This shows you the differences between two versions of the page.
| Both sides previous revisionPrevious revisionNext revision | Previous revision | ||
| wiki:susrutaproject:gayadasa:anup-4389_nyayacandrika_sutrasthana-1 [2026/08/05 13:40] – external edit 127.0.0.1 | wiki:susrutaproject:gayadasa:anup-4389_nyayacandrika_sutrasthana-1 [2026/09/18 04:02] (current) – external edit 127.0.0.1 | ||
|---|---|---|---|
| Line 1: | Line 1: | ||
| + | <?xml version=" | ||
| + | <? | ||
| <TEI xmlns=" | <TEI xmlns=" | ||
| + | <script src=" | ||
| < | < | ||
| < | < | ||
| < | < | ||
| - | < | + | < |
| </ | </ | ||
| < | < | ||
| < | < | ||
| + | < | ||
| </ | </ | ||
| < | < | ||
| Line 15: | Line 19: | ||
| < | < | ||
| </ | </ | ||
| - | < | + | < |
| + | /></ | ||
| < | < | ||
| <idno type=" | <idno type=" | ||
| Line 30: | Line 35: | ||
| </ | </ | ||
| </ | </ | ||
| + | | ||
| < | < | ||
| - | <p resp=" | + | <p resp=" |
| < | < | ||
| <!-- @form can be " | <!-- @form can be " | ||
| < | < | ||
| ><!-- @material can be " | ><!-- @material can be " | ||
| + | | ||
| </ | </ | ||
| < | < | ||
| - | < | + | < |
| </ | </ | ||
| < | < | ||
| Line 50: | Line 55: | ||
| https:// | https:// | ||
| </ | </ | ||
| + | |||
| + | | ||
| </ | </ | ||
| - | + | | |
| - | < | + | |
| < | < | ||
| < | < | ||
| Line 59: | Line 65: | ||
| </ | </ | ||
| </ | </ | ||
| - | + | | |
| + | |||
| </ | </ | ||
| + | | ||
| </ | </ | ||
| </ | </ | ||
| + | | ||
| < | < | ||
| <change when=" | <change when=" | ||
| - | <change when="2025-02-05" who=" | + | <change when="2026-09-16" who=" |
| - | to each passage</ | + | |
| - | + | ||
| </ | </ | ||
| + | | ||
| </ | </ | ||
| + | | ||
| <text xml: | <text xml: | ||
| < | < | ||
| <div n=" | <div n=" | ||
| + | | ||
| <div n=" | <div n=" | ||
| - | + | | |
| - | + | < | |
| - | <milestone | + | <pb facs="1" n=" |
| - | + | ||
| - | <pb facs="1" n="1r"/> | + | <l>< |
| - | + | ||
| - | <!-- | + | <l>ti śiṃ< |
| - | | + | |
| - | | + | <l> |
| - | | + | |
| - | | + | < |
| - | | + | |
| - | | + | athavā śi</ |
| - | | + | |
| - | | + | < |
| - | | + | |
| - | | + | < |
| - | | + | |
| - | | + | < |
| - | | + | <!-- anyatmam ekatamaṃ? --> |
| - | | + | an<gap reason=" |
| + | <!-- āyurvedādhyāyikulaṃ --> | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | </ | ||
| + | |||
| + | <p> | ||
| + | <pb facs=" | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | <l>na vismarati prati pratyāśāstrārtham avagacha< | ||
| + | |||
| + | < | ||
| + | |||
| + | </ | ||
| + | | ||
| </ | </ | ||
| - | + | | |
| - | <div n=" | + | |
| - | + | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | < | + | |
| - | < | + | |
| - | athavā śi<lb n=" | + | |
| - | bhatau chaḥ <space quantity=" | + | |
| - | dhyāyānuvāka< | + | |
| - | jātīye < | + | |
| - | <!-- 1.2.3? --> | + | |
| - | </ | + | |
| - | + | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | < | + | |
| - | < | + | |
| - | | + | |
| - | out"> | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | va< | + | |
| - | bāhyamābhyaṃtaraṃ ca|<gap quantity=" | + | |
| - | place=" | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | kulade< | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | śā< | + | |
| - | kriyānirvarttanakṣamatā anye<gap quantity=" | + | |
| - | viparyayam āhuḥ | < | + | |
| - | out" unit=" | + | |
| - | > | + | |
| - | | pratipattir avabodhaḥ | anuṣṭhān< | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | dhyāyo dhikṛtatvāt dhāyoḥ pratha< | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | />ravayo vacchāsu< | + | |
| - | adi < | + | |
| - | <pb facs=" | + | |
| - | <!-- no folio number. 1326.jpg --> . <lb n=" | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | < | + | |
| - | ācārayogāna< | + | |
| - | /> | + | |
| - | pravartate | śaktiyogāt sadā śāstrodyogaṃ karoti| balayogāt śāstrakleśaṃ | + | |
| - | kṣayate | te prayāty< | + | |
| - | /> | + | |
| - | prasannīkaroti|| yogād abhyasta< | + | |
| - | avagachati ricyate|| <space quantity=" | + | |
| - | pra < | + | |
| - | nopanayet| sa hi guṇavān atosmai deyam ity e < | + | |
| - | dāmadyasya siddhatvāt || guṇahīṇaniṣedhasya la<space quantity=" | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | nopanayed eva| śūdram api kṛtaguṇasaṃ< | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | saṃpannaśabdaḥ kulaguṇān pratye< | + | |
| - | <del rend=" | + | |
| - | <add place=" | + | |
| - | </ | + | |
| - | atrāyurvedādhyāyikulaṃ | yad āha cara< | + | |
| - | śiṣyādhyāyanavidhautavidyakulajagadvavātadridyaḥ< | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | brāhmaṇakṣatriyavaiśyāḥ teṣāṃ kula jejātaṃ| adyavātadvidhād evāvṛttaṃ | + | |
| - | < | + | |
| - | yeṣv eva hi brāhmaṇādīnāṃ kaścidd eva kaṃ cid eva <del rend=" | + | |
| - | > | + | |
| - | <!-- 1327.jpg --> | + | |
| - | < | + | |
| - | athamaprārthavarṇavatti| te punar āyuvedo< | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | śūdravaiśya< | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | rend=" | + | |
| - | margin"> | + | |
| - | > | + | |
| - | upanayana< | + | |
| - | <l xml: | + | |
| - | < | + | |
| - | < | + | |
| - | | + | |
| - | pūrvāditaḥ <lb/> guṇasampanna| praśasteṣu <del rend=" | + | |
| - | > | + | |
| - | margin"> | + | |
| - | ti< | + | |
| - | > | + | |
| - | nakṣastrāṇi aśvinīprabhṛtīni| teṣāṃ praśasta< | + | |
| - | jyotiḥ< | + | |
| - | prācyām vā udīcyāṃ vā|| sthaṇḍilaṃ vratasādhanapiṇḍikāṃ| agni< | + | |
| - | upasamādhyāya saṃnnidhāne āropya kṣavihomikena vidhineti dārvīhomaproktena | + | |
| - | kalpeta| tarta dārvīho< | + | |
| - | pratidaivatam ṛṣīś ceti cakāreṇa ṛṣīś cety atrāpi prati< | + | |
| - | tena prati daivataṃ pratiṛṣīn ity arthaḥ tatra prīto bhuvatīti| brahmaṇe | + | |
| - | svāhā| prajāpataye svā< | + | |
| - | iti dhanvaṃtaraye svāhā| bhara< | + | |
| - | rend=" | + | |
| - | margin"> | + | |
| - | n=" | + | |
| - | <!-- 1328.jpg --> | + | |
| - | <lb/> ya taṃ dvedaṃ prādhānyena gavikiṃ cavam āyurvedam api tahe saṃ | + | |
| - | brāhmaṇādīnām api ta<space quantity=" | + | |
| - | <space quantity=" | + | |
| - | <lb/> bhyupagamāt| bhūḍalya punar etad vidyā kulaja kasya kaḥ pāṭhā | + | |
| - | vakā< | + | |
| - | anekaśā< | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | āyurvedapāṭho pi < | + | |
| - | place=" | + | |
| - | sarve śūdrapāṭhātiprasaṃgabhuyād vāyurvedapāṭhasākṣāt pāṭho tye| tadā | + | |
| - | vyā< | + | |
| - | vāyurvedapāṭhe sākṣāt śūdragrahaṇaṃ na kṛtāṃ< | + | |
| - | anulabhate| tena mardamac chūdrapāṭhātiprasaṃgadoṣo vivekāśa eva| tathā | + | |
| - | <space quantity=" | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | <unclear reason=" | + | |
| - | śūdrajātim ity āha||< | + | |
| - | palakṣaṇenālajaśūdrasya< | + | |
| - | śūdrajātiniṣedhatvāt|| tadā śūdrajatim ity āha| tena hārite pi <space | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | <space quantity=" | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | place=" | + | |
| - | > | + | |
| - | anekaśākhāśrayam ekam eva karmma saṃmato< | + | |
| - | <pb facs=" | + | |
| - | <!-- 1329.jpg --> | + | |
| - | </ | + | |
| - | + | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | < | + | |
| - | < | + | |
| - | <!-- ?? not sure about this --> | + | |
| - | <lb/> tatra bra< | + | |
| - | ke cit paṭhati| anye tu kṣatriyavaiśyayor adhyāpanenādhikāro da< | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | < | + | |
| - | tasmād vijāti cādadhyāpanādhikā< | + | |
| - | sākṣād vijātitvaṃ asādhāraṇa< | + | |
| - | ṛtvijaṃ homadarśanāt|| <lb/> anupanayanapūrvakaṃ ca dhāpanam uktaguṇasya | + | |
| - | śūdrasyāpyati| </ | + | |
| - | + | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | < | + | |
| - | < | + | |
| - | tato gnitriguṇa kṣīṇikṛtya triśabdāt kriyābhyāṃ< | + | |
| - | dvitricaturthāsu jātisu ca agnisākṣīdhām iti| kriyāviśeṣaṇaṃ śiṣyati| | + | |
| - | śeṣaṇaṃvān na ca prādhā< | + | |
| - | saṃbaṃdhaḥ kāmādīn hi kṣetre tatra kāmo vi<space quantity=" | + | |
| - | /> | + | |
| - | diṣva grahapravṛttisu vidyākūlaṃ kovaḥ parasyatyakārapūrvikā haravitejaḥ | + | |
| - | lātetha< | + | |
| - | jñānāsaṃśayāṣiṣyāṃ jñānātveti| mānasma< | + | |
| - | kāryaḥ|< | + | |
| - | rasambāho< | + | |
| - | paikubhyaṃ avadātā| pravṛttam asatyaṃ|| asa< | + | |
| - | />ha| ativānyata jñakāni satyādi< | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | samya śiṣyeṣū prabhṛtiniya< | + | |
| - | <l xml: | + | |
| - | < | + | |
| - | < | + | |
| - | | + | |
| - | rend=" | + | |
| - | ta< | + | |
| - | pā</ | + | |
| - | bhavāmītyarthaḥ <pb facs=" | + | |
| - | <!-- 1330.jpg --> enaḥ pāpaṃ bhavartār vidho liṅ||</ | + | |
| - | + | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | < | + | |
| - | < | + | |
| - | <space quantity=" | + | |
| - | ni< | + | |
| - | margine"> | + | |
| - | margine"> | + | |
| - | > | + | |
| - | margin"> | + | |
| - | rend=" | + | |
| - | > | + | |
| - | satyam arthalābhena pratikartavyaṃ vyāśūdeṣu jāhasādayaḥ| kuniṣāḥ pakṣiṇā | + | |
| - | hantā< | + | |
| - | sam ity āha vidyā prakāśaka svaṃyaṃ prakāśaṃ yātīti karmakarttari | + | |
| - | prayo< | + | |
| - | śāstra< | + | |
| - | + | ||
| - | <l xml: | + | |
| - | < | + | |
| - | < | + | |
| - | tat kasamin kāle dhyeyam iti nide< | + | |
| - | āha kṛṣṇāṣṭamītyādi| athavā naikastāhisādipravāhaṇaḥ dvādho di | + | |
| - | pari< | + | |
| - | tatphalavāptiś ca| api dveṣu ca kāleṣv adhyayanaparihārādibhiḥ darkayitum | + | |
| - | ahā< | + | |
| - | caturdasī| paurṇamāsīṣu nādhyeyam iti< | + | |
| - | />< | + | |
| - | viprānādhīyata iti ānenāpagṛhīta vyenyena pratipado viprā nādhī< | + | |
| - | ābhyanupratipādāv anyec ca pragṛhīmṛ śākhā< | + | |
| - | /> | + | |
| - | eṣāhanī dve anyakṛtakṛtye ca sutī dve asa< | + | |
| - | /> | + | |
| - | hi na dvavaṃ tat punaś caturdaśī pratipad iti nyadvimokṣa <pb facs=" | + | |
| - | n=" | + | |
| - | <!-- 1331.jpg --> | + | |
| - | < | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | saṃ< | + | |
| - | akālanidyuti| akāla< | + | |
| - | a< | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | vṛṣṭirgṛhyate akālavṛṣṭir anṛtuvṛṣṭiḥ| nā< | + | |
| - | hemantaśira< | + | |
| - | vṛṣṭiḥ kālikīti| akālakarihadhoś ca ke< | + | |
| - | ācakṣate| ke cid anārtavaṃ|< | + | |
| - | <del quantity=" | + | |
| - | svataṃtrarāṣṭrakṣitipaṭhyasvā< | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | teṣāṃ vakṣaḥpīḍāḥ <space quantity=" | + | |
| - | a< | + | |
| - | rend=" | + | |
| - | prāṇino sminn iti kṛ c< | + | |
| - | rend=" | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | śakrotsavādi| utpatiḥ prāṇinā niṣṭāniś ca śrūvadhāḥ| paṃca mahābhūtānāṃ | + | |
| - | pariṇāmaviśeṣaḥ anye< | + | |
| - | cakṣate <unclear rend=" | + | |
| - | evotpāditatvadi cayāditvāt rthe vañ< | + | |
| - | anyeṣu cetyādi| te ca kāla< | + | |
| - | place=" | + | |
| - | vacanād evāvagaṃta< | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | < | + | |
| - | <pb facs=" | + | |
| - | <!-- 1332.jpg --> | + | |
| - | striyāṃ sā< | + | |
| - | pūtigaṃdhavaparideti datisvate| rājaś ca<space unit=" | + | |
| - | <lb/> <unclear reason=" | + | |
| - | unit=" | + | |
| - | samahāṃtvaṃ hi labhate< | + | |
| - | quantity=" | + | |
| - | + | ||
| - | + | ||
| - | </ | + | |
| - | + | ||
| - | + | ||
| - | </ | + | |
| - | | + | |
| </ | </ | ||
| <!-- end of sthana --> | <!-- end of sthana --> | ||
| + | | ||
| </ | </ | ||
| </ | </ | ||
| + | < | ||
| + | <graphic url=" | ||
| + | </ | ||
| </ | </ | ||