<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>

MS Jodhpur RORI 20060: Uttaratantra, 65

Published in by in .

  • [collection]
  • https://artandculture.rajasthan.gov.in/content/raj/art-and-culture/rajasthan-oriental-research-institute/en/contact-rori.html
  • Rajasthan Oriental Research Institute
  • Jodhpur, Indi
  • Known as: 20060.
  • Siglum: J

[description of manuscript]

More ▾
Title Suśrutasaṃhitā
Author Suśruta
Physical description
Language/Script Sanskrit in Devanāgarī script.
  • śa and sa not distinguished.
  • ba and va not distinguished.
History
Date of production Saṃvat 1595 (1538 CE).Śaka 1460 (1538 CE).
Place of origin

  • J
(From folio 263v5)
athātas taṃtrayuktināmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||
[1938 ed. 6.65.1]
|| śāstrê dvātriṃśat taṃtrayuktayô bhavaṃti | ctad yathā | adhikaraṇam yogaḥ | pādārthô hêtvarthaḥ | uddêśô nirdeśaḥ upadêśô padêśaḥ | pradêśo pavacrgô vākyaśêṣô arthāpatti viparyayaḥ | prasaṃgaḥ | ekāṃtô naîkāṃtaḥ | pūrvapakṣo nirṇṇayô numata vidhānam anācgatāvêkṣaṇam atikrāṃtāvêkṣaṇaṃ saṃśayo vyākhyānaṃ svasaṃjñā nirvacanaṃ | nidarśana yogaḥ | samuccayô vikalpam ūhyam iti
[1938 ed. 6.65.3]
atrāha | āsāṃ yuktīnāṃ kiṃ prayojanam iti yadatrocyatê | vākyayôjanaṃ arthaprayojanaṃ ca
[1938 ed. 6.65.4]
ślôkāś cātra bhavaṃti | aśuvyādiprayuktānāṃ vākyānāṃ pratiṣedhanaṃ |
svavākyasiddhir api ca | kriyate taṃtrayuktitaḥ |
[1938 ed. 6.65.5]
vyatāsoktās tu yê pūrthā nīlā ye nirmmalāḥ |
leśoktā yê kêcit syās teṣāṃ (From folio 264v14?) cāpi prasādhanaṃ |
[1938 ed. 6.65.6]
yathāṃbujavanasyārkaḥ pradīpo veśmano yathā | prabodhasya prakāśārthaṃ tathā tantrasya yuktayaḥ ||
[1938 ed. 6.65.7]
tatra yam artham adhikṛtyôcyatê tad adhikaraṇaṃ yathā dôṣaṃ rasaṃ
[1938 ed. 6.65.8]
vākyaṃ prayujyate sa Lyogaḥ | yathā vyatyāsenoktānāṃ sannikṛṣṭaviprakṛṣṭānāṃ padārthānām ekīkaraṇaṃ
tailaṃ pibêc cāmṛtavalli niṃba haṃsākayāvṛkṣakapippalībhiḥ |
siddhaṃ balābhyāṃ ca sadêvadāru hitāya nityaṃ galagaṃḍarôgê |
tailaṃ siddhaṃ pibed iti prathamaṃ vaktavye tṛtīye pāde siddhaṃ prayuktam etad dūrasthānām api padārthānām ekīkaraṇaṃ yôgaḥ |
[1938 ed. 6.65.9]
yo 'rtho 'bhihataḥ sūtre padê vā sa padārthaḥ padasya padayo padānāṃ vā yô 'rthaḥ pūrvāpara siddhô bhavati | sa gṛhītavyaḥ |
yathā vêdôtpattiṃ vyākhyāsyāmaḥ || ity uktê saṃdihyatê buddhiḥ katham asya vêdasyotpattir vakṣyati sāmavêdādayaś ca vêdāḥ tataḥ pūrvāparaś ca yogam upalabhya vêda vida ity êtayôr dhātvôt pratipattir bhavati | āyurvedotpattim ayaṃ vivakṣur ity eṣa padārthaḥ |
[1938 ed. 6.65.10]
yad uktam ubhayārthasādhanaṃ bhavati | sa hêtva|crthaḥ |
yathā mṛtpiṃḍô 'dbhiḥ praklidyati | tathā mājya dugdha dadhi praḥbhṛtibhir vraṇaḥ praklidyatīti
[1938 ed. 6.65.11]
samāsa vaccô samuddeśaḥ |
yathā śalyam iti
[1938 ed. 6.65.12]
vistaravacanaṃ nirddêśaḥ |
yathā śārīram āgaṃtu ceti
[1938 ed. 6.65.13]
evam ity upadêśaḥ yacthā na rātrau jāgṛyā divāsvapnaṃ ca varjayêt |
[1938 ed. 6.65.14]