This is an old revision of the document!
The Nyāyacandrikā of Gayadāsa on the Śārīrasthāna of the Suśrutasaṃhitā,
provisional edition
Published in 2026 by The Suśruta Project
in The University of Alberta.
garbhāvakrāntiśārīrānantaraṃ garbhavyākaraṇasyocitatvād
garbhavyākaraṇaśārīrārambhaḥ | vyākaraṇaṃ vivaraṇaṃ |*
tat śukraśoṇitaṃ garbhāśayagataṃ prāṇināṃ garbhaḥ
||*
tac ca prāṇa/ na yeṣām eva bhāvānām anvayavyatirekābhyāṃ
anvayavyatireki ca teṣv eva prīṇābhyāṃ paribhāṣayann āha –
agnīṣoma ity ādi ||
kutaḥ punar ādāv evāgniṣomādi*
prāṇavyākaraṇam ucyate | anantaroktād
garbhapratyaṅgaguṇāguṇavat* teṣām
apy agnīṣomādīnāṃ dharmmādharmmābhyām eva saṃyogayoḥ kṛtatvāt
|* tad evaṃ
pāribhāṣitukāmaś* ca teṣu
darśayituṃ śabdapurovarttinām ivaiteṣāṃ prāṇaśabdo prayoge
varttayati | manas ceti cakāra eṣām api śarīraguṇadoṣāṇām iva
dharmmādharmmanimittatvaṃ samuccayāya |