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.29"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.30"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.30"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.31"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.31"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.31</label> +                        <l> athāsyāḥ kṣīrasañjananārthaṃ 
-                        <caesura/> +                            yavagodhūmaśāliṣaṣṭikamāṃsakṣīrasurāsauvīrapiṇyāka 
-                         athāsyāḥ kṣīrasañjananārthaṃ +                            rasonamatsyakaśerukāśṛṅgāṭakavidārīkandaśatāvarīviśamṛṇālanālikālāvukālaśākaprabhṛtīni 
-                        yavagodhūmaśāliṣaṣṭikamāṃsakṣīrasurāsauvīrapiṇyāka +                            vidadhyāt | atha tasyāḥ stanyam apsu parīkṣeta tac cec chītalam amalaṃ 
-                        rasonamatsyakaśerukāśṛṅgāṭakavidārīkandaśatāvarīviśamṛṇālanālikālāvukālaśākaprabhṛtīni +                            tanuṃ śaṃkhāvabhāsaṃ apsu caikībhāvaṃ gacchaty aphenilaṃ matraṇḍulaṃ na 
-                        vidadhyāt | atha tasyāḥ stanyam apsu parīkṣeta tac cec chītalam amalaṃ tanuṃ +                            plavate sīdati vā tac chuddham iti vindyāt | tena kumārasyārogyaṃ 
-                        śaṃkhāvabhāsaṃ apsu caikībhāvaṃ gacchaty aphenilaṃ matraṇḍulaṃ na plavate +                            bhavati ||</l
-                        sīdati vā tac chuddham iti vindyāt | tena kumārasyārogyaṃ bhavati ||</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.31]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.32"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.32"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.32</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             dhātryās tu gurubhir bhojyair vviṣalais tathā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         dhātryās tu gurubhir bhojyair vviṣalais tathā | +                             doṣā dehe prakupyanti tata stanyam praduṣyati ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.32]</trailer> 
-                         doṣā dehe prakupyanti tata stanyam praduṣyati ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.33"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.33"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.34"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.34"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.35"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.35"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.36"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.36"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.37"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.37"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.37</label> +                        <l> duṣṭaṃ prāguktan tena śarīrāvyādhayaḥ prādur bhavanti | teṣu ca 
-                        <caesura/> +                            yathābhihitaṃ mṛdvacchedanīyam auṣadham mātrayā kṣīrasya kṣīrasarppiḥ 
-                         duṣṭaṃ prāguktan tena śarīrāvyādhayaḥ prādur bhavanti | teṣu ca +                            saṃyuktaṃ vidadhyāt | dhātryāś ca kevalaṃ | kṣīrānnād asya kalkī kṛtaṃ | 
-                        yathābhihitaṃ mṛdvacchedanīyam auṣadham mātrayā kṣīrasya kṣīrasarppiḥ +                            dhātryāś ca pūrvvavat | annād asya kaṣāyādīnām ātmany eva na dhātryāḥ 
-                        saṃyuktaṃ vidadhyāt | dhātryāś ca kevalaṃ | kṣīrānnād asya kalkī kṛtaṃ | +                            ||</l
-                        dhātryāś ca pūrvvavat | annād asya kaṣāyādīnām ātmany eva na dhātryāḥ ||</l>+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.37]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.38"/> +                    <lg xml:id="SS.3.10.38"
-                    <xml:id="SS.3.10.39"/> +                        <l/> 
-                    <xml:id="SS.3.10.40"/> +                    </lg> 
-                    <xml:id="SS.3.10.41"/> +                    <lg xml:id="SS.3.10.39"
-                    <xml:id="SS.3.10.42"/> +                        <l/> 
-                    <xml:id="SS.3.10.43"/>+                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.10.40"
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.10.41"
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.10.42"
 +                        <l/> 
 +                    </lg> 
 +                    <lg xml:id="SS.3.10.43"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.44"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.44"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.44</label> +                        <l> bhavati cātra|| 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra|| +                             bālānāṃ gudapākeṣu pittaghnīṃ kārayet kriyāṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bālānāṃ gudapākeṣu pittaghnīṃ kārayet kriyāṃ | +                             rasāñjanam viśeṣeṇa pānālepanayor hitaṃ ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.44]</trailer> 
-                         rasāñjanam viśeṣeṇa pānālepanayor hitaṃ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.45"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.45"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.45</label> +                        <l> kṣīrāhārasya siddhārthakavacāpayasyāśārivāvrahmīkuṣṭhasaindhavasiddhaṃ 
-                        <caesura/> +                            sarppiḥ pātuṃ prayacchet | kṣīrānnād asya madhukavacātriphalāsiddhaṃ | 
-                         kṣīrāhārasya siddhārthakavacāpayasyāśārivāvrahmīkuṣṭhasaindhavasiddhaṃ +                            annād asya dvipañcamūlīkṣīratagarabhadradāruviḍaṅga- drākṣādisiddhaṃ 
-                        sarppiḥ pātuṃ prayacchet | kṣīrānnād asya madhukavacātriphalāsiddhaṃ | annād +                            tena kumārasyārogyavalamedhāyūṃṣi bhavanti |</l
-                        asya dvipañcamūlīkṣīratagarabhadradāruviḍaṅga- drākṣādisiddhaṃ tena +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.45]</trailer> 
-                        kumārasyārogyavalamedhāyūṃṣi bhavanti |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.46"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.46"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.46</label> +                        <l> bālaṃ punar ggātreṣu na gṛṅṇīyāt | na cainaṃ tarjjayet sahasā vā na 
-                        <caesura/> +                            prabodhayed vitrāsabhayāt | sahasā nāhared utkṣiped vātābhighātabhayān 
-                         bālaṃ punar ggātreṣu na gṛṅṇīyāt | na cainaṃ tarjjayet sahasā vā na +                            nopaveśayet kauvjabhayān nityaṃ cainam anuvartteta priyahitair eva m 
-                        prabodhayed vitrāsabhayāt | sahasā nāhared utkṣiped vātābhighātabhayān +                            abhihitamanādyamapyabhivarddhate nityamudagrasatvasampannastv arogo 
-                        nopaveśayet kauvjabhayān nityaṃ cainam anuvartteta priyahitair eva m +                            bhavati ||</l
-                        abhihitamanādyamapyabhivarddhate nityamudagrasatvasampannastv arogo bhavati +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.46]</trailer> 
-                        ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.47"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.47"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.47</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             nāśucau visṛjed bālaṃ nākāse viṣameṇa ca | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         nāśucau visṛjed bālaṃ nākāse viṣameṇa ca | +                             noṣṇamārutavarṣeṣu rajodhūmodakeṣu vā ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.47]</trailer> 
-                         noṣṇamārutavarṣeṣu rajodhūmodakeṣu vā ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.48"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.48"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.48</label> +                        <l> kṣīrasātmyatayākṣīramājaṃ gavyam athāpi vā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         kṣīrasātmyatayākṣīramājaṃ gavyam athāpi vā | +                             dadyād astanyam aprāptau bālebhyo vīkṣya mātrayā ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.48]</trailer> 
-                         dadyād astanyam aprāptau bālebhyo vīkṣya mātrayā ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.49"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.49"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.49</label+                        <l> ṣaṇmāsāc cainam annam prāśayel laghuhitaṃ</l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.49]</trailer
-                         ṣaṇmāsāc cainam annam prāśayel laghuhitaṃ</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.50"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.50"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.50</label> +                        <l> nityam avarodhaś ca | syāt kṛtarakṣaḥ | upasarggabhayā grahopasarggebhyo 
-                        <caesura/> +                            rakṣyā bālā bhavanti ||</l
-                         nityam avarodhaś ca | syāt kṛtarakṣaḥ | upasarggabhayā grahopasarggebhyo +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.50]</trailer> 
-                        rakṣyā bālā bhavanti ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.51"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.51"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.51</label> +                        <l> atha kumāra udvijate trasyati roditi naṣṭasaṃjño bhavati || 
-                        <caesura/> +                            nakhadaśanair ddhātrīm ātmānañ ca paritudati dantān khādati kūjati 
-                         atha kumāra udvijate trasyati roditi naṣṭasaṃjño bhavati || nakhadaśanair +                            jṛmbhate bhrūvāvutkṣipaty ūrddhvan nirīkṣate phenam udvamati 
-                        ddhātrīm ātmānañ ca paritudati dantān khādati kūjati jṛmbhate +                            sandaṣṭauṣṭhaḥ krūrabhinnārttasvaro niśi jāgartti durvvalomnāṅgo 
-                        bhrūvāvutkṣipaty ūrddhvan nirīkṣate phenam udvamati sandaṣṭauṣṭhaḥ +                            yathāpūrvvaṃ dhātryāḥ stanyan nābhilaṣatīti sāmānyaṃ grahopasṛṣṭalakṣaṇ 
-                        krūrabhinnārttasvaro niśi jāgartti durvvalomnāṅgo yathāpūrvvaṃ dhātryāḥ +                            uktaṃ | vistareṇotta re vakṣyāmaḥ ||</l
-                        stanyan nābhilaṣatīti sāmānyaṃ grahopasṛṣṭalakṣaṇ uktaṃ | vistareṇotta re +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.51]</trailer> 
-                        vakṣyāmaḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.52"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.52"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.52</label+                        <l> śaktimantaṃ cainaṃ jñātvā yathā svam vidyāṃ grāhayet |</l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.52]</trailer
-                         śaktimantaṃ cainaṃ jñātvā yathā svam vidyāṃ grāhayet |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.53"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.53"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.53</label> +                        <l> athāsmai pañcaviṃśativarṣāya ṣoḍaśavarṣām patnīm āvahen 
-                        <caesura/> +                            mitradharmmārthakāmaprajāḥ prāpsyāmīti ||</l
-                         athāsmai pañcaviṃśativarṣāya ṣoḍaśavarṣām patnīm āvahen +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.53]</trailer> 
-                        mitradharmmārthakāmaprajāḥ prāpsyāmīti ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.54"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.54"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.54</label> +                        <l> bhavati cātra || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         bhavati cātra || +                             ūnaṣoḍaśavarṣāyām aprāptaḥ pañcaviṃśatiḥ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         ūnaṣoḍaśavarṣāyām aprāptaḥ pañcaviṃśatiḥ | +                             yady ādhatte pumān garbhaḥ kukṣisthaḥ sa vipadyate |</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.54]</trailer> 
-                         yady ādhatte pumān garbhaḥ kukṣisthaḥ sa vipadyate |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.55"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.55"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.55</label+                        <l> jāto vā na ciraṃ jīved vā durbalendriyaḥ |</l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.55]</trailer
-                         jāto vā na ciraṃ jīved vā durbalendriyaḥ |</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.56"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.56"
 +                        <l/> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.57.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.57.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.57.1</label> +                        <l> tatra pūrvoktaiḥ kāraṇaiḥ prapatiṣyati garbhaḥ | 
-                        <caesura/> +                            garbbhāśayaśroṇīvaṃkṣaṇabastiśūlāni bhavanti | raktadarśanañ ca | tāsām 
-                         tatra pūrvoktaiḥ kāraṇaiḥ prapatiṣyati garbhaḥ | +                            pariṣekāvagāhālepanair upacaret kṣīrapānaiś ca | alpālpasyandate 
-                        garbbhāśayaśroṇīvaṃkṣaṇabastiśūlāni bhavanti | raktadarśanañ ca | tāsām +                            kṣīramutpalādi siddham vā pāyayet | saṃsramāne savātapārśvaśūlānāha 
-                        pariṣekāvagāhālepanair upacaret kṣīrapānaiś ca | alpālpasyandate +                            mūtrasaṅgāḥ sthānāt sthānaṃ cotkrāmati garbhaḥ | tatra snigdhaṃ śītāḥ 
-                        kṣīramutpalādi siddham vā pāyayet | saṃsramāne savātapārśvaśūlānāha +                            kriyāḥ | vedanāyāṃ mahāsahamadhukasvadaṃṣṭrakaṇṭakārikāsiddhaṃ payaḥ | 
-                        mūtrasaṅgāḥ sthānāt sthānaṃ cotkrāmati garbhaḥ | tatra snigdhaṃ śītāḥ kriyāḥ +                            kṣaudraśarkarāmiśram pāyayet | mūtrasaṅge darbbhādisiddhaṃ | ānāhe 
-                        | vedanāyāṃ mahāsahamadhukasvadaṃṣṭrakaṇṭakārikāsiddhaṃ payaḥ | +                            hiṅgusauvarccalaraso na siddhaṃ sravati rakte koṣṭhāt 
-                        kṣaudraśarkarāmiśram pāyayet | mūtrasaṅge darbbhādisiddhaṃ | ānāhe +                            kaṇṭakārikāmṛtpiṇḍagairikasarjjarasāñjanacūrṇṇa 
-                        hiṅgusauvarccalaraso na siddhaṃ sravati rakte koṣṭhāt +                            yathālābhaṃnyagrodhāditvakprabālakalkan vā pāyayet | utpalādikalkaṃ vā 
-                        kaṇṭakārikāmṛtpiṇḍagairikasarjjarasāñjanacūrṇṇa +                            kaśeruśṛṅgāṭakaśālūkakalkaṃ vā śṛtena payasā, 
-                        yathālābhaṃnyagrodhāditvakprabālakalkan vā pāyayet | utpalādikalkaṃ vā +                            udumbaraphalaudakakandakvāthena vā śarkarāmadhumadhureṇa śālipiṣṭaṃ; 
-                        kaśeruśṛṅgāṭakaśālūkakalkaṃ vā śṛtena payasā, +                            nyagrodhādisvarasaparipītaṃ vā vastrāvayavaṃ yonyāṃ dhārayet | 
-                        udumbaraphalaudakakandakvāthena vā śarkarāmadhumadhureṇa śālipiṣṭaṃ; +                            athādṛṣṭaśoṇitavedanāyāṃ madhukadevadārumañjiṣṭhāpayasyāsiddhaṃ payaḥ 
-                        nyagrodhādisvarasaparipītaṃ vā vastrāvayavaṃ yonyāṃ dhārayet | +                            pāyayet, tad evāśmantakaśatāvarīpayasyāsiddhaṃ vidārigandhādisiddhaṃ vā 
-                        athādṛṣṭaśoṇitavedanāyāṃ madhukadevadārumañjiṣṭhāpayasyāsiddhaṃ payaḥ +                            | bṛhatīdvayotpalaśārivāpayasyāmadhukasiddham vā | etenopavarttate 
-                        pāyayet, tad evāśmantakaśatāvarīpayasyāsiddhaṃ vidārigandhādisiddhaṃ vā | +                            rujasu garbhaś cāpy āyyate ||<anchor xml:id="SS.3.10.57.1-n1"/></l
-                        bṛhatīdvayotpalaśārivāpayasyāmadhukasiddham vā | etenopavarttate rujasu +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.57.1]</trailer> 
-                        garbhaś cāpy āyyate ||<anchor n="SS.3.10.57.1-n1"/></l>+                    </lg>
  
-                    <ab corresp="#SS.3.10.57.1" type="apparatus"> 
-                        <list type="Note"> 
-                            <item corresp="#SS.3.10.57.1-n1" xml:lang="en">Passage 3.10.57 in the 
-                                vulgate is split in the Nepalese version into two parts. In witness 
-                                H, the second part of this passage appears after 3.10.65. Witness H 
-                                is partially illegible here and the text has been emended based on 
-                                the vulgate.</item> 
-                        </list> 
-                    </ab> 
  
-                    <l xml:id="SS.3.10.58"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.58</label> 
-                        <caesura/> 
-                         māsānumāsikam ata ūrdhvaṃ vakṣyāmaḥ</l> 
  
-                    <xml:id="SS.3.10.59"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.58"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.59</label+                        <l> māsānumāsikam ata ūrdhvaṃ vakṣyāmaḥ</l> 
-                        <caesura/+                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.58]</trailer
-                         madhukaṃ śālibījañ ca payasyā suradāru ca | +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         aśmantakaḥ kṛṣṇatilās tāmravallī śatāvarī ||</l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.10.60"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.59"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.60</label+                        <l> madhukaṃ śālibījañ ca payasyā suradāru ca | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         vṛkṣādanī payasyā ca latā sotpalaśārivā | +                             aśmantakaḥ kṛṣṇatilās tāmravallī śatāvarī ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.59]</trailer
-                         anantā śārivā rāsnā padmam madhukam eva ca ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.61"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.60"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.61</label> +                        <l> vṛkṣādanī payasyā ca latā sotpalaśārivā 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         vṛhatīdvayakāśmaryakṣīrīśuṅgātvaco ghṛtaṃ +                             anantā śārivā snā padmam madhukam eva ca ||</l
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.60]</trailer> 
-                         pṛthakparṇṇī valā śigra śvadaṃṣṭrā madhuyaṣṭikā ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.62"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.61"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.62</label> +                        <lvṛhatīdvayakāśmaryakṣīrīśuṅgātvaco ghṛtaṃ | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         śṅgāṭakamvisaṃ drākṣā kaseru madhukaṃ sitā +                             pṛthakparṇṇī valā śigra śvadaṃṣṭrā madhuyaṣṭikā ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.61]</trailer
-                         vatsaite saptayogāḥ syur arddhaślokasamāpanāḥ || +                    </lg>
-                        <caesura/> +
-                         yathākramaṃ prayoktavyā garbhasrāve payoyutāḥ |</l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.10.63"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.62"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.63</label+                        <lśṛṅgāṭakamvisaṃ drākṣā kaseru madhukaṃ sitā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         kapittha<unclear>vilva</unclear>vṛhatīpaṭolekṣunidigdhikā || +                             vatsaite saptayogāḥ syur arddhaślokasamāpanāḥ || 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         mūlāni kṣīrasiddhāni pāyayed bhiṣag aṣṭame |</l>+                             yathākramaṃ prayoktavyā garbhasrāve payoyutāḥ |</l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.62]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.64"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.63"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.64</label+                        <l> kapittha<unclear>vilva</unclear>vṛhatīpaṭolekṣunidigdhikā || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         navame madhukānantā payasyāśārivām pivet || +                             mūlāni kṣīrasiddhāni pāyayed bhiṣag aṣṭame |</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.63]</trailer
-                         payas tu śritaśītam praśasyate ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.65"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.64"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.65</label+                        <l> navame madhukānantā payasyāśārivām pivet || 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         sakṣīrā vā hitā śuṇṭhī madhukaṃ devadāru ca | +                             payas tu śritaśītam praśasyate ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.64]</trailer
-                         evam apyāyyate garbhas tīvrā ruk copaśāmyati ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.57.2"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.65"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.57.2</label> +                        <lsakṣīrā vā hitā śuṇṭhī madhukaṃ devadāru ca 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         vyavasthite ca garbhe gavyenodumbaraśalāṭusiddhena payasā bhojayet | atīte +                             evam apyāyyate garbhas vrā ruk copaśāmyati ||</l> 
-                        lavaṇaṃ varjyābhir uddālukādīnāṃ pācanīyopasaṃbhṛtābhir upakrāmet yāvanto +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.65]</trailer> 
-                        māsā garbhasya tāvantyahāni vastyudaraśūle purāaguḍan dīpanīyasaṃyuktam +                    </lg>
-                        pāyayed ariṣam vā | vātātapaśramasevinyā vātopahītatvāt srotasāṃ līyate +
-                        garbhaḥ sotikālam avatiṣṭhamāno vyāpadyate tāṃ mṛdunā snehādinā +
-                        krameṇopacaret | utkrosarasaṃ yavāgūñ cālpasnehām prayacchet | +
-                        kālātītasthāyini garbhaviśeṣato dhānyam udūkhalamusalenābhihanyāt viṣamam +
-                        vā yānāsanam upasevet vātābhipanna eva śuṣyati garbhaḥ samātuḥ kukṣin na +
-                        pūrayati | mandaṃ spandate ca taṃ vṛṃhaṇīyaḥ payobhir mmāṃsarasaiś copacaret +
-                        | śukraśoṇitaṃ vāyunoparuddham anavaktrāntajīvam ādhmāpayaty udaran tat +
-                        kadācid yadṛcchayopaśāntan naigameṣā pahṛtam iti vadanti | tam eva kadācit +
-                        pravilīyamānam āpūryamāṇam vā nāgodaram ity āhus tatrāpi līnavat pratikāraḥ +
-                        | nivṛttaprasavāyāḥ punaḥ ṣaḍbhyo varṣebhya ūrddhvam prasavatyāḥ kumāro +
-                        'lpāyur bhavati |</l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.10.66"/>+                    <lg xml:id="SS.3.10.57.2"
 +                        <l> vyavasthite ca garbhe gavyenodumbaraśalāṭusiddhena payasā bhojayet | 
 +                            atīte lavaṇaṃ varjyābhir uddālukādīnāṃ pācanīyopasaṃbhṛtābhir upakrāmet 
 +                            yāvanto māsā garbhasya tāvantyahāni vastyudaraśūle purāṇaguḍan 
 +                            dīpanīyasaṃyuktam pāyayed ariṣṭam vā | vātātapaśramasevinyā 
 +                            vātopahīhītatvāt srotasāṃ līyate garbhaḥ sotikālam avatiṣṭhamāno 
 +                            vyāpadyate | tāṃ mṛdunā snehādinā krameṇopacaret | utkrosarasaṃ yavāgūñ 
 +                            cālpasnehām prayacchet | kālātītasthāyini garbhaviśeṣato dhānyam 
 +                            udūkhalamusalenābhihanyāt | viṣamam vā yānāsanam upasevet | vātābhipanna 
 +                            eva śuṣyati garbhaḥ samātuḥ kukṣin na pūrayati | mandaṃ spandate ca taṃ 
 +                            vṛṃhaṇīyaḥ payobhir mmāṃsarasaiś copacaret | śukraśoṇitaṃ 
 +                            vāyunoparuddham anavaktrāntajīvam ādhmāpayaty udaran tat kadācid 
 +                            yadṛcchayopaśāntan naigameṣā pahṛtam iti vadanti | tam eva kadācit 
 +                            pravilīyamānam āpūryamāṇam vā nāgodaram ity āhus tatrāpi līnavat 
 +                            pratikāraḥ | nivṛttaprasavāyāḥ punaḥ ṣaḍbhyo varṣebhya ūrddhvam 
 +                            prasavatyāḥ kumāro 'lpāyur bhavati |</l> 
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.57.2]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.67"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.66"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.67</label+                        <l/> 
-                        <caesura/+                    </lg>
-                         atha garbbhiṇī vyādhyutpannāvātyayec charddayen madhurāmlenānnopahitena | +
-                        anulomayec ca saṃśamanīyam mṛdu vidadhyāt | annapānayor iti | aśnīyāc ca +
-                        mṛduvīryaṅ garbbhāviruddhāṃś ca kriyāyogān vidadhīta iti ||</l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.10.68"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.67"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.68</label+                        <l> atha garbbhiṇī vyādhyutpannāvātyayec charddayen madhurāmlenānnopahitena 
-                        <caesura/+                            | anulomayec ca saṃśamanīyam mṛdu vidadhyāt | annapānayor iti | aśnīyāc 
-                         suvarṇṇaṃ rṇṇacūsukṛdaṃ kuṣṭham madhuvacā ghṛtaṃ | +                            ca mṛduvīryaṅ garbbhāviruddhāṃś ca kriyāyogān vidadhīta iti ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.67]</trailer
-                         matsyākṣakaḥśaṃkhapuṣpī sarppiḥ kāñcanam eva ca ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.69"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.68"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.69</label+                        <l> suvarṇṇaṃ rṇṇacūsukṛdaṃ kuṣṭham madhuvacā ghṛtaṃ | 
-                        <caesura/+                            <caesura/> 
-                         arkkapuṣpī madhughṛtaṃ cūrṇṇitaṃ kanakan tathā | +                             matsyākṣakaḥśaṃkhapuṣpī sarppiḥ kāñcanam eva ca ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.68]</trailer
-                         suvarṇṇacūrṇṇavaiḍūryaṃ svetā dūrvvā ghṛtam madhuḥ ||</l>+                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.70"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.69"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.70</label> +                        <larkkapuṣpī madhughṛtaṃ cūrṇṇitaṃ kanakan tathā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         catvāro 'bhihitāḥ prāsyā arddhaślokasamāpanāḥ +                             suvarṇṇacūrṇṇavaiḍūryaṃ svetā dūrvvā ghṛtam madhuḥ ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.69]</trailer> 
-                         kumārāṇām vapur medhā balārogyakarāḥ śubhā iti || <unclear extent="1" +                    </lg>
-                            unit="char"/></l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.10.trailer">iti garbbhiṇīvyākaraṇaṃ śārīre daśamo 'dhyāyaḥ || o +                    <lg xml:id="SS.3.10.70"> 
-                        ||</l>+                        <l> catvāro 'bhihitāḥ prāsyā arddhaślokasamāpanāḥ | 
 +                            <caesura/> 
 +                             kumārāṇām vapur medhā balārogyakarāḥ śubhā iti || <unclear extent="1" 
 +                                unit="char"/></l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.70]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.10.70.1"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.trailer"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.70.1</label> +                        <l>iti garbbhiṇīvyākaraṇaṃ śārīre daśamo 'dhyāyaḥ || o ||</l
-                        <caesura/> +                    </lg>
-                         bhūtacintā śukraśuddhiṃ garbhasaṅkramaṇan tathā | +
-                        <caesura/> +
-                         garbhavyākaraṇañ caiva kāyavyākaraṇañ ca yat ||</l>+
  
-                    <xml:id="SS.3.10.70.2"> +                    <lg xml:id="SS.3.10.70.1"> 
-                        <label xml:lang="en">cf. 1938 ed. 3.10.70.2</label+                        <l> bhūtacintā śukraśuddhiṃ garbhasaṅkramaṇan tathā | 
-                        <caesura/> +                            <caesura/> 
-                         marmmasirāvibhaktiś ca sirātāḍanam eva ca | +                             garbhavyākaraṇañ caiva kāyavyākaraṇañ ca yat ||</l> 
-                        <caesura/> +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.70.1]</trailer
-                         dhamanīvyākaraṇa caiva garbbhiṇyā pūryate daśa ||</l>+                    </lg
 + 
 +                    <lg xml:id="SS.3.10.70.2"> 
 +                        <l> marmmasirāvibhaktiś ca sirātāḍanam eva ca | 
 +                            <caesura/> 
 +                             dhamanīvyākaraṇa caiva garbbhiṇyā pūryate daśa ||</l
 +                        <trailer xml:lang="en">[cf. 1938 ed. 3.10.70.2]</trailer> 
 +                    </lg>
  
-                    <xml:id="SS.3.trailer">|| iti śārīrasthānaṃ samāptaṃ ||</l>+                    <lg xml:id="SS.3.trailer"
 +                        <l>|| iti śārīrasthānaṃ samāptaṃ ||</l
 +                    </lg>
  
  
Line 4373: Line 4178:
         </body>         </body>
     </text>     </text>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.1" type="Note">
 +        <note target="#SS.3.1.1-n1" xml:lang="en">Witness K breaks off here, resuming only in the
 +            second chapter of the <title>Cikitsāsthāna</title>.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.3" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.1.3-n1" xml:lang="en">Witnesses N and H read <foreign xml:lang="sa"
 +                >samudra ivodakaujasāṃ bhāvānām</foreign>, which is linguistically and semantically
 +            implausible. It might mean "like the ocean is a support for creatures that take their
 +            strength (<foreign xml:lang="sa">ojas</foreign>) from water." But the simile and the
 +            language remain obscure and unlikely. Philipp Maas has suggested the minimal emendation
 +            to <foreign>ivodakaukasāṃ</foreign> which is compelling semantically and
 +            palaeographically. It relies only on the confusion of the Nepalese characters <foreign
 +                xml:lang="ne">𑐖</foreign> and <foreign xml:lang="ne">𑐎</foreign>. </note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.7" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.1.7-n1" xml:lang="en">We emend to the vulgate text, especially in the
 +            light of the other very rare instances of these parallels in Sanskrit literature. It is
 +            hard to make grammatical or semantic sense of the Nepalese readings <foreign>svaṃ svaṃ
 +                svaiṣām</foreign> (or <foreign>ścaiṣām</foreign> or <foreign>scaiṣām</foreign>).
 +            Perhaps the original reading <foreign>dhibhūtam</foreign> was first mistaken to be
 +                <foreign>vibhūtam</foreign>. This is a plausible error since <foreign>dhi</foreign>
 +            and <foreign>vi</foreign> are similar in early Nepalese orthography. Subsequently, a
 +            scribe might have normalized <foreign>vibhūtam</foreign> to <foreign>vibhutvam</foreign>
 +            in order to make sense in the light of the following list of deities. If these
 +            conjectures are correct, these changes must have happened very early in the
 +            transmission, in an ancestor manuscript of both witnesses K and H. The word
 +                <foreign>vibhutva</foreign> occurs in <title>Sāṅkhyakārikā</title> 42, although in a
 +            quite different context.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.7" type="Testimonia">
 +        <note target="#SS.3.1.7-n2" xml:lang="en">Parallel to the homologies described in
 +                <title>Mahābhārata</title> 14.42.27–40, which relate ontological triples. </note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.7" type="Note">
 +        <note target="#SS.3.1.7-n3" xml:lang="en">The <foreign>tu</foreign> is awkward. Witnesses N
 +            and H have daṇḍas after the <foreign>tu</foreign>.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.8" type="Note">
 +        <note target="#SS.3.1.8-n1" xml:lang="en">It is tempting to emend <foreign>varga</foreign>
 +            to <foreign>sarga</foreign> ``the emitted creation,'' given the use of the term in
 +                <title>Sāṅkhyakārikā</title> 24 et passim. However, the vulgate text and Ḍalhaṇa's
 +            commentary unanimously read <foreign>varga</foreign>. </note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.1.9-n1" xml:lang="en">It is unexpected to assert, as the Nepalese
 +            witnesses do, that Puruṣa and Prakṛti are impermanent. Perhaps at an earlier point in
 +            the text's transmission, a scribe improperly repeated the initial alpha-privative that
 +            is used in every other qualifier in the list. This emendation is influenced by the very
 +            similar wording of <title>Mahābhārata</title> Śāntiparvan 210.8ab: <foreign>ubhau nityau
 +                ....</foreign> (see note on testimonia). Note also that the sequence of qualifiers
 +            in the Nepalese manuscripts is different than the vulgate:
 +                <foreign>anitya-apara-aliṅga</foreign> rather than
 +                <foreign>aliṅga-nitya-anapara</foreign>.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.1.9-n2" xml:lang="en"> Note the sandhi hiatus, <foreign>-dharmiṇī -
 +                amadhya-</foreign>
 +        </note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.1.9-n3" xml:lang="en"> The daṇḍa here breaks the sentence but
 +            disambiguates the sandhi.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.9" type="Testimonia">
 +        <note target="#SS.3.1.9-n4" xml:lang="en"> Cf. <title>Mahābhārata</title> Śāntiparvan
 +            210.7cd-8ab: <foreign> anādyantāv ubhāv etāv aliṅgau cāpy ubhāv api // 7 ubhau nityau
 +                sūkṣmatarau mahadbhyaś ca mahattarau /</foreign>. </note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.11" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.1.11-n1" xml:lang="en">We read <foreign xml:lang="sa">vaidike</foreign>
 +            with witness N, against H and the vulgate, because <foreign xml:lang="la">lectio
 +                dificilior potior</foreign>; see further discussion in the translation.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.12" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.1.12-n1" xml:lang="en">According to Ḍalhaṇa (1938: 341), Gayadāsa also
 +            read <foreign>tato jātāni</foreign>, with the Nepalese version and against the
 +            vulgate.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.14" type="Parallels">
 +        <note target="#SS.3.1.14-n1" xml:lang="en">The passage referred to is
 +                <title>Suśrutasaṃhitā</title>, sūtrasthāna 1.38.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Emendations">
 +        <note target="#SS.3.1.16-n1" xml:lang="en">We emend against the reading <foreign
 +                xml:lang="sa">kṣetrajñeṣv anityeṣu</foreign> of witnesses N and H, for the logic of
 +            the passage and following the vulgate. The character <foreign xml:lang="sa"
 +                >ṣva</foreign> is clear in both N and H, but a copying error from <foreign>-ṣu
 +            </foreign> is not inconceivable. </note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Emendations">
 +        <note target="#SS.3.1.16-n3" xml:lang="en">We emend to <foreign xml:lang="sa"
 +                >-śarīri-</foreign> against N and H, for sense and because this is a quotation from
 +                <title>Suśrutasaṃhitā</title> 1.1.22.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.1.16-n2" xml:lang="en">The <foreign xml:lang="sa">ca</foreign> after
 +                <foreign xml:lang="sa">tiryagyonimānuṣadeveṣu</foreign> unnecessarily conjoins the
 +            members of the dvandva. While rare, this usage has been observed: Wackernagel
 +            1896--1964, II.1, para 70.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.16" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.1.16-n2" xml:lang="en"> This cites <title>Suśrutasaṃhitā</title>
 +            1.1.22.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.1.19" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.1.19-n1" xml:lang="en">We emend <foreign xml:lang="sa">antar-</foreign>
 +            to <foreign xml:lang="sa">āntar-</foreign>, following the vulgate reading for sense. And
 +            we separate <foreign xml:lang="sa">śabdaḥ</foreign> for the same reason.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.1" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.1-n1" xml:lang="en">Witness N omits <foreign xml:lang="sa"
 +                >śārīraṃ</foreign>, which offers a clearer syntax. Note that the 1931 and 1938
 +            editions of the vulgate text offer two different solutions to the awkward phrase.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.3" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.3-n1" xml:lang="en">The 1931 and 1938 editions of the SS by Ācārya
 +            have different readings at this point. <foreign xml:lang="sa">śonita</foreign> is
 +            included in the 1931 edition but omitted in the 1938 edition. There also seems to be
 +            some textual confusion between <foreign xml:lang="sa">granthi</foreign> and <foreign
 +                xml:lang="sa">gandhi</foreign> in the next passage.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.10ab" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.10ab-n1" xml:lang="en"> The vulgate and Nepalese texts diverge again
 +            this point. The vulgate adds a half-śloka <foreign xml:lang="sa">snigdhaṃ vāntaṃ
 +                ...</foreign> that is not present in the Nepalese version. The Nepalese version then
 +            has about eleven passages that are absent in the vulgate. The vulgate's verses 3.2.11cd
 +            then appears after 3.2.32. </note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.10.add1" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.10.add1-n1" xml:lang="en">Although not printed in the vulgate
 +            editions, the editor Y. T. Ācārya noted that words to this effect were present in some
 +            sources (1931 ed., p. 290, note 2; 1938 ed., p. 345, note 3).</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.24" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.2.24-n1" xml:lang="en">We emend against all the manuscript witnesses. MS
 +            H adds a Newa comma after ṛtau in the next section, suggesting that the scribe thought
 +            that was the start of a new section of text.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.25" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.2.25-n1" xml:lang="en"> We emend from <foreign xml:lang="sa"
 +                >etām</foreign> to the vulgate's <foreign xml:lang="sa">etān</foreign> for
 +            sense.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.28" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.28-n1" xml:lang="en">Witness N inserts a misplaced folio at this
 +            point, image A 1267_11_67.jpg, covering SS.3.2.22bis, 23, 33, 34, 35, 30.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.31b" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.31b.add-n1" xml:lang="en">Witnesses H and N make a saut du même au
 +            même from <foreign xml:lang="sa">ataḥ paraṃ</foreign> at the start of 30 to the end of
 +            31.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.32" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.32-n1" xml:lang="en">Witness N is faint and written close to the
 +            abraded top of the folio so that superscript vowels are uncertain. Witness H has a
 +            scribal correction of the vowel <foreign xml:lang="sa">i</foreign>. The reading adopted
 +            here, with a feminine sentence subject, is neither the Nepalese nor the vulgate and is
 +            almost certainly unoriginal. Without further evidence it is not possible to recover the
 +            oldest reading.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.35" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.35-n1" xml:lang="en">Note the slightly unusual form <foreign
 +                xml:lang="sa">apān-dhātu-prāyam</foreign> with the inflected genitive pl. of the
 +            first member of the compound (Whitney 1250e).</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.35" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.35-n2" xml:lang="en"><foreign xml:lang="sa">galagoṇḍikādayaḥ</foreign>
 +            in witness H is likely to be a variant pronunciation rather than a scribal error.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.35" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.35-n3" xml:lang="en">Witness N breaks off at this point and is
 +            unavailable for the remainder of the <title>Suśrutasaṃhitā</title>.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.35.1" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.35.1-n1" xml:lang="en">Witness H appears to read <foreign
 +                xml:lang="sa">jāyate</foreign> but we emend to the dual.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.35.4" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.2.35.4-n1" xml:lang="en">Witness H appears to read <foreign
 +                xml:lang="sa">jāyate</foreign> but we emend to the dual.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.45" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.2.45-n1" xml:lang="en">We emend H's reading <foreign xml:lang="sa"
 +                >āyānti</foreign> to the singular. There are two semen-carrying vessels in the
 +                <title>Suśrutasaṃhitā</title>'s anatomical theory (śārīrasthāna 9.12), not
 +            many.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.2.57" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.2.57-n1" xml:lang="en">Witness H has a strange conjunct consonant after
 +                <foreign xml:lang="sa">bhavanti</foreign>, followed by <foreign xml:lang="sa"
 +                >na</foreign>. The whole looks like <foreign xml:lang="sa">sttāna</foreign>, which
 +            is not visually similar to <foreign xml:lang="sa">sattva</foreign>. We have followed
 +            witness L, which at least make good sense.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.3" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.3.3-n1" xml:lang="en">In both Nepalese witnesses, the dental <foreign
 +                xml:lang="sa">na</foreign> in <foreign xml:lang="sa">anunā</foreign> is unambiguous,
 +            but we have to emend to the retroflex for grammar and sense. In
 +                <title>Suśrutasaṃhitā</title> sūtrasthāna 14.16, a similar phrase, <foreign
 +                xml:lang="sa">aṇunā viśeṣeṇa-</foreign> has the retroflex in the witnesses K and N,
 +            so the emendation is certain.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.6.1" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.5.6.1-n1" xml:lang="en"><foreign xml:lang="sa">puṃso</foreign> (m.)
 +                <foreign xml:lang="sa">bhavati</foreign> needs to be read as a separate sentence
 +            because of the gender difference with <foreign xml:lang="sa">anāyuṣyam</foreign>
 +            (n.).</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.16" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.3.16-n1" xml:lang="en">We emend <foreign xml:lang="sa"
 +                >atikarṣaṇaṃ</foreign> in witness H for sense and because of the instability of
 +                <foreign xml:lang="sa">ṣa</foreign> and <foreign xml:lang="sa">ṇa</foreign> in
 +            H.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.18" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.3.18-n1" xml:lang="en">We emend H's reading <foreign xml:lang="sa"
 +                >abhivyakte</foreign> to <foreign xml:lang="sa">abhivyakto</foreign> for sense and
 +            following the vulgate. MS H, our only witness to the Nepalese version at this point, is
 +            badly damaged here and while it looks as if the akṣara is <foreign xml:lang="sa"
 +                >kte</foreign>, it is just possible that a vertical line after the character has
 +            been destroyed. The damaged portion may have supported the word <foreign xml:lang="sa"
 +                >bhavati</foreign></note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.18" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.3.18-n2" xml:lang="en">Note the absence of sandhi between <foreign
 +                xml:lang="sa">māse</foreign> and <foreign xml:lang="sa">abhiprāyam</foreign>.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.20" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.3.20-n1" xml:lang="en">We emend to the feminine <foreign xml:lang="sa"
 +                >samprāptadauhṛdā</foreign> for sense and because of symmetry with the second half
 +            of the verse.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.22" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.3.22-n1" xml:lang="en">We emend to <foreign xml:lang="sa"
 +                >rāja-</foreign> and <foreign xml:lang="sa">striyāḥ</foreign> for sense, following
 +            the vulgate.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.31" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.3.31-n1" xml:lang="en">We emend the H reading <foreign xml:lang="sa"
 +                >niḥṣekān</foreign> to the ablative, following the sense of the passage and the
 +            vulgate reading.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.32" type="Note">
 +        <note target="#SS.3.3.32-n1" xml:lang="en">The last two sentences, which are not present in
 +            the vulgate, paraphrase the preceding sentence and may be a gloss.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.3.35" type="Note">
 +        <note target="#SS.3.3.35-n1" xml:lang="en">The form <foreign xml:lang="sa">śucyaḥ</foreign>
 +            appears to be a contraction of <foreign xml:lang="sa">śucayaḥ</foreign>, <foreign
 +                xml:lang="la">metri causa</foreign>. It could be seen as a transfer of an <foreign
 +                xml:lang="sa">-i</foreign> stem to an <foreign xml:lang="sa">-ī</foreign> stem
 +            (Oberlies 2003: 83-84).</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.3" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.4.3-n1" xml:lang="en">Gayadāsa's commentary discusses the word <foreign
 +                xml:lang="sa">manas</foreign>, which is not present in the vulgate. See MS Cambridge
 +            Add.2491, f.34r.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.4" type="Testimonia">
 +        <note target="#SS.3.4.4-n1" xml:lang="en">This is a citation from
 +                <title>Cikitsāsthāna</title> 14.18.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.8" type="Testimonia">
 +        <note target="#SS.3.4.8-n1" xml:lang="en"> The word <foreign xml:lang="sa">pratāna</foreign>
 +            is normally masculine, but here and in the <title>Aṣṭāṅgasaṅgraha</title> it is neuter
 +            (As. śārīrasthāna 5.20).</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.8" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.4.8-n2" xml:lang="en">We emend to <foreign xml:lang="sa">māṃse</foreign>
 +            for sense, with the vulgate, and in the light of the of the <foreign xml:lang="sa"
 +                >māṃse</foreign> in 3.4.9.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.17" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.4.17-n1" xml:lang="en">We emend from plurals to feminine singular, with
 +            the vulgate, for <foreign>kalā</foreign> and its qualifiers because of sense, because
 +            other passages describe single <foreign>kalā</foreign>s, because
 +                <foreign>vibhajate</foreign> is singular and because a plural would break the
 +            metre.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.27" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.4.27-n1" xml:lang="en">We emend H's reading <foreign xml:lang="sa"
 +                >rugmat</foreign> because the sandhi <foreign xml:lang="sa">-km-</foreign> is
 +            awkward and likely to have been corrected by a scribe. <foreign xml:lang="la"
 +                >Pace</foreign> the unique occurrence of <foreign xml:lang="sa">rugma</foreign> in
 +            the <title>Mañjūśrīmūlakalpa</title> (Edgerton, <title>Dictionary</title>, 455). </note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.49" type="Note">
 +        <note target="#SS.3.4.49-n1" xml:lang="en">The vulgate has an additional six verses at this
 +            point that do not appear in witness H. Or they may be a scribal omission by a saut du
 +            même au même by the scribe of witness H from the word <foreign xml:lang="sa"
 +                >vinirdiśet</foreign> at the end of 49 to the same word at the end of 55. The sense
 +            of these verses does not fit well in the context; in the eleventh--twelfth centuries the
 +            commentators Gayadāsa and Ḍalhaṇa recorded doubts about their inclusion. Further
 +            evidence from manuscripts that transmit early readings may clarify this issue.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.57" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.4.57-n1" xml:lang="en">We emend the final consonant <foreign
 +                xml:lang="sa">-t</foreign> of H in <foreign xml:lang="sa">rasaguṇanimittān</foreign>
 +            for correct sandhi.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.65" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.4.65-n1" xml:lang="en">We emend to the vulgate's <foreign xml:lang="sa"
 +                >-asauhṛdaḥ</foreign> for the <foreign xml:lang="sa">Puṣpitāgrā</foreign>
 +            metre.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.73" type="Testimonia">
 +        <note target="#SS.3.4.73-n1" xml:lang="en">Cf. <title>Aṣṭāṅgasaṅgraha</title> Śārīrasthāna
 +            8.14cd: <foreign xml:lang="sa">svapne sapadmān savihaṅgamālāṃs toyāśayān paśyati
 +                toyadāṃś ca ||</foreign> and <title>Aṣṭāṅgahṛdaya</title> Śārīrasthāna 3.102cd:
 +                <foreign xml:lang="sa">svapne sapadmān savihaṅgamālāṃs toyāśayān paśyati toyadāṃś ca
 +                ||</foreign>.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.78" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.4.78-n1" xml:lang="en">All witnesses support the reading <foreign
 +                xml:lang="sa">bhāvo kṣayo</foreign>. This should be read <foreign xml:lang="sa"
 +                >bhāvo 'kṣayo</foreign>, which makes no sense. </note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.4.79" type="Emendation">
 +        <note target="#SS.3.4.79-n1" xml:lang="en">We have emended the reading of H,
 +                <foreign>bādhate</foreign>, to <foreign>bādhyate</foreign> as the intransative use
 +            of the former is not clearly attested.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.5.18" type="Testimonia">
 +        <note target="#SS.3.5.18-n1" xml:lang="en">See Hoernle's edition and discussion of this
 +            passage (Hoernle 1907: 218--219).</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.5.49" type="Notes">
 +        <note target="#SS.3.5.49-n1" xml:lang="en">On <foreign xml:lang="sa">ghṛṣya</foreign> for
 +                <foreign xml:lang="sa">ghṛṣṭvā</foreign>, see Oberlies (2003): 9.7.2 (p.
 +            283).</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.9.9.add" type="Note">
 +        <note target="#SS.3.9.9.add-n1" xml:lang="en">This verse is unique to the Nepalese version
 +            and is supported in witness H. It is hard to parse, partly because of the plurals in the
 +            first pāda and the singular in the second. Some transmission problem is signalled by the
 +            need for the emendation of H's <foreign xml:lang="sa">evās tāḥ</foreign> and <foreign
 +                xml:lang="sa">vahatī</foreign>.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.9.12" type="Emendations">
 +        <note target="#SS.3.9.12.1-n1" xml:lang="en">I insert <foreign xml:lang="sa"> prāṇavahe dve,
 +                tayor</foreign> from the vulgate here, to make sense of the sentence and the
 +            corrollary in the next sentence.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.9.12" type="Emendations">
 +        <note target="#SS.3.9.12-n1" xml:lang="en">We emend witness H's <foreign>sevanīcheddā
 +                prādurbhāvo</foreign> to the vulgate's reading. Perhaps there was an eye-skip from
 +                <foreign>[chedā]-ā</foreign> to <foreign>[ruj]-ā</foreign>.</note>
 +    </standOff>
 +    <standOff corresp="#SS.3.10.57.1" type="Note">
 +        <note target="#SS.3.10.57.1-n1" xml:lang="en">Passage 3.10.57 in the vulgate is split in the
 +            Nepalese version into two parts. In witness H, the second part of this passage appears
 +            after 3.10.65. Witness H is partially illegible here and the text has been emended based
 +            on the vulgate.</note>
 +    </standOff>
 </TEI> </TEI>