<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
MS Kathmandu KL 699, duplicate folio: Cikitsāsthāna
Published in by in .
- [collection]
- https://www.klib.gov.np/
- Kaiser Library
- Kathmandu, Nepal
- Known as: 699b.
- Siglum: Kb
This is a leaf with MS KL 699 that duplicates material in the
main manuscript and is written by a different scribe.
More ▾
| Title |
Suśrutasaṃhitā |
| Author |
Suśruta |
| Physical description |
| Language/Script |
Sanskrit in Nepalese script.
-
śa
and sa not
distinguished.
-
ba
and va not
distinguished.
|
| Format |
pothi |
| Material |
palm-leaf |
| History |
| Date of production |
M Saṃvat 301 (878
CE). |
| Place of origin |
|
(From folio 112_r1)
(From jpeg )L⸤asminn eva kaṣāyeṇa tailaṃ dhīro vipācayet ||
gojīviḍaṅgamadhukasarvacgandhais samanvitasamanvitaṃ ||
etat sarvopadaṃśeṣu śreṣṭhaṃ ropaṇam iṣyate
||
upadaṃśadvaye śeṣe pratyākhyāyācacret
kriyāṃ |
eteṣām eva yojyaṃ tu vīkṣya doṣabalābalaṃ ||
svehasvedopanāhāṃś ca ⸤ślīpade nilaje bhiṣak ||
kṛtvā gulphopari sirāṃ vyādhayec caturaṅgule ||
samāpyāyictadehaś ca bastibhiḥ
samupācaret |
māsam eraṇḍatailañ ca piben mūtreṇa mānavaḥ ||
mahauṣadhavipakvena payacsā cānnam ādiśet
|
tṛvṛtaṃ copayuñjīta hitaś cātrāgnir ucyate ||
gulphasyādhaḥ śirāṃ ⸤vidhyec chlīpade
pittasambhave ||
pittaghnāś ca kriyāḥ kuryāt pittārbudavisarpavat |
sicrāṃ suviditā vidhyed aṅguṣṭhe
śleṣmaślīpade |
madhuyuktāni cābhīkṣṇa kaṣāyāṇi piben naraḥ |
pibed vā py abhayāckalkam
mūtreṇānyatamena vai ||
pibed idaṃ guḍucīm vā nāgaram bhadradāru vā |
hita⸤ś cālepaṇan nityaṃ citrako devadāru
ca ||
viḍaṅgamaricākeṣu nāgaracitrake thavā ||
bhadradārvelakākṣaś ca sarveṣu lavaṇeṣu ca ||
tailaṃ pakvam pibed vāpi yavānnañ ca hitaṃ sadā |
pibet sadā ca tailena cślīpadānāṃ
nivṛttaye ||
pūtīkarañjācchadajaṃ rasañ cāpi yathābalaṃ |
anenaiva vidhācnena putraṃjīvakajaṃ rasaṃ
|
prayuñjīta bhiṣak prājñaḥ kālasamyagvibhāgavit ||
kākācdanī kākajaṃghā bṛhatīṃ
kaṇṭhakārikāṃ |
kadambapuṣpīm āndārīṃ lambā śukanasān tathā |
dagdhvā mūtreṇa tam bhasma cśrāvayet
kṣārakalkavat |
tatra dadyāt pratīvāpaṃ kākodurikārasaṃ |
madanāc ca ⸤phalaṅ kvāthaṃ svarasañ ca
śukākhyayā |
eṣa kṣāras tu pānīyaḥ ślīpadaṃ hanti secvitaḥ |
apaciṃ galagaṇḍañ ca grahaṇīdoṣam eva ca |
abhaktarocakañ caiva hanyāt sarvaṃ viṣāṇi ca ||
ceṣv eva siddhaṃ tailañ ca nasyābhyaṅgeṣu sevitaṃ ||
etān evāmayāṃ hanti ye ca du⸤ṣṭavraṇā nṛṇāṃ |
drantī dravantī trivṛtā nīlī syācmā
tathaiva ca |
saptalāṃ śaṅkhinīṃ caiva dagdhvā mūtreṇa (From jpeg )L⸤gālayet |
dadyāc ca triphalākvātham eṣa kṣāras tu sādhitaḥ |
adho gacchati cpītas tu pūrvaś cāpy āśiṣaḥ samāḥ |
kriyābhis samyag ārabdhā yadi naivopaśāmyati |
sve sve bhāgye csamutpādya cchedayitvā sirāṃ vyadhyet |
sirāmukhe ca matimāṃ dahet samya⸤k
chalākayā |
kuryāc chītakriyāñ cāpi vraṇoktañ ca vidhin tatheti ||
(From folio 112_v2)
(From folio 112_v2)
athātaḥ kṣudrarogāṇāñ cikitsitam vyākhyāsyāmaḥ ||
tatrādita eva jagallikām apakvāñ jaclāyukābhir
grāhayet |
yavakṣārasurāṣṭrikākākolīkalkaiś cālepayet |
⸤syāmāpāṭhālāṅgalīkalkair vā pakvām vā pākavidhānenopacaret
||
yavacprakhyām
ambālajīṃ
panasikām pāṣāṇagardabhaṃ kacchapikāṃ ca svedayitvā
suradārukuṣṭhaharitāclamanaḥśilākalkair ālepayet | pakvām
vā pākavidhānenopacaret ||
⸤vivṛtām indraviddhāṃ gardabhikāṃ jālagardabham irivellikāṃ
gandhanāmā kakṣyām vicsphoṭāṃś ca
pittavisarpavidhānenopacaret || pakvāṃś ca madhurauṣadhasiddhena
sarpiṣā ropayet |
cipyān ctūṣṇāmbunā
pariṣecyotkṛtyāpanayec cakratailenābhyajya sarjasacūrṇṇenācūrṇṇya
bandhenopacared evam asakyam agninā dahet | madhurauṣadhasiddhena ca
taiclenopacaret |
anuśayī śleṣmavidradhivad upacaret |
vidārikām abhyajya parisvedya vimlāpayect | bilvamūlanāgadantikāvarṣābhūkalkaiś cālepayet | vraṇabhāvaṇam
āpanna ⸤vā
madhurakaṣāyauṣadhasiddhena tailena ropayet |
śarkarārbuda medorbudavacd upacaret |
kacchavicarcikārakaśāsu
kuṣṭhavat pratīkāro viśeṣatas tu śatāhvāsarṣapakalkaicr
ālepayet | siddhārthakadāruharidrākalkair vā | saralātailena vā |
kaṭu(From jpeg )L⸤kauṣadhasiddhenābhyañjyāt | naktamālataiclena vā |
pakvāṃś ca pakvavidhānenopacaret pādadāryāṃ tu
sirām vidhyet |
pādau snehasvedopapannā cmadhūcchiṣṭā
ghṛtavasāmajjābhi
yavakṣāramiśrair ālepayet |
alase tv āmla⸤kāñjikasiktau caraṇau
paṭolapicumardatilakāsīsarocanākalkair ālepacyet |
nidigdhikārasasiddhena ca sarṣapatailenābhyajya
kāsīsarocanāmanaḥśilācūrṇṇaiḥ pratisāracyet | kadaram uddhṛtya
dahet snehena |
indralupte tu sirasi sirām vidhvā mana⸤ḥśilāmaricakalkair ālepayet
kuṭaṃnaṭābhadradārukalkair vā | jātīcitrackakaravīranaktamālakalkasiddhena tailenābhyañjyāt |
raśāyanavidhānañ cāsetvavena | avagācḍhapadaṃ pracchayitvā
guṃjāphalakalkai bhūyo bhūyaḥ pradihyāt ||
arūṃṣikā tu
⸤jalūkābhiḥ śoṇitam avasicya nimbodakena
parisicyāsvaviḍrasena lacvaṇapragāḍheṇanālepayet
paṭolapicumardaharidrākalkair vā | madhukotpalatilairaṇḍamārkacvapatrair vā | indraluptoktena
tailenābhyañjyāt || dāruṇake tu snigdha⸤svinnasya lalāṭe sirāṃ
vyadhet |
avapīḍaśiro bastyabhyaṃgāś cāsecvet |
kodravatṛṇakṣārauprakaprakṣālanañ ca || ❈ ||
(From folio 113_r5)